Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6363:2010

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6363:2010 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 3821:2008. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với ống mềm bằng cao su (bao gồm cả ống đôi) được sử dụng trong các thiết bị hàn khí, cắt và các quá trình liên quan. Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết và chuyên sâu về Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

1. Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể như sau:

• Đối tượng áp dụng: Tiêu chuẩn áp dụng cho các loại ống mềm bằng cao su, bao gồm cả ống đơn và ống đôi, được thiết kế chuyên dụng cho các thiết bị hàn khí, cắt và các công nghệ liên quan khác như hàn laser, phun phủ kim loại.
• Điều kiện nhiệt độ vận hành: Các ống mềm này được thiết kế để hoạt động an toàn trong môi trường nhiệt độ dao động từ -20 °C đến +60 °C.
• Áp suất làm việc định mức: Tiêu chuẩn phân chia áp suất làm việc tối đa cho phép thành hai mức: áp suất lên đến 2 MPa (tương đương 20 bar) đối với các điều kiện làm việc bình thường (normal duty) và áp suất lên đến 1 MPa (tương đương 10 bar) đối với các ứng dụng nhẹ (light duty) liên quan đến khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG), metylaxetylen-propadien hỗn hợp (MPS), khí tự nhiên hoặc metan.
• Trường hợp ngoại lệ: Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các loại ống mềm dẫn khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) ở áp suất cao hoặc các hệ thống đường ống cố định.

2. Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, việc viện dẫn các tiêu chuẩn quốc tế khác là bắt buộc. Các tài liệu viện dẫn cốt lõi bao gồm:

• ISO 37: Xác định các đặc tính kéo ứng suất-giãn dài của cao su lưu hóa hoặc cao su nhiệt dẻo.
• ISO 188: Phương pháp thử nghiệm lão hóa nhanh và độ bền chịu nhiệt của cao su.
• ISO 1402: Quy trình thử nghiệm áp suất thủy tĩnh đối với ống mềm bằng cao su và chất dẻo.
• ISO 1431-1: Thử nghiệm độ bền nứt vỡ do ôzôn dưới tác động của ứng suất kéo tĩnh.
• ISO 1817: Xác định mức độ ảnh hưởng của các chất lỏng (như dầu, dung môi) đối với cao su lưu hóa.
• ISO 4080: Phương pháp xác định độ khuếch tán khí qua thành ống mềm cao su.
• ISO 7326: Xác định độ bền uốn tĩnh và động của ống mềm dưới tác động của ôzôn.
• ISO 8033: Phương pháp xác định lực bám dính giữa các thành phần cấu tạo của ống mềm (giữa lớp cao su trong, lớp gia cường và lớp vỏ ngoài).

3. Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuẩn hóa nhằm thống nhất cách hiểu trong quá trình thiết kế, sản xuất và kiểm tra chất lượng:

• Ống mềm cao su (Rubber hose): Là ống dẫn mềm được cấu tạo từ một lớp lót cao su bên trong chịu được tác động hóa học của khí dẫn, một hoặc nhiều lớp sợi gia cường để chịu áp suất, và một lớp vỏ cao su bảo vệ bên ngoài chống lại các tác động cơ học và môi trường.
• Ống đôi (Twin hose): Là hệ thống gồm hai ống mềm đơn được liên kết song song với nhau dọc theo chiều dài bằng một dải liên kết hoặc phương pháp đúc liền, thường dùng để dẫn đồng thời hai loại khí khác nhau (ví dụ: oxy và axetylen) đến mỏ hàn.
• Áp suất làm việc tối đa (Maximum working pressure): Mức áp suất vận hành cao nhất mà ống mềm được thiết kế để hoạt động liên tục một cách an toàn dưới các điều kiện tiêu chuẩn.

4. Điều 4: Phân loại và Thuật ngữ viết tắt

Phần này quy định cách phân loại ống mềm dựa trên loại khí vận chuyển và mức độ chịu tải, đi kèm với các ký hiệu viết tắt tiêu chuẩn:

• Phân loại theo mức độ chịu tải (Duty rating):
  • LD (Light Duty): Ống mềm dùng cho các ứng dụng nhẹ, áp suất làm việc tối đa là 1 MPa (10 bar).
  • ND (Normal Duty): Ống mềm dùng cho các ứng dụng thông thường, áp suất làm việc tối đa là 2 MPa (20 bar).
• Phân loại theo loại khí dẫn và mã màu sắc:
  • Khí Axetylen và các khí cháy khác (trừ LPG, MPS, metan): Được quy định sử dụng ống màu đỏ để nhận biết trực quan nhanh chóng.
  • Khí Oxy: Được quy định sử dụng ống màu xanh lam.
  • Khí LPG, MPS, khí tự nhiên, metan: Được quy định sử dụng ống màu cam.
  • Khí trơ (Nitơ, Argon, CO2) và không khí: Được quy định sử dụng ống màu đen.
  • Khí có chứa chất trợ dung (Flux-bearing fuel gas): Sử dụng ống màu cam có sọc đen hoặc màu đen có sọc cam để cảnh báo tính chất đặc thù của hỗn hợp khí.