Giới thiệu chung về tiêu chuẩn TCVN 1708:1985

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 1708:1985 quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với đai ốc của bulông thanh truyền (đai ốc tay biên) dùng trong động cơ ô tô. Đây là một chi tiết liên kết đặc biệt quan trọng trong cơ cấu trục khuỷu thanh truyền, chịu tải trọng động tuần hoàn lớn, lực quán tính cao và nhiệt độ làm việc khắc nghiệt. Do đó, tiêu chuẩn đặt ra các quy định nghiêm ngặt về vật liệu, cơ tính, độ chính xác gia công và phương pháp kiểm tra chất lượng sản phẩm.

Các yêu cầu kỹ thuật cốt lõi của tiêu chuẩn

Tiêu chuẩn tập trung vào các nhóm chỉ tiêu kỹ thuật chính nhằm đảm bảo tính an toàn, độ bền mỏi và khả năng lắp lẫn của đai ốc trong quá trình chế tạo và sửa chữa động cơ:

• Yêu cầu về vật liệu và nhiệt luyện: Đai ốc phải được chế tạo từ các loại thép cacbon chất lượng cao hoặc thép hợp kim có mác thép phù hợp, đảm bảo khả năng đáp ứng các chỉ tiêu cơ tính sau khi nhiệt luyện. Quá trình nhiệt luyện (tôi và ram) phải được kiểm soát chặt chẽ để đạt được độ cứng bề mặt và độ bền lõi đồng đều, tránh hiện tượng giòn hydro hoặc thoát cacbon bề mặt.
• Yêu cầu về cơ tính: Đai ốc phải chịu được tải trọng thử nghiệm lớn mà không bị biến dạng dư hoặc hỏng ren. Giới hạn bền và độ cứng của đai ốc phải tương thích với cấp độ bền của bulông thanh truyền đi kèm để đảm bảo mối ghép không bị phá hủy khi siết lực cực đại theo quy định của nhà sản xuất.
• Yêu cầu về ren và dung sai lắp ghép: Ren của đai ốc thanh truyền thường là ren hệ mét bước nhỏ để tăng khả năng tự hãm. Biên dạng ren, bước ren và đường kính trung bình của ren phải đạt độ chính xác cao theo các tiêu chuẩn dung sai lắp ghép hiện hành. Dung sai lắp ghép giữa ren đai ốc và ren bulông phải đảm bảo độ chặt chẽ tối đa nhằm ngăn ngừa hiện tượng tự nới lỏng dưới tác động của rung động mạnh khi động cơ vận hành.
• Chất lượng bề mặt và khuyết tật ngoại quan: Bề mặt của đai ốc không được có các khuyết tật cơ học hoặc khuyết tật luyện kim như vết nứt, rạn nhiệt, rỗ khí, vết xước sâu hoặc ba-via. Các góc cạnh của đai ốc phải được vê tròn hoặc vát mép đúng thiết kế để tránh hiện tượng tập trung ứng suất, dễ dẫn đến nứt gãy mỏi trong quá trình làm việc.
• Lớp phủ bảo vệ bề mặt: Tùy theo yêu cầu thiết kế, đai ốc có thể được phủ một lớp bảo vệ (như phosphat hóa hoặc mạ) để chống ăn mòn hóa học bởi dầu bôi trơn và hơi khí xả, đồng thời ổn định hệ số ma sát khi siết lực.

Phương pháp thử nghiệm và nghiệm thu sản phẩm

Để đảm bảo chất lượng trước khi đưa vào lắp ráp hoặc lưu thông trên thị trường, đai ốc bulông thanh truyền phải trải qua các quy trình kiểm tra nghiêm ngặt:

• Kiểm tra kích thước và hình học: Sử dụng các dụng cụ đo chuyên dụng, dưỡng đo ren để kiểm tra độ chính xác của kích thước danh nghĩa, bước ren và độ vuông góc của mặt đầu đai ốc so với đường tâm ren.
• Kiểm tra độ cứng: Tiến hành đo độ cứng (thường theo thang đo Rockwell hoặc Vickers) tại các vị trí quy định trên đai ốc để xác định hiệu quả của quá trình nhiệt luyện.
• Thử tải trọng phá hủy: Thực hiện thử nghiệm kéo/ép trên thiết bị chuyên dụng để xác định giới hạn bền thực tế của ren đai ốc dưới tác động của lực siết tĩnh.
• Kiểm tra khuyết tật ẩn tỳ: Áp dụng các phương pháp kiểm tra không phá hủy như kiểm tra hạt từ hoặc thẩm thấu chất lỏng để phát hiện các vết nứt vi mô nằm sâu bên trong cấu trúc kim loại mà mắt thường không nhìn thấy được.

Thông tin thuộc tính văn bản

• Tên tiêu chuẩn: Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 1708:1985 về Động cơ ô tô - Đai ốc bulông thanh truyền - Yêu cầu kỹ thuật.
• Ký hiệu: TCVN 1708:1985.
• Lĩnh vực áp dụng: Công nghiệp chế tạo ô tô, cơ khí động lực, sản xuất phụ tùng và sửa chữa động cơ đốt trong.