Giới thiệu chung về Công văn 1222/GSQL-GQ4

Công văn 1222/GSQL-GQ4 do Cục Giám sát quản lý về Hải quan ban hành năm 2018 là văn bản hướng dẫn quan trọng nhằm giải quyết các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện kiểm tra, tiếp nhận và chấp nhận Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu D cấp điện tử (e-C/O mẫu D) truyền qua Cơ chế một cửa ASEAN (ASW). Văn bản này hướng tới việc thống nhất quy trình xử lý tại các Chi cục Hải quan địa phương, tạo thuận lợi thương mại tối đa cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong khu vực ASEAN theo Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA).

Nội dung hướng dẫn kiểm tra và đối chiếu thông tin C/O mẫu D điện tử

Để đảm bảo tính chính xác và hợp lệ của chứng từ xuất xứ, Cục Giám sát quản lý về Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương thực hiện nghiêm túc các bước kiểm tra sau:

• Tra cứu trên hệ thống: Công chức hải quan phải thực hiện tra cứu thông tin C/O mẫu D điện tử trực tiếp trên Cổng thông tin một cửa quốc gia để xác thực trạng thái và tính hợp lệ của chứng từ.
• Đối chiếu dữ liệu: Tiến hành đối chiếu kỹ lưỡng các thông tin trên e-C/O mẫu D (như tên hàng, số lượng, trọng lượng, trị giá FOB nếu có, cảng xếp hàng, cảng dỡ hàng, số hiệu container) với thông tin khai báo trên tờ khai hải quan và các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan (hóa đơn thương mại, vận đơn).
• Xác định tính thống nhất: Đảm bảo thông tin về xuất xứ hàng hóa được truyền điện tử khớp với thực tế hàng hóa nhập khẩu và các chứng từ đi kèm.

Nguyên tắc xử lý các khác biệt nhỏ và lỗi kỹ thuật trên C/O điện tử

Nhằm tránh việc bác bỏ C/O một cách cứng nhắc gây khó khăn cho doanh nghiệp, Công văn đưa ra các nguyên tắc xử lý cụ thể đối với các sai sót nhỏ:

• Khác biệt nhỏ không làm ảnh hưởng đến xuất xứ: Các lỗi chính tả, lỗi đánh máy hoặc sự khác biệt nhỏ về câu chữ giữa C/O mẫu D điện tử và các chứng từ khác trong hồ sơ hải quan (nhưng không làm thay đổi bản chất và tính xác thực của xuất xứ hàng hóa) sẽ không bị coi là lý do để từ chối C/O.
• Sự khác biệt về đơn vị đo lường hoặc trọng lượng: Trường hợp có sự chênh lệch nhỏ về trọng lượng hoặc số lượng do sai số đo lường hoặc hao hụt tự nhiên, cơ quan hải quan vẫn xem xét chấp nhận nếu không có nghi ngờ về tính trung thực của lô hàng.
• Xử lý lỗi truyền dữ liệu hệ thống: Đối với các trường hợp thông tin C/O đã được cấp nhưng gặp sự cố kỹ thuật trong quá trình truyền nhận qua hệ thống ASW dẫn đến việc không hiển thị đầy đủ hoặc hiển thị sai lệch, cơ quan hải quan cần phối hợp với bộ phận kỹ thuật để kiểm tra, không tự ý bác bỏ khi chưa xác minh rõ nguyên nhân kỹ thuật.

Quy trình xác minh và phối hợp xử lý vướng mắc

Trong trường hợp phát sinh nghi ngờ hợp lý về tính hợp lệ của C/O mẫu D điện tử hoặc xuất xứ thực tế của hàng hóa, Công văn hướng dẫn quy trình xử lý như sau:

• Gửi yêu cầu xác minh: Cơ quan hải quan nơi đăng ký tờ khai không tự ý từ chối áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt ngay lập tức mà phải tiến hành thủ tục gửi yêu cầu xác minh thông tin đến cơ quan cấp C/O của nước xuất khẩu thông qua Tổng cục Hải quan.
• Giải tỏa hàng hóa trong thời gian chờ kết quả: Trong thời gian chờ đợi kết quả xác minh từ nước xuất khẩu, hàng hóa nhập khẩu vẫn được thông quan theo thuế suất thông thường hoặc thuế suất ưu đãi MFN, doanh nghiệp được phép nộp bảo lãnh thuế hoặc nộp thuế theo mức thuế suất cao hơn để giải phóng hàng, sau đó sẽ được hoàn thuế nếu kết quả xác minh C/O hợp lệ.
• Báo cáo kịp thời: Các Cục Hải quan tỉnh, thành phố có trách nhiệm tổng hợp các vướng mắc phát sinh vượt thẩm quyền, đặc biệt là các lỗi hệ thống mang tính hệ thống, báo cáo về Cục Giám sát quản lý về Hải quan để phối hợp với các bên liên quan xử lý dứt điểm.

Ý nghĩa và tác động của văn bản

Công văn 1222/GSQL-GQ4 đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tiến trình số hóa thủ tục hải quan và triển khai Cơ chế một cửa ASEAN. Việc hướng dẫn chi tiết cách xử lý vướng mắc đối với C/O mẫu D điện tử giúp giảm thiểu thời gian thông quan, hạn chế tối đa sự can thiệp thủ công và phiền hà cho doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về xuất xứ hàng hóa, chống gian lận thương mại một cách hiệu quả.