Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 6460:2008

Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 6460:2008 quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử và các chỉ tiêu chất lượng đối với phụ gia thực phẩm Caroten (thực vật). Đây là nhóm chất màu tự nhiên được chiết xuất từ các nguồn thực vật khác nhau, được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp chế biến thực phẩm để tạo màu vàng, cam cho sản phẩm.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Tiêu chuẩn này áp dụng trực tiếp cho các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và sử dụng phụ gia thực phẩm Caroten nguồn gốc thực vật tại Việt Nam.
• Quy định các tiêu chuẩn kỹ thuật tối thiểu nhằm đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và chất lượng của phụ gia khi đưa vào lưu thông trên thị trường.

Mô tả đặc tính kỹ thuật của Caroten (thực vật)

Theo quy định tại tiêu chuẩn, Caroten (thực vật) có các đặc tính nhận dạng cơ bản sau:

• Nguồn gốc tự nhiên: Được thu nhận bằng cách chiết xuất từ các loại thực vật ăn được như cà rốt, dầu cọ, cỏ linh lăng hoặc các loại thực vật khác bằng dung môi thích hợp.
• Thành phần chính: Gồm các đồng phân alpha-caroten, beta-caroten và gamma-caroten, trong đó beta-caroten chiếm tỷ lệ chủ yếu.
• Trạng thái vật lý: Tồn tại dưới dạng tinh thể, bột màu đỏ đến đỏ sẫm, hoặc dạng lỏng, dung dịch dầu có màu đỏ cam tùy thuộc vào dung môi và phương pháp bào chế.

Các chỉ tiêu định danh và nhận biết

Để xác định chính xác phụ gia thực phẩm Caroten (thực vật), tiêu chuẩn đưa ra các phương pháp định tính cụ thể:

• Độ hòa tan: Thực hiện thử nghiệm độ hòa tan trong nước, ethanol và các dung môi hữu cơ như hexan, cloroform để xác định đặc tính lý hóa.
• Phổ hấp thụ cực đại: Dung dịch mẫu thử trong cyclohexan phải thể hiện các cực đại hấp thụ đặc trưng ở bước sóng quy định (thường từ 440 nm đến 457 nm).
• Phản ứng màu đặc trưng: Phản ứng tạo màu xanh đậm khi nhỏ dung dịch mẫu thử vào antimon clorid trong cloroform.

Yêu cầu về độ tinh khiết và giới hạn tạp chất độc hại

Nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, TCVN 6460:2008 quy định nghiêm ngặt về giới hạn các chất độc hại và kim loại nặng có trong phụ gia:

• Hàm lượng chất màu toàn phần: Không được thấp hơn mức công bố của nhà sản xuất và phải nằm trong giới hạn cho phép đối với từng dạng chế phẩm cụ thể.
• Giới hạn kim loại nặng: Hàm lượng Chì (Pb) không được vượt quá mức giới hạn tối đa cho phép (thường là 2 mg/kg) để tránh nguy cơ tích tụ độc tố.
• Dung môi tồn dư: Các dung môi sử dụng trong quá trình chiết xuất như hexan, aceton, methanol, ethanol phải được loại bỏ tối đa và không vượt quá giới hạn an toàn quy định trong tiêu chuẩn.

Phương pháp thử nghiệm và xác định chỉ tiêu chất lượng

Tiêu chuẩn viện dẫn và hướng dẫn chi tiết các phương pháp phân tích phòng thí nghiệm bao gồm:

• Phương pháp quang phổ hấp thụ tử ngoại và khả kiến (UV-Vis) để định lượng hàm lượng caroten tổng số.
• Phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) để phân tách và định lượng các đồng phân caroten cụ thể.
• Các phương pháp hóa học thông thường để xác định tro sunfat, độ ẩm và các tạp chất không tan trong dung môi hữu cơ.