Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 3750:2016 (hoàn toàn tương đương với ASTM D 6560-12) quy định phương pháp xác định hàm lượng asphalten (phần không tan trong heptan) trong dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Phương pháp này quy định quy trình xác định hàm lượng asphalten không tan trong heptan đối với các đối tượng mẫu bao gồm: dầu thô, dầu thô đã được khử nước, dầu nhiên liệu chưng cất, dầu cặn, dầu bôi trơn chưa qua sử dụng, dầu bôi trơn đã qua sử dụng và các cấu tử nhựa đường (bitumen).
• Giới hạn hàm lượng áp dụng hiệu quả cho phương pháp này nằm trong khoảng từ 0,10 % khối lượng đến 30,0 % khối lượng.
• Tiêu chuẩn này không áp dụng cho các sản phẩm dầu mỏ có chứa các chất phụ gia không tan trong heptan hoặc các hạt rắn không tan khác, trừ khi các chất này được loại bỏ trước bằng phương pháp lọc thích hợp.
• Các giá trị tính theo hệ đơn vị SI là giá trị tiêu chuẩn được áp dụng thống nhất trong toàn bộ văn bản.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần viện dẫn các tài liệu kỹ thuật liên quan bao gồm các tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) và tiêu chuẩn quốc tế (ASTM) về lấy mẫu và thử nghiệm sản phẩm dầu mỏ.
• Các tài liệu viện dẫn cốt lõi bao gồm: TCVN 5689 (ASTM D 4057) về Hướng dẫn lấy mẫu thủ công dầu mỏ và sản phẩm dầu mỏ; TCVN 6777 (ASTM D 4177) về Hướng dẫn lấy mẫu tự động dầu mỏ và sản phẩm dầu mỏ; và các tiêu chuẩn về dung môi heptan, toluen tinh khiết dùng trong phòng thí nghiệm.

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

• Trong tiêu chuẩn này, thuật ngữ asphalten được định nghĩa cụ thể là: Phần chất sáp hữu cơ có khối lượng phân tử lớn, phân cực, không hòa tan trong heptan nóng nhưng có khả năng hòa tan hoàn toàn trong toluen nóng dưới các điều kiện thử nghiệm nghiêm ngặt được quy định trong phương pháp này.
• Định nghĩa này giúp phân biệt rõ ràng asphalten với các tạp chất cơ học khác hoặc các thành phần hydrocacbon nhẹ hơn có trong dầu thô và sản phẩm dầu mỏ.

- Điều 4: Tóm tắt phương pháp thử

• Chuẩn bị mẫu và hòa tan ban đầu: Một lượng mẫu thử xác định được hòa tan hoàn toàn trong dung môi heptan theo tỷ lệ quy định, sau đó hỗn hợp được đun sôi hồi lưu trong một khoảng thời gian tiêu chuẩn để đảm bảo sự kết tủa hoàn toàn của các hợp chất asphalten.
• Quá trình lọc và rửa: Hỗn hợp sau khi đun hồi lưu được để nguội trong bóng tối nhằm tránh các phản ứng quang hóa, sau đó được lọc qua giấy lọc chuyên dụng. Phần chất không tan bám trên giấy lọc được rửa kỹ bằng heptan nóng để loại bỏ hoàn toàn lượng dầu và sáp còn sót lại.
• Tách chiết bằng toluen: Sau khi đã được rửa sạch bằng heptan, phần asphalten bám trên giấy lọc được hòa tan và tách chiết bằng dung môi toluen nóng để tách riêng khỏi các tạp chất không tan trong toluen (như cát, bụi bẩn, cacbon tự do hoặc các hạt kim loại).
• Xác định khối lượng: Dung dịch toluen chứa asphalten sau đó được bốc hơi hoàn toàn để thu hồi phần asphalten khô. Tiến hành sấy khô và cân khối lượng asphalten thu được để tính toán phần trăm khối lượng asphalten có trong mẫu thử ban đầu.