Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11713:2017

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11713:2017 là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định chi tiết về quy trình thi công và nghiệm thu công tác gia cố nền đất yếu bằng phương pháp giếng cát. Đây là giải pháp kỹ thuật phổ biến trong xây dựng công trình giao thông, thủy lợi, dân dụng và công nghiệp nhằm tăng tốc độ cố kết của nền đất, tăng sức chịu tải và giảm độ lún chung của công trình sau khi đưa vào sử dụng.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể:

• Tiêu chuẩn này áp dụng cho việc thi công và nghiệm thu công tác gia cố nền đất yếu bằng giếng cát thông thường (đường kính giếng từ 300 mm đến 400 mm) trong các công trình xây dựng.
• Phương pháp này áp dụng hiệu quả cho các loại đất yếu có tính thấm nước kém như đất sét, sét pha, bùn sét, bùn cát pha có độ bão hòa nước cao.
• Tiêu chuẩn không áp dụng cho các loại giếng cát có đường kính lớn hoặc các phương pháp gia cố nền bằng cọc cát đầm chặt (sand compaction piles) có chức năng chịu lực trực tiếp thay thế nền đất.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, cần phối hợp sử dụng các tài liệu viện dẫn tiêu chuẩn quốc gia liên quan. Các tài liệu viện dẫn cốt lõi bao gồm:

• Các tiêu chuẩn về phương pháp xác định các chỉ tiêu vật lý và cơ học của đất nền (như độ ẩm, giới hạn dẻo, giới hạn chảy, thành phần hạt, lực dính, góc ma sát trong).
• Các tiêu chuẩn về cốt liệu cho bê tông và vữa để kiểm soát chất lượng vật liệu cát sử dụng cho giếng cát.
• Các tiêu chuẩn về đo đạc, định vị công trình và nghiệm thu công tác đất trong xây dựng.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa chuẩn xác nhằm thống nhất cách hiểu trong quá trình thiết kế, thi công và nghiệm thu:

• Giếng cát (Sand drain): Là cột cát được thi công thẳng đứng trong nền đất yếu nhằm tạo đường thoát nước thẳng đứng, rút ngắn quãng đường thoát nước của lỗ rỗng, từ đó đẩy nhanh quá trình cố kết của đất dưới tác dụng của tải trọng nén trước.
• Nền đất yếu (Soft ground): Là nền đất không đủ khả năng chịu tải trọng công trình, dễ bị biến dạng, lún lớn và kéo dài dưới tác dụng của tải trọng ngoài.
• Đệm cát (Sand blanket): Lớp cát được rải trên bề mặt nền đất yếu, liên kết với các đầu giếng cát để dẫn nước thoát ra ngoài hệ thống tiêu nước chung.
• Hệ số thấm của cát (Permeability coefficient of sand): Chỉ tiêu đặc trưng cho khả năng thoát nước của vật liệu cát đổ vào giếng, quyết định hiệu quả thoát nước của toàn bộ hệ thống.

Điều 4: Quy định chung

Điều 4 thiết lập các nguyên tắc cơ bản và yêu cầu kỹ thuật chuẩn bị trước khi tiến hành thi công thực tế:

• Yêu cầu về khảo sát địa chất: Trước khi thi công, phải có đầy đủ tài liệu khảo sát địa chất công trình, địa chất thủy văn tại khu vực để xác định chiều dày lớp đất yếu, vị trí tầng chứa nước và các chỉ tiêu cơ lý của đất.
• Yêu cầu về vật liệu cát: Cát dùng để đổ giếng phải là cát hạt trung hoặc hạt thô, sạch, không lẫn tạp chất hữu cơ, hàm lượng bụi, bùn, sét không vượt quá tỷ lệ quy định. Hệ số thấm của cát sau khi đầm chặt trong giếng phải đạt trị số thiết kế yêu cầu để đảm bảo khả năng thoát nước liên tục.
• Yêu cầu về thiết bị thi công: Thiết bị đóng ống vách tạo lỗ phải đảm bảo công suất, độ ổn định và khả năng định vị chính xác hướng thẳng đứng của giếng cát. Sai lệch độ thẳng đứng của ống vách không được vượt quá giới hạn cho phép của thiết kế.
• Chuẩn bị mặt bằng: Phải tiến hành dọn dẹp mặt bằng, định vị tim mốc các giếng cát trên thực địa, thi công lớp đệm cát thoát nước bề mặt theo đúng cao độ và chiều dày thiết kế trước khi tiến hành đóng giếng.