Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11570-3:2017 về Giống cây lâm nghiệp - Cây giống keo - Phần 3: Keo lá liềm và keo lá tràm quy định các yêu cầu kỹ thuật chất lượng và phương pháp kiểm tra đối với cây giống của hai loài keo này, phục vụ cho công tác trồng rừng sản xuất và phòng hộ tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các cơ quan quản lý, tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh, kiểm nghiệm và sử dụng cây giống keo lá liềm (Acacia crassicarpa) và keo lá tràm (Acacia auriculiformis). Tiêu chuẩn quy định cụ thể cho cả hai hình thức nhân giống là nhân giống bằng hạt (hữu tính) và nhân giống vô tính (giâm hom hoặc nuôi cấy mô).

Yêu cầu kỹ thuật đối với cây giống keo lá liềm và keo lá tràm

Tiêu chuẩn đưa ra các chỉ tiêu chất lượng nghiêm ngặt mà cây giống phải đạt được trước khi xuất vườn để đưa đi trồng, bao gồm:

• Nguồn gốc giống: Cây giống phải được sản xuất từ nguồn giống đã được công nhận (như rừng giống, vườn giống, cây trội hoặc vườn vật liệu nhân giống vô tính được cơ quan có thẩm quyền cấp phép).
• Chỉ tiêu hình thái cây giống từ hạt: Cây giống phải đạt độ tuổi từ 3 đến 4 tháng. Chiều cao cây đạt từ 25 cm đến 35 cm. Đường kính cổ rễ đạt tối thiểu từ 2,5 mm đến 3,0 mm. Cây phải phát triển cân đối, thân thẳng, không bị cụt ngọn, không có hai thân, và đã hóa gỗ hoàn toàn ở phần gốc.
• Chỉ tiêu hình thái cây giống vô tính (giâm hom, nuôi cấy mô): Cây giống phải đạt độ tuổi từ 3 đến 4 tháng kể từ khi cấy/giâm. Chiều cao cây đạt từ 25 cm đến 35 cm. Đường kính cổ rễ đạt tối thiểu 3,0 mm. Cây có bộ rễ phát triển tốt, rễ phụ nhiều, không bị xoắn rễ, và có bầu đất nguyên vẹn.
• Tình trạng sâu bệnh hại: Cây giống xuất vườn phải hoàn toàn khỏe mạnh, không bị nhiễm các loại sâu bệnh hại nguy hiểm như bệnh phấn trắng, bệnh héo rũ, hoặc các loại sâu ăn lá, sâu đục thân.

Phương pháp kiểm tra và đánh giá chất lượng

Để xác định lô cây giống có đạt tiêu chuẩn xuất vườn hay không, tiêu chuẩn hướng dẫn chi tiết quy trình kiểm tra lâm sàng:

• Phương pháp lấy mẫu: Tiến hành lấy mẫu ngẫu nhiên theo tỷ lệ phần trăm nhất định trên tổng số cây của lô giống (thường từ 1% đến 5% tùy thuộc vào quy mô lô cây giống).
• Đo đạc chỉ tiêu: Sử dụng thước đo chuyên dụng để đo chiều cao (từ mặt bầu đến đỉnh sinh trưởng) và panme hoặc thước kẹp để đo đường kính cổ rễ (tại vị trí tiếp giáp giữa thân và mặt bầu).
• Đánh giá cảm quan: Quan sát trực quan để đánh giá độ thẳng của thân, mức độ hóa gỗ, tình trạng nguyên vẹn của bầu đất và sự xuất hiện của sâu bệnh hại.
• Kết luận lô giống: Lô cây giống được coi là đạt tiêu chuẩn khi số cây đạt yêu cầu kỹ thuật trong mẫu kiểm tra chiếm tỷ lệ từ 95% trở lên.

Quy định về ghi nhãn, vận chuyển và bảo quản

Nhằm đảm bảo chất lượng cây giống không bị suy giảm từ khâu xuất vườn đến khi trồng thực tế, tiêu chuẩn yêu cầu:

• Hồ sơ và ghi nhãn: Mỗi lô cây giống khi xuất vườn phải có nhãn mác rõ ràng ghi đầy đủ thông tin về tên loài, nguồn gốc lô giống, phương pháp nhân giống, ngày xuất vườn và đơn vị sản xuất.
• Vận chuyển: Cây giống phải được xếp khít nhau trong các khay hoặc sọt chuyên dụng, có biện pháp che chắn nắng, gió trong suốt quá trình vận chuyển để tránh làm vỡ bầu đất hoặc làm cây bị mất nước.
• Bảo quản tại hiện trường: Trường hợp chưa trồng ngay, cây giống phải được tập kết ở nơi râm mát, bằng phẳng, gần nguồn nước và phải được tưới nước giữ ẩm thường xuyên.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11570-3:2017 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày được công bố, đóng vai trò là căn cứ pháp lý và kỹ thuật quan trọng để kiểm soát chất lượng giống cây lâm nghiệp, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng rừng trồng keo lá liềm và keo lá tràm trên phạm vi cả nước.