Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4992:2005

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 4992:2005 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 7932:2004. Tiêu chuẩn này quy định phương pháp định lượng vi sinh vật Bacillus cereus giả định trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi bằng kỹ thuật đếm khuẩn lạc ở nhiệt độ 30 độ C. Văn bản do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn TCVN/TC/F13 Phương pháp phân tích và lấy mẫu biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng đề nghị và được Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành.

Điều 1: Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn này đưa ra các hướng dẫn chung về quy trình định lượng vi khuẩn Bacillus cereus giả định. Phạm vi áp dụng cụ thể bao gồm:

• Các sản phẩm thực phẩm phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng của con người.
• Các loại thức ăn dành cho chăn nuôi động vật.
• Các mẫu môi trường trong khu vực sản xuất, chế biến và xử lý thực phẩm.

Do tính chất kỹ thuật của phương pháp đếm khuẩn lạc, tiêu chuẩn này đòi hỏi một lượng lớn khuẩn lạc cần xác định và khẳng định sinh hóa, phù hợp nhất cho các mẫu thử nghiệm có mật độ vi sinh vật dự kiến ở mức cao.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn liên quan

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, người thực hiện cần viện dẫn và tuân thủ các tài liệu kỹ thuật cốt lõi sau đây. Đối với các tài liệu ghi năm ban hành thì áp dụng bản được nêu, đối với tài liệu không ghi năm ban hành thì áp dụng phiên bản mới nhất:

• TCVN 6404 (ISO 7218): Vi sinh vật trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi - Nguyên tắc chung về kiểm tra vi sinh vật.
• TCVN 6507 (ISO 6887): Vi sinh vật trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi - Chuẩn bị mẫu thử, huyền phù ban đầu và các dung dịch pha loãng thập phân để kiểm tra vi sinh vật.
• ISO 11133: Vi sinh vật trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi - Hướng dẫn chuẩn bị và sản xuất môi trường nuôi cấy.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi

Trong khuôn khổ tiêu chuẩn này, thuật ngữ chuyên ngành được định nghĩa rõ ràng để thống nhất cách hiểu và thực hiện:

• Bacillus cereus giả định (Presumptive Bacillus cereus): Là những vi khuẩn hình thành các khuẩn lạc đặc trưng trên bề mặt môi trường chọn lọc chuyên biệt (thường là môi trường thạch MYP - Mannitol Egg Yolk Polymyxin) và cho phản ứng khẳng định dương tính theo các thử nghiệm sinh hóa được quy định trong tiêu chuẩn này.

Điều 4: Nguyên tắc thực hiện phương pháp định lượng

Phương pháp định lượng vi khuẩn Bacillus cereus giả định dựa trên quy trình kỹ thuật nghiêm ngặt gồm các bước cơ bản sau:

• Chuẩn bị đĩa thạch chọn lọc: Sử dụng môi trường nuôi cấy chọn lọc đặc trưng (môi trường thạch MYP) được chuẩn bị sẵn và phân phối đều vào các đĩa Petri.
• Cấy mẫu và ủ ấm: Tiến hành cấy một lượng thể tích xác định của mẫu thử (hoặc dung dịch pha loãng ban đầu, hoặc các dung dịch pha loãng thập phân tiếp theo) lên bề mặt đĩa thạch. Tiến hành ủ các đĩa này ở nhiệt độ ổn định 30 độ C trong khoảng thời gian từ 24 giờ đến 48 giờ.
• Đếm và chọn lọc khuẩn lạc: Thực hiện đếm các khuẩn lạc giả định dựa trên các đặc điểm hình thái đặc trưng trên môi trường MYP (khuẩn lạc có màu hồng nhạt đến hồng đậm, xung quanh có vùng tủa đục rõ rệt do hoạt tính enzym lecithinase giải phóng, không lên men mannitol).
• Khẳng định sinh hóa: Chọn lọc ngẫu nhiên các khuẩn lạc nghi ngờ để tiến hành các thử nghiệm khẳng định sinh hóa bắt buộc (bao gồm thử nghiệm khả năng sinh enzym lecithinase trên thạch lòng đỏ trứng và thử nghiệm khả năng lên men mannitol).
• Tính toán kết quả: Xác định và tính toán số lượng Bacillus cereus giả định có trong một gam hoặc một mililit mẫu thử ban đầu dựa trên tỷ lệ số lượng khuẩn lạc đã được khẳng định dương tính.