Công văn 4416/TCHQ-GSQL năm 2021 do Tổng cục Hải quan ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc liên quan đến việc nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp. Văn bản này đưa ra các hướng dẫn quan trọng tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp thông quan hàng hóa nhanh chóng, đồng thời đảm bảo công tác quản lý nhà nước về hải quan.

- Chấp nhận nộp chứng từ chứng nhận xuất xứ dưới dạng điện tử

• Tổng cục Hải quan cho phép người khai hải quan nộp bản scan hoặc bản chụp chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) thông qua Hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan để thực hiện thủ tục thông quan hàng hóa.
• Công chức hải quan thực hiện kiểm tra tính hợp lệ của C/O trên cơ sở bản scan được truyền qua hệ thống, không yêu cầu người khai hải quan phải nộp bản giấy tại thời điểm làm thủ tục hải quan nếu thông tin C/O đã có sẵn trên cổng thông tin điện tử của nước xuất khẩu hoặc hệ thống một cửa quốc gia.

- Thời hạn nộp bổ sung bản chính chứng từ chứng nhận xuất xứ

• Đối với các trường hợp chưa thể nộp bản chính C/O tại thời điểm thông quan do ảnh hưởng của dịch bệnh, doanh nghiệp được phép nộp bổ sung bản chính trong thời hạn quy định để được hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt.
• Thời hạn nộp bổ sung bản chính C/O thông thường là trong vòng 180 ngày kể từ ngày đăng ký tờ khai hải quan.
• Đối với các Hiệp định thương mại tự do (FTA) có quy định riêng về thời hạn nộp C/O (như EVFTA, UKVFTA, CPTPP), thời hạn nộp bổ sung thực hiện theo quy định tại các Thông tư hướng dẫn tương ứng của Bộ Công Thương và Bộ Tài chính.

- Hướng dẫn kiểm tra, xác minh xuất xứ hàng hóa

• Cơ quan hải quan các cấp có trách nhiệm tra cứu thông tin về C/O trên các trang thông tin điện tử chính thức của cơ quan có thẩm quyền cấp C/O của nước xuất khẩu để đối chiếu, xác thực tính hợp lệ.
• Trường hợp thông tin C/O không thể tra cứu được trên hệ thống điện tử hoặc có nghi ngờ về tính hợp lệ của chứng từ, cơ quan hải quan sẽ tiến hành thủ tục xác minh theo quy định hiện hành nhưng vẫn tạo điều kiện giải phóng hàng hoặc thông quan nếu doanh nghiệp thực hiện bảo lãnh thuế hoặc nộp thuế theo mức thuế suất thông thường (MFN).

- Áp dụng cơ chế tự chứng nhận xuất xứ và các FTA thế mới

• Đối với hàng hóa nhập khẩu áp dụng các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như EVFTA, UKVFTA, CPTPP, việc nộp chứng từ tự chứng nhận xuất xứ (như phát biểu tự chứng nhận xuất xứ của nhà xuất khẩu đủ điều kiện hoặc mã số REX) được thực hiện theo đúng các cam kết quốc tế và văn bản hướng dẫn nội luật hóa của Việt Nam.
• Doanh nghiệp cần lưu ý khai báo chính xác mã số tự chứng nhận xuất xứ trên tờ khai hải quan để hệ thống tự động đối chiếu và áp dụng thuế suất ưu đãi đặc biệt phù hợp.

- Trách nhiệm của các bên liên quan

• Người khai hải quan chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của các chứng từ, dữ liệu điện tử đã nộp và truyền cho cơ quan hải quan.
• Cục Hải quan các tỉnh, thành phố chỉ đạo các Chi cục Hải quan trực thuộc tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp, tránh gây phiền hà, ách tắc hàng hóa tại cửa khẩu, đồng thời tăng cường công tác kiểm tra sau thông quan đối với các lô hàng áp dụng cơ chế nộp chậm C/O để phòng ngừa gian lận thương mại.