Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8127:2018 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 10273:2017) về Vi sinh vật trong chuỗi thực phẩm - Phương pháp phát hiện Yersinia enterocolitica gây bệnh do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F13 Phương pháp phân tích và lấy mẫu biên soạn, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định và được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này quy định quy trình kỹ thuật chi tiết nhằm phát hiện sự hiện diện của vi khuẩn Yersinia enterocolitica có khả năng gây bệnh trong các mẫu thuộc chuỗi thực phẩm.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

• Áp dụng đối với các sản phẩm thực phẩm dành cho con người tiêu dùng.
• Áp dụng đối với các sản phẩm thức ăn chăn nuôi.
• Áp dụng đối với các mẫu môi trường trong khu vực sản xuất, chế biến và xử lý thực phẩm, thức ăn chăn nuôi.

Nội dung cốt lõi của Tiêu chuẩn TCVN 8127:2018 (Từ Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này đưa ra phương pháp chuẩn hóa để phát hiện các chủng vi khuẩn Yersinia enterocolitica gây bệnh cho người.
• Phương pháp này có thể không phát hiện được một số chủng Yersinia enterocolitica không gây bệnh hoặc các loài Yersinia khác vốn thường xuất hiện như hệ vi sinh vật đi kèm trong mẫu thử.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, việc viện dẫn các tài liệu tiêu chuẩn liên quan là bắt buộc, bao gồm:

• TCVN 6404 (ISO 7218) về Nguyên tắc chung đối với kiểm tra vi sinh vật.
• TCVN 6507 (ISO 6887) các phần liên quan về chuẩn bị mẫu thử, huyền phù ban đầu và các dung dịch pha loãng thập phân để kiểm tra vi sinh vật.
• TCVN 8128 (ISO 11133) về chuẩn bị, sản xuất, bảo quản và thử nghiệm hiệu năng của các môi trường nuôi cấy vi sinh.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuyên ngành quan trọng để thống nhất cách hiểu và thực hiện:

• Yersinia enterocolitica gây bệnh (Pathogenic Yersinia enterocolitica): Là các vi khuẩn hình thành các khuẩn lạc đặc trưng trên môi trường thạch chọn lọc (như thạch CIN) và thể hiện các đặc điểm sinh hóa, huyết thanh học hoặc di truyền học đặc trưng liên quan đến khả năng gây bệnh ở người (chủ yếu là các chủng mang gen độc lực ail hoặc thuộc các biotype gây bệnh cụ thể).
• Phát hiện Yersinia enterocolitica gây bệnh (Detection of pathogenic Yersinia enterocolitica): Là việc xác định sự có mặt hoặc không có mặt của loài vi khuẩn này trong một khối lượng hoặc thể tích mẫu thử xác định (thường là 25g hoặc 25ml mẫu) khi tiến hành thử nghiệm theo quy trình quy định trong tiêu chuẩn.

4. Nguyên tắc của phương pháp phát hiện (Điều 4)

Quy trình phát hiện Yersinia enterocolitica gây bệnh bao gồm bốn giai đoạn liên tiếp nhằm tối ưu hóa khả năng phục hồi và nhận diện vi khuẩn:

• Tăng sinh sơ bộ (Tăng sinh không chọn lọc): Mẫu thử được hòa loãng và đồng nhất trong môi trường lỏng peptone-sorbitol-bile salts (PSB) hoặc môi trường dịch truyền tim-não (BHI). Quá trình ủ được thực hiện ở nhiệt độ thấp hoặc nhiệt độ phòng để giúp các tế bào vi khuẩn bị tổn thương có thời gian phục hồi và nhân lên trước khi tiếp xúc với các chất ức chế mạnh.
• Tăng sinh chọn lọc: Chuyển một phần dịch tăng sinh sơ bộ sang môi trường lỏng chọn lọc irgasan-ticarcillin-potassium chlorate (ITC). Môi trường này chứa các chất kháng sinh và hóa chất đặc hiệu nhằm ức chế mạnh mẽ sự phát triển của các vi khuẩn Gram dương và các vi khuẩn Gram âm khác không phải Yersinia, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của Yersinia enterocolitica.
• Phân lập trên đĩa thạch chọn lọc: Dịch nuôi cấy từ các bước tăng sinh được cấy ria lên bề mặt môi trường thạch chọn lọc Cefsulodin-Irgasan-Novobiocin (CIN) và một môi trường thạch chọn lọc khác do phòng thử nghiệm lựa chọn. Sau khi ủ ở nhiệt độ từ 25 độ C đến 30 độ C trong vòng 24 giờ đến 48 giờ, tiến hành kiểm tra sự xuất hiện của các khuẩn lạc đặc trưng (thường có tâm màu đỏ sẫm như "mắt bò" và viền xung quanh trong suốt).
• Khẳng định: Các khuẩn lạc nghi ngờ được chọn lọc để thực hiện các thử nghiệm khẳng định tiếp theo. Các thử nghiệm này bao gồm kiểm tra đặc tính sinh hóa (khả năng phân hủy ure, lên men đường, phản ứng oxidase, di động ở 25 độ C nhưng không di động ở 37 độ C) và/hoặc các thử nghiệm sinh học phân tử (như phản ứng PCR để phát hiện gen ail đặc trưng cho độc lực của chủng gây bệnh).

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8127:2018 chính thức thay thế cho tiêu chuẩn cũ TCVN 8127:2009. Tiêu chuẩn này có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố ban hành.