Quyết định 4042/QĐ-BKHCN năm 2015 do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành là một văn bản pháp lý quan trọng trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng sản phẩm. Quyết định này chính thức công bố 16 Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) mới liên quan đến ngành sản xuất và kiểm định chất lượng giầy dép. Các tiêu chuẩn này được xây dựng dựa trên việc chấp nhận các tiêu chuẩn quốc tế (ISO), giúp đồng bộ hóa hệ thống kỹ thuật của Việt Nam với thế giới, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp da giầy trong nước.

• Tên văn bản: Quyết định công bố Tiêu chuẩn quốc gia do Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành.
• Số hiệu: 4042/QĐ-BKHCN.
• Cơ quan ban hành: Bộ Khoa học và Công nghệ.
• Năm ban hành: 2015.
• Hiệu lực thi hành: Quyết định có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký.

Quyết định ban hành danh mục gồm 16 tiêu chuẩn quốc gia mới, tập trung vào các phương pháp thử nghiệm cơ lý, độ bền vật liệu và xác định giới hạn các chất độc hại có trong giầy dép. Cụ thể như sau:

• TCVN 10936:2015 (ISO 10717:2010): Giầy dép - Phương pháp thử khóa kéo - Độ bền chắc. Tiêu chuẩn này quy định cách thức đánh giá độ bền cơ học của khóa kéo được trang bị trên các sản phẩm giầy dép.
• TCVN 10937:2015 (ISO 10748:2011): Giầy dép - Phương pháp thử khóa kéo - Độ bền khóa của con trượt. Tập trung kiểm tra khả năng giữ cố định và độ bền của bộ phận con trượt trên khóa kéo.
• TCVN 10938:2015 (ISO 10765:2010): Giầy dép - Phương pháp thử tính chất của vật liệu đàn hồi - Tính năng kéo. Xác định các đặc tính kỹ thuật của vật liệu đàn hồi dưới tác động của lực kéo.
• TCVN 10939:2015 (ISO 10768:2010): Giầy dép - Phương pháp xác định độ bền của vật liệu đàn hồi dùng trong giầy dép đối với sự kéo giãn lặp đi lặp lại - Độ bền mỏi. Đánh giá khả năng chịu đựng và tuổi thọ của vật liệu đàn hồi khi bị co giãn liên tục trong quá trình sử dụng.
• TCVN 10940:2015 (ISO 16177:2012): Giầy dép - Độ bền với sự xuất hiện và phát triển vết nứt - Phương pháp uốn đai. Phương pháp thử nghiệm độ bền uốn của đế hoặc thân giầy nhằm hạn chế tình trạng nứt gãy vật liệu.
• TCVN 10941:2015 (ISO/TS 16179:2012): Giầy dép - Các chất có hại tiềm ẩn trong giầy dép và các chi tiết của giầy dép - Xác định hợp chất hữu cơ thiếc có trong vật liệu làm giầy dép. Tiêu chuẩn kiểm soát hàm lượng thiếc hữu cơ độc hại nhằm bảo vệ sức khỏe người dùng.
• TCVN 10942:2015 (ISO/TS 16181:2011): Giầy dép - Các chất có hại tiềm ẩn trong giầy dép và các chi tiết của giầy dép - Xác định phtalat có trong vật liệu làm giầy dép. Quy định phương pháp phân tích chất hóa dẻo phtalat - một nhóm chất có nguy cơ gây hại cho hệ nội tiết.
• TCVN 10943:2015 (ISO/TS 16186:2012): Giầy dép - Các chất có hại tiềm ẩn trong giầy dép và các chi tiết của giầy dép - Phương pháp định lượng dimetyl fumarat (DMFU) có trong vật liệu làm giầy dép. DMFU là chất chống nấm mốc có thể gây dị ứng da nghiêm trọng và bị giới hạn nghiêm ngặt.
• TCVN 10944:2015 (ISO 16187:2013): Giầy dép và các chi tiết của giầy dép - Phương pháp đánh giá hoạt tính kháng khuẩn. Đưa ra quy trình thử nghiệm khả năng ức chế vi khuẩn của vật liệu giầy dép.
• TCVN 10945:2015 (ISO/TS 16189:2013): Giầy dép - Các chất có hại tiềm ẩn trong giầy dép và các chi tiết của giầy dép - Phương pháp định lượng dimetylformamit có trong vật liệu làm giầy dép. Xác định hàm lượng dung môi độc hại dimetylformamit (DMF) phát sinh trong quá trình sản xuất.
• TCVN 10946:2015 (ISO/TS 16190:2013): Giầy dép - Các chất có hại tiềm ẩn trong giầy dép và các chi tiết của giầy dép - Phương pháp định lượng hydrocacbon thơm đa vòng (PAH) có trong vật liệu làm giầy dép. Kiểm soát nhóm chất hữu cơ bay hơi có khả năng gây ung thư tích tụ trong sản phẩm.
• TCVN 10947:2015 (ISO 17699:2003): Giầy dép - Phương pháp thử mũ giầy và lót mũ giầy - Độ thấm hơi nước và độ hấp thụ hơi nước. Đánh giá độ thông thoáng, khả năng hút ẩm của phần mũ giầy để đảm bảo sự thoải mái khi mang.
• TCVN 10948:2015 (ISO 17700:2004): Giầy dép - Phương pháp thử mũ giầy, lót mũ giầy và lót mặt - Độ bền màu với chà xát. Kiểm tra khả năng giữ màu của các chi tiết giầy khi bị ma sát trong điều kiện khô hoặc ướt.
• TCVN 10949:2015 (ISO 17701:2003): Giầy dép - Phương pháp thử mũ giầy, lót mũ giầy và lót mặt - Sự di trú màu. Đánh giá hiện tượng lem màu, truyền màu từ chi tiết này sang chi tiết khác của giầy dép.
• TCVN 10950:2015 (ISO 20869:2010): Giầy dép - Phương pháp thử đế ngoài, đế trong, lót mũ giầy và lót mặt - Hàm lượng chất tan trong nước. Xác định lượng chất có thể bị hòa tan khi giầy tiếp xúc với nước, ảnh hưởng đến độ bền kết cấu.
• TCVN 10951:2015 (ISO 20877:2011): Giầy dép - Phương pháp thử giầy nguyên chiếc - Độ cách nhiệt. Tiêu chuẩn này áp dụng để đo lường khả năng cách nhiệt của sản phẩm giầy hoàn chỉnh, đặc biệt quan trọng đối với giầy bảo hộ lao động hoặc giầy chuyên dụng.

