Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13358-1:2021 về Giống cây lâm nghiệp - Cây giống các loài lâm sản ngoài gỗ - Phần 1: Quế quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp kiểm tra đối với cây giống Quế (Cinnamomum cassia) phục vụ cho mục đích trồng rừng sản xuất và phòng hộ tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh, kiểm nghiệm và sử dụng cây giống Quế trên phạm vi cả nước. Đối tượng điều chỉnh trực tiếp là cây giống Quế được nhân giống từ hạt hoặc bằng các phương pháp nhân giống vô tính hợp pháp khác.

Các thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi

• Cây giống Quế: Là cây con được nhân giống từ nguồn giống đã được công nhận, đạt các tiêu chuẩn về tuổi, kích thước và chất lượng để đem đi trồng rừng.
• Chiều cao cây (H): Khoảng cách từ mặt bầu đất (hoặc cổ rễ) đến đỉnh sinh trưởng cao nhất của cây giống, đo bằng centimet (cm).
• Đường kính cổ rễ (D): Đường kính thân cây tại vị trí sát mặt bầu đất, đo bằng milimet (mm).
• Tuổi cây giống: Thời gian tính từ khi gieo ươm hạt hoặc cấy cây mầm vào bầu cho đến khi xuất vườn đem đi trồng.

Yêu cầu kỹ thuật đối với nguồn giống và cây giống Quế

• Yêu cầu về nguồn giống: Hạt giống hoặc vật liệu nhân giống phải được thu hoạch từ các nguồn giống đã được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền công nhận (như rừng giống chuyển hóa, rừng giống trồng, vườn giống hoặc cây trội).
• Tiêu chuẩn chất lượng cây giống xuất vườn: Cây giống Quế khi xuất vườn để trồng rừng phải đáp ứng đầy đủ các chỉ tiêu hình thái và sinh lý sau:
  • Tuổi cây giống: Đạt từ 12 đến 18 tháng tuổi tính từ khi gieo ươm.
  • Chiều cao cây (H): Đạt tối thiểu từ 25 cm đến 35 cm (tùy thuộc vào phương thức trồng và điều kiện lập địa).
  • Đường kính cổ rễ (D): Đạt tối thiểu từ 3,0 mm đến 4,0 mm.
  • Tình trạng sinh trưởng: Cây sinh trưởng cân đối, thân thẳng, không bị cụt ngọn, không bị sâu bệnh hại nguy hiểm, bộ rễ phát triển tốt và không bị tổn thương cơ học nghiêm trọng.
  • Bầu đất: Bầu đất phải còn nguyên vẹn, không bị vỡ, kích thước bầu đất phải phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật gieo ươm cây Quế.

Phương pháp kiểm tra chất lượng cây giống

• Phương pháp lấy mẫu: Việc lấy mẫu kiểm tra được thực hiện theo phương pháp ngẫu nhiên trong lô cây giống. Tỷ lệ lấy mẫu kiểm tra thông thường chiếm từ 1% đến 5% tổng số cây trong lô giống nhưng không ít hơn số lượng tối thiểu quy định để đảm bảo tính đại diện.
• Đo đạc các chỉ tiêu: Sử dụng thước đo chuyên dụng để xác định chiều cao cây và panme hoặc thước kẹp kỹ thuật số để đo đường kính cổ rễ. Đánh giá tình trạng sâu bệnh và độ nguyên vẹn của bầu đất bằng phương pháp cảm quan trực quan.
• Kết luận lô giống: Lô cây giống được đánh giá là đạt tiêu chuẩn nếu số lượng cây đạt yêu cầu trong mẫu kiểm tra nằm trong giới hạn cho phép của tiêu chuẩn quốc gia.

Quy định về ghi nhãn, vận chuyển và bảo quản

• Ghi nhãn và hồ sơ kèm theo: Mỗi lô cây giống khi xuất vườn phải có nhãn mác rõ ràng ghi đầy đủ thông tin về tên loài, nguồn gốc giống, ngày gieo ươm, số lượng và tên đơn vị sản xuất. Kèm theo đó phải có giấy chứng nhận nguồn gốc giống cây trồng lâm nghiệp theo quy định hiện hành.
• Vận chuyển và bảo quản: Quá trình bốc xếp và vận chuyển phải nhẹ nhàng, tránh làm vỡ bầu đất, dập nát thân lá hoặc làm gãy ngọn cây. Cây giống phải được che mát, giữ ẩm thích hợp và không được để lưu kho quá lâu trước khi đem trồng.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13358-1:2021 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 218 Lâm nghiệp biên soạn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố và có hiệu lực kể từ ngày ban hành.