Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13276:2021 về Giống cây lâm nghiệp - Hạt giống do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC F12 Giống lâm nghiệp biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định và Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này thiết lập các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử nghiệm và quy trình quản lý chất lượng đối với hạt giống của các loài cây lâm nghiệp tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Tiêu chuẩn này quy định các chỉ tiêu chất lượng, phương pháp kiểm tra và yêu cầu quản lý đối với hạt giống của các loài cây lâm nghiệp thuộc danh mục giống cây trồng lâm nghiệp được phép sản xuất, kinh doanh, hoặc các loài cây bản địa, nhập nội có nhu cầu sử dụng cho mục đích trồng rừng. Đối tượng áp dụng bao gồm các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân trong nước hoặc nước ngoài tham gia vào các hoạt động nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu và sử dụng hạt giống cây lâm nghiệp tại Việt Nam.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, các tổ chức và cá nhân cần viện dẫn và phối hợp áp dụng các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành liên quan đến phương pháp lấy mẫu hạt giống, phương pháp thử nghiệm chất lượng hạt giống lâm nghiệp và các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về bảo vệ thực vật. Trong trường hợp các tài liệu viện dẫn có sự thay đổi, bổ sung hoặc được thay thế, phiên bản mới nhất sẽ được áp dụng.

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn đưa ra các định nghĩa thống nhất cho các thuật ngữ chuyên ngành cốt lõi bao gồm:

• Hạt giống cây lâm nghiệp: Là hạt hoặc bộ phận của quả chứa hạt được sử dụng cho mục đích nhân giống hữu tính nhằm tạo cây con phục vụ trồng rừng.
• Lô hạt giống (Seed lot): Một lượng hạt giống xác định, có tính đồng nhất về nguồn gốc thu hoạch, thời gian thu hoạch và phương pháp chế biến, được ký hiệu bằng một mã số riêng biệt để quản lý.
• Độ sạch của hạt giống (Seed purity): Tỷ lệ phần trăm khối lượng hạt sạch của loài cây cần xác định so với tổng khối lượng của mẫu thử nghiệm (bao gồm cả tạp chất và hạt dị loại).
• Tỷ lệ nảy mầm (Germination percentage): Tỷ lệ phần trăm số hạt nảy mầm bình thường trong một khoảng thời gian và điều kiện môi trường thử nghiệm tiêu chuẩn.
• Độ ẩm hạt giống (Moisture content): Lượng nước tự do chứa trong hạt giống, được biểu thị bằng tỷ lệ phần trăm so với khối lượng ban đầu của mẫu hạt giống trước khi sấy.

Yêu cầu kỹ thuật đối với hạt giống lâm nghiệp (Điều 4)

Yêu cầu kỹ thuật đối với hạt giống cây lâm nghiệp được quy định chặt chẽ nhằm bảo đảm chất lượng nguồn giống đầu vào cho sản xuất lâm nghiệp, cụ thể:

• Nguồn gốc thu hoạch: Hạt giống phải được thu hoạch từ các nguồn giống đã được cơ quan có thẩm quyền công nhận (như lâm phần tuyển chọn, rừng giống chuyển hóa, rừng giống trồng, vườn giống hoặc cây trội) theo quy định của pháp luật về lâm nghiệp.
• Chỉ tiêu chất lượng lý - hóa và sinh lý: Hạt giống của từng loài cây lâm nghiệp cụ thể phải đạt các trị số tối thiểu về độ sạch, tỷ lệ nảy mầm (hoặc tỷ lệ sống của phôi) và giới hạn tối đa về độ ẩm theo quy định chi tiết cho từng loài cây cụ thể.
• Yêu cầu về kiểm dịch thực vật: Hạt giống không được mang các loại dịch hại, nấm bệnh nguy hiểm thuộc danh mục đối tượng kiểm dịch thực vật của Việt Nam nhằm tránh lây lan dịch bệnh trong rừng trồng.
• Phân cấp chất lượng: Hạt giống lâm nghiệp có thể được phân thành các cấp chất lượng khác nhau dựa trên kết quả kiểm nghiệm các chỉ tiêu chất lượng chính, phục vụ cho các mục đích thương mại và gieo ươm khác nhau.

Hiệu lực thi hành

TCVN 13276:2021 có hiệu lực kể từ ngày công bố. Tiêu chuẩn này đóng vai trò là căn cứ pháp lý và kỹ thuật quan trọng để các cơ quan chức năng thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra chất lượng hạt giống lâm nghiệp lưu thông trên thị trường, đồng thời giúp các đơn vị sản xuất nâng cao chất lượng rừng trồng.