Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 318:2009 (ISO 1170:2008)

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 318:2009 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 1170:2008, quy định về phương pháp tính toán để chuyển đổi kết quả phân tích của than và cốc từ trạng thái này sang trạng thái khác. Đây là văn bản kỹ thuật nền tảng giúp thống nhất cách biểu thị và quy đổi các chỉ tiêu hóa lý của nhiên liệu rắn, phục vụ hiệu quả cho công tác kiểm định chất lượng, thương mại và vận hành công nghiệp.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Tiêu chuẩn này quy định các công thức toán học cụ thể để chuyển đổi các kết quả phân tích thu được trên các trạng thái khác nhau của mẫu than và cốc.
• Các trạng thái chuyển đổi bao gồm: trạng thái phân tích (mẫu khô trong không khí), trạng thái khô, trạng thái khô không tro, trạng thái khô không khoáng chất, và trạng thái làm việc (trạng thái thực tế khi nhận hoặc sử dụng).
• Tiêu chuẩn áp dụng cho cả than đá, than nâu, than bùn và cốc (coke).

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần kết hợp với các tiêu chuẩn xác định các chỉ tiêu cơ bản của than và cốc như: tiêu chuẩn xác định độ ẩm (TCVN 172, TCVN 4919), tiêu chuẩn xác định hàm lượng tro (TCVN 173), và tiêu chuẩn xác định hàm lượng chất bốc.
• Các tài liệu viện dẫn này cung cấp các giá trị số liệu đầu vào (như độ ẩm, hàm lượng tro) để thực hiện các phép tính chuyển đổi theo công thức quy định.

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa các trạng thái phân tích

Tiêu chuẩn định nghĩa rõ ràng các trạng thái biểu thị kết quả phân tích để tránh nhầm lẫn trong thực tế áp dụng:

• Trạng thái phân tích (ad - air-dried): Trạng thái của mẫu sau khi đã đạt đến sự cân bằng độ ẩm với khí quyển phòng thí nghiệm.
• Trạng thái khô (d - dry): Trạng thái của mẫu sau khi đã loại bỏ hoàn toàn độ ẩm bằng phương pháp sấy tiêu chuẩn.
• Trạng thái khô không tro (daf - dry, ash-free): Trạng thái giả định của mẫu không chứa cả độ ẩm và chất tro.
• Trạng thái khô không khoáng chất (dmmf - dry, mineral-matter-free): Trạng thái giả định của mẫu không chứa độ ẩm và các chất khoáng gốc (khác với tro là sản phẩm sau khi nung).
• Trạng thái làm việc (ar - as-received): Trạng thái của mẫu chứa toàn bộ độ ẩm và chất khoáng như lúc nhận được hoặc lúc sử dụng thực tế.

- Điều 4: Nguyên tắc chung và ký hiệu viết tắt

• Ký hiệu viết tắt: Tiêu chuẩn quy định các ký hiệu thống nhất cho các chỉ tiêu phân tích tại các trạng thái khác nhau, ví dụ: M (độ ẩm), A (tro), V (chất bốc), C (cacbon), H (hydro), N (nitơ), S (lưu huỳnh). Các ký hiệu này đi kèm chỉ số dưới để chỉ trạng thái (ví dụ: M_ad, A_d, S_ar).
• Nguyên tắc chuyển đổi: Phép chuyển đổi dựa trên nguyên tắc bảo toàn khối lượng của các thành phần không thay đổi (như cacbon cố định, chất bốc thực tế) khi loại bỏ hoặc thêm vào các thành phần biến đổi (như độ ẩm và tro).
• Hệ số chuyển đổi: Sử dụng các hệ số nhân được thiết lập từ tỷ lệ phần trăm của độ ẩm và tro ở các trạng thái tương ứng để quy đổi trực tiếp kết quả phân tích từ trạng thái xuất phát sang trạng thái đích một cách chính xác nhất.