Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7507:2016 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 17637:2016) về Thử không phá hủy mối hàn - Kiểm tra bằng mắt thường mối hàn nóng chảy do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 135 Thử không phá hủy biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị và được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp tiến hành kiểm tra trực quan nhằm đánh giá chất lượng bề mặt của các liên kết hàn nóng chảy trên vật liệu kim loại.

Phạm vi áp dụng và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với việc kiểm tra bằng mắt thường các mối hàn nóng chảy ở vật liệu kim loại. Quá trình kiểm tra có thể được thực hiện ở các giai đoạn trước khi hàn, trong khi hàn và sau khi hoàn thành toàn bộ mối hàn. Đối tượng áp dụng tiêu chuẩn bao gồm các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động thiết kế, chế tạo, giám sát chất lượng, các kiểm tra viên hàn, các phòng thử nghiệm không phá hủy (NDT) và các đơn vị thi công kết cấu kim loại, thiết bị áp lực.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Xác định phương pháp kiểm tra bằng mắt thường đối với các mối hàn nóng chảy ở vật liệu kim loại.
• Quy định việc kiểm tra trực quan có thể được thực hiện xuyên suốt quá trình sản xuất, bao gồm việc kiểm tra sự chuẩn bị liên kết hàn trước khi hàn, kiểm soát các thông số trong quá trình hàn và đánh giá nghiệm thu mối hàn sau khi hoàn thành.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Tiêu chuẩn viện dẫn các tài liệu kỹ thuật cốt lõi để đối chiếu và đánh giá mức chất lượng khuyết tật mối hàn, tiêu biểu là tiêu chuẩn ISO 5817 (đối với thép, niken, titan và các hợp kim của chúng) và ISO 10042 (đối với nhôm và hợp kim nhôm).
• Các tài liệu viện dẫn này là căn cứ bắt buộc để phân loại và xác định giới hạn chấp nhận của các khuyết tật bề mặt phát hiện được trong quá trình kiểm tra trực quan.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Thống nhất các khái niệm chuyên ngành liên quan đến phương pháp thử không phá hủy bằng mắt thường.
• Định nghĩa rõ ràng các thông số hình học của mối hàn, các dạng khuyết tật bề mặt và các thuật ngữ kỹ thuật bổ trợ nhằm đảm bảo tính đồng nhất trong việc diễn giải kết quả kiểm tra giữa các bên liên quan.

4. Điều kiện kiểm tra và thiết bị hỗ trợ (Điều 4)

• Yêu cầu về nguồn sáng và độ rọi: Độ rọi sáng trên bề mặt mối hàn cần kiểm tra phải đạt tối thiểu là 350 lx để đảm bảo khả năng quan sát rõ ràng. Tuy nhiên, tiêu chuẩn khuyến nghị nên sử dụng nguồn sáng có độ rọi đạt từ 500 lx trở lên để nâng cao độ chính xác và phát hiện các khuyết tật nhỏ.
• Khả năng tiếp cận và góc quan sát của mắt: Người kiểm tra phải tiếp cận mối hàn ở khoảng cách thuận lợi, khoảng cách từ mắt đến bề mặt kiểm tra không được vượt quá 600 mm. Đồng thời, góc quan sát (góc giữa hướng nhìn của mắt và mặt phẳng bề mặt mối hàn) không được nhỏ hơn 30 độ để tránh hiện tượng khúc xạ hoặc bỏ sót khuyết tật.
• Thiết bị hỗ trợ quan sát: Trong trường hợp không thể tiếp cận trực tiếp bằng mắt thường, cho phép sử dụng các thiết bị trợ giúp như gương, kính nội soi (endoscopes), sợi quang học hoặc camera truyền hình. Để hỗ trợ phát hiện các khuyết tật có kích thước cực nhỏ, có thể sử dụng kính lúp có độ phóng đại từ 2x đến 5x.
• Dụng cụ đo lường kích thước mối hàn: Quy định việc sử dụng các dụng cụ đo chuyên dụng như dưỡng đo mối hàn (weld gauges), thước cặp, thước lá hoặc các thiết bị đo khoảng cách để xác định chính xác chiều cao dư, chiều rộng mối hàn, độ lệch mép và kích thước của các khuyết tật bề mặt.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7507:2016 có hiệu lực thi hành kể từ ngày ban hành và thay thế hoàn toàn cho tiêu chuẩn cũ TCVN 7507:2005, giúp đồng bộ hóa hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia với các tiêu chuẩn quốc tế hiện hành trong lĩnh vực thử nghiệm không phá hủy.