Việc ban hành đồng bộ 16 tiêu chuẩn quốc gia này đóng vai trò thiết thực đối với nhiều đối tượng trong nền kinh tế:

• Đối với doanh nghiệp sản xuất: Có được bộ công cụ kỹ thuật chuẩn hóa để kiểm soát chất lượng nguyên liệu đầu vào và thành phẩm đầu ra, giảm thiểu sản phẩm lỗi và nâng cao uy tín thương hiệu.
• Đối với hoạt động xuất khẩu: Việc áp dụng các tiêu chuẩn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế (ISO) giúp sản phẩm giầy dép Việt Nam dễ dàng vượt qua các rào cản kỹ thuật (TBT) tại các thị trường quốc tế lớn như EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản.
• Đối với người tiêu dùng: Được bảo vệ an toàn sức khỏe trước các nguy cơ từ hóa chất độc hại tồn dư trong sản phẩm giầy dép nhờ các tiêu chuẩn kiểm soát chất độc hại nghiêm ngặt (như phtalat, DMFU, PAH).
• Đối với cơ quan quản lý: Tạo cơ sở pháp lý và kỹ thuật rõ ràng để thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra chất lượng sản phẩm lưu thông trên thị trường, xử lý các trường hợp vi phạm về an toàn chất lượng sản phẩm.

Quyết định 4042/QĐ-BKHCN có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và kiểm định chất lượng sản phẩm giầy dép tại Việt Nam có trách nhiệm nghiên cứu và áp dụng các tiêu chuẩn quốc gia nêu trên vào hoạt động thực tế.