Tóm tắt Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2979:1979 về Ống và phụ tùng bằng thép - Tên gọi và ký hiệu trên sơ đồ

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 2979:1979 do Ủy ban Khoa học và Kỹ thuật Nhà nước ban hành nhằm mục đích thống nhất hệ thống thuật ngữ, tên gọi và các ký hiệu quy ước trên sơ đồ, bản vẽ kỹ thuật đối với các loại ống và phụ tùng bằng thép. Đây là văn bản kỹ thuật nền tảng, giúp đồng bộ hóa ngôn ngữ thiết kế giữa các đơn vị tư vấn, thi công và quản lý dự án trong lĩnh vực xây dựng, cơ khí và lắp đặt đường ống công nghệ.

- Phạm vi áp dụng và mục tiêu của tiêu chuẩn

• Tiêu chuẩn này áp dụng đối với tất cả các loại ống bằng thép và phụ tùng nối ống được thể hiện trên các sơ đồ công nghệ, sơ đồ nguyên lý, bản vẽ lắp ráp và các tài liệu kỹ thuật liên quan.
• Mục tiêu cốt lõi là loại bỏ sự bất đồng nhất trong cách gọi tên và ký hiệu trực quan, từ đó hạn chế tối đa các sai sót kỹ thuật trong quá trình thiết kế, chế tạo, lắp đặt và vận hành hệ thống đường ống.

- Quy định về tên gọi tiêu chuẩn của ống và phụ tùng thép

• Tiêu chuẩn định nghĩa và phân loại rõ ràng tên gọi của các loại ống thép dựa trên phương pháp chế tạo (như ống thép đúc, ống thép hàn) và mục đích sử dụng cụ thể.
• Quy chuẩn hóa tên gọi của các loại phụ tùng nối ống thông dụng bao gồm: cút cong (elbow), tê (tee), chữ thập (cross), măng sông (coupling), côn thu hay bầu giảm (reducer), mặt bích (flange), nút bịt (cap/plug) và các loại van công nghiệp đi kèm.
• Yêu cầu sử dụng chính xác các thuật ngữ chuyên ngành đã được chuẩn hóa trong mọi hồ sơ thiết kế, thuyết minh kỹ thuật và danh mục vật tư, nghiêm cấm việc sử dụng các từ ngữ địa phương hoặc thuật ngữ tự phát gây mơ hồ.

- Hệ thống ký hiệu quy ước trên sơ đồ và bản vẽ