Giới thiệu chung về Quy chuẩn QCVN 62-MT:2016/BTNMT

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 62-MT:2016/BTNMT về nước thải chăn nuôi do Ban soạn thảo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải chăn nuôi biên soạn, Tổng cục Môi trường, Vụ Khoa học và Công nghệ, Vụ Pháp chế trình duyệt và được ban hành kèm theo Thông tư số 04/2016/TT-BTNMT ngày 29 tháng 04 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường. Quy chuẩn này quy định nghiêm ngặt về giới hạn tối đa các thông số ô nhiễm trong nước thải chăn nuôi khi xả ra nguồn tiếp nhận nước thải, nhằm bảo vệ môi trường nước và hệ sinh thái xung quanh.

Phạm vi điều chỉnh (Điều 1)

Quy chuẩn này quy định giá trị tối đa cho phép của các thông số ô nhiễm trong nước thải chăn nuôi khi xả ra nguồn tiếp nhận nước thải. Nước thải chăn nuôi quy định trong quy chuẩn này bao gồm nước thải phát sinh từ các hoạt động chăn nuôi gia súc, gia cầm và các loại động vật khác được nuôi tại các cơ sở chăn nuôi.

Đối tượng áp dụng (Điều 2)

• Áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động xả nước thải chăn nuôi ra nguồn tiếp nhận nước thải.
• Các cơ sở chăn nuôi có quy mô, loại hình hoạt động khác nhau đều phải tuân thủ các giới hạn quy định tại quy chuẩn này trước khi thải nước thải ra môi trường.
• Các cơ quan quản lý nhà nước về môi trường sử dụng quy chuẩn này để thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm về bảo vệ môi trường đối với các cơ sở chăn nuôi.

Giải thích từ ngữ cốt lõi (Điều 3)

Để áp dụng quy chuẩn một cách chính xác, các thuật ngữ chuyên ngành được định nghĩa rõ ràng như sau:

• Nước thải chăn nuôi: Là nước thải phát sinh từ các hoạt động chăn nuôi bao gồm nước tắm rửa chuồng trại, nước tắm cho gia súc, gia cầm, nước thải từ quá trình xử lý chất thải chăn nuôi và các loại nước thải khác phát sinh trong khuôn viên cơ sở chăn nuôi.
• Nguồn tiếp nhận nước thải: Là các nguồn nước mặt (sông, suối, kênh, rạch, ao, hồ, đầm) hoặc vùng nước biển ven bờ có mục đích tiếp nhận nước thải từ các cơ sở chăn nuôi.
• Cơ sở chăn nuôi: Bao gồm các trang trại chăn nuôi tập trung, hộ gia đình chăn nuôi có quy mô xả nước thải chăn nuôi ra môi trường.

Quy định kỹ thuật và Công thức tính toán giá trị tối đa cho phép (Điều 4)

Giá trị tối đa cho phép của các thông số ô nhiễm trong nước thải chăn nuôi khi xả ra nguồn tiếp nhận nước thải được tính toán dựa trên công thức sau:

Cmax = C x Kq x Kf

Trong đó:

• Cmax: Là giá trị tối đa cho phép của thông số ô nhiễm trong nước thải chăn nuôi khi xả ra nguồn tiếp nhận nước thải, tính bằng miligam trên lít (mg/l).
• C: Là giá trị của thông số ô nhiễm quy định tại Bảng 1 của quy chuẩn. Giá trị C được phân chia theo hai mức độ: Cột A (áp dụng cho các cơ sở xả nước thải vào nguồn nước dùng cho mục đích cấp nước sinh hoạt) và Cột B (áp dụng cho các cơ sở xả nước thải vào nguồn nước không dùng cho mục đích cấp nước sinh hoạt).
• Kq: Là hệ số nguồn tiếp nhận nước thải, phụ thuộc vào lưu lượng dòng chảy của sông, suối, kênh, rạch hoặc thể tích của hồ, ao, đầm tiếp nhận nước thải.
• Kf: Là hệ số lưu lượng nguồn nước thải, phụ thuộc vào tổng lưu lượng nước thải chăn nuôi xả ra nguồn tiếp nhận.

Các thông số ô nhiễm kiểm soát chính (Bảng 1)

Quy chuẩn tập trung kiểm soát các thông số ô nhiễm đặc trưng trong nước thải chăn nuôi bao gồm:

• Độ pH: Giới hạn dao động trong khoảng cho phép để đảm bảo không gây sốc pH cho môi trường tiếp nhận.
• BOD5 (Nhu cầu oxy sinh hóa): Chỉ số đánh giá mức độ ô nhiễm chất hữu cơ dễ phân hủy sinh học.
• COD (Nhu cầu oxy hóa học): Chỉ số đánh giá tổng lượng chất hữu cơ có trong nước thải.
• TSS (Tổng chất rắn lơ lửng): Đánh giá lượng cặn lơ lửng không hòa tan trong nước thải.
• Tổng Nitơ: Chỉ số quan trọng đánh giá hàm lượng dinh dưỡng dư thừa, tác nhân gây hiện tượng phú dưỡng hóa nguồn nước.
• Coliform: Chỉ số vi sinh vật dùng để đánh giá mức độ ô nhiễm vi khuẩn gây bệnh trong nước thải chăn nuôi.

Hệ số nguồn tiếp nhận nước thải (Kq) và Hệ số lưu lượng nguồn nước thải (Kf)

Việc áp dụng các hệ số Kq và Kf nhằm đảm bảo tính công bằng và phù hợp với khả năng tự làm sạch của nguồn tiếp nhận cũng như quy mô xả thải của từng cơ sở:

• Hệ số Kq: Được xác định dựa trên lưu lượng dòng chảy của nguồn tiếp nhận (đối với sông, suối, kênh, rạch) hoặc dung tích của nguồn tiếp nhận (đối với ao, hồ, đầm). Nguồn tiếp nhận có khả năng tự làm sạch càng lớn (lưu lượng hoặc dung tích lớn) thì hệ số Kq càng cao, ngược lại nguồn tiếp nhận nhỏ sẽ có hệ số Kq thấp hơn để thắt chặt tiêu chuẩn xả thải.
• Hệ số Kf: Được xác định dựa trên tổng lưu lượng nước thải của cơ sở chăn nuôi. Cơ sở có quy mô xả thải càng lớn thì hệ số Kf càng nhỏ nhằm kiểm soát chặt chẽ tổng lượng tải lượng chất ô nhiễm đưa vào môi trường.