Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 22:2018/BGTVT về Chế tạo và kiểm tra phương tiện, thiết bị xếp dỡ do Bộ Giao thông vận tải ban hành nhằm quy định các tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc trong thiết kế, chế tạo, kiểm tra và giám sát kỹ thuật đối với các loại phương tiện, thiết bị xếp dỡ hoạt động trong ngành giao thông vận tải và các lĩnh vực liên quan.

Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng

• Phạm vi điều chỉnh: Quy chuẩn này quy định các yêu cầu về an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường và phương pháp kiểm tra, thử nghiệm trong quá trình thiết kế, chế tạo mới, hoán cải, sửa chữa, nhập khẩu và khai thác các phương tiện, thiết bị xếp dỡ.
• Đối tượng áp dụng: Áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực thiết kế, chế tạo, nhập khẩu, sửa chữa, sử dụng và cơ quan đăng kiểm thực hiện công tác kiểm tra, chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật cho các thiết bị xếp dỡ tại Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của Quy chuẩn QCVN 22:2018/BGTVT

1. Quy định chung (Chương 1)

• Xác định hệ thống thuật ngữ, định nghĩa kỹ thuật chuẩn hóa sử dụng trong toàn bộ quy chuẩn để thống nhất cách hiểu và áp dụng.
• Quy định các nguyên tắc cơ bản về quản lý kỹ thuật, quy trình đăng kiểm, cấp giấy chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với thiết bị xếp dỡ.

2. Quy định về thiết kế (Chương 2)

• Xác định cấp sử dụng của cơ cấu thiết bị: Hướng dẫn phương pháp xác định cấp sử dụng của các cơ cấu thiết bị xếp dỡ từ cấp sử dụng chung của toàn bộ thiết bị. Quá trình này dựa trên các thông số đặc trưng cho chế độ làm việc thực tế của thiết bị xếp dỡ như tần suất hoạt động, tải trọng danh nghĩa và chu kỳ làm việc.
• Kiểm tra phần chịu tải nặng nhất: Đối với bộ phận chịu tải trọng lớn nhất (tương ứng với hàng 1 đối với chi tiết A theo sơ đồ kỹ thuật của quy chuẩn), yêu cầu bắt buộc phải thực hiện phân tích và kiểm tra nghiêm ngặt theo 2 điều kiện an toàn cốt lõi nhằm đảm bảo không xảy ra hiện tượng mỏi, nứt gãy hoặc biến dạng ngoài ý muốn trong quá trình vận hành.
• Tính toán kết cấu: Quy định chi tiết các tiêu chuẩn tính toán sức bền, độ ổn định của kết cấu kim loại và các chi tiết máy dưới tác động của tải trọng tĩnh, tải trọng động, tải trọng gió và các yếu tố môi trường khác.

3. Quy định về vật liệu, xử lý nhiệt và hàn (Chương 3)

• Yêu cầu về vật liệu chế tạo: Vật liệu sử dụng để chế tạo các chi tiết chịu lực của thiết bị xếp dỡ phải có chứng chỉ chất lượng hợp lệ, đáp ứng đầy đủ các chỉ tiêu về thành phần hóa học, giới hạn bền kéo, giới hạn chảy và độ dai va đập theo tiêu chuẩn công nghiệp hiện hành.
• Quy trình xử lý nhiệt: Quy định các phương pháp và chế độ xử lý nhiệt bắt buộc đối với các chi tiết máy quan trọng sau khi gia công cơ khí hoặc hàn nhằm khử ứng suất dư, cải thiện cấu trúc tế vi và nâng cao độ bền mỏi của kim loại.
• Tiêu chuẩn kỹ thuật hàn: Yêu cầu các quy trình hàn phải được phê duyệt bởi cơ quan đăng kiểm có thẩm quyền. Thợ hàn tham gia chế tạo phải có chứng chỉ chuyên môn phù hợp. Các mối hàn chịu lực chính phải được kiểm tra chất lượng bằng các phương pháp không phá hủy (NDT) như siêu âm, chụp phim tia X hoặc kiểm tra từ tính để phát hiện kịp thời các khuyết tật bên trong.

Hiệu lực thi hành

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 22:2018/BGTVT bắt buộc áp dụng đối với mọi hoạt động thiết kế, chế tạo và kiểm tra thiết bị xếp dỡ kể từ ngày có hiệu lực thi hành, thay thế cho các quy chuẩn hoặc tiêu chuẩn trước đó có nội dung tương tự nhằm nâng cao mức độ an toàn lao động và hiệu quả khai thác thiết bị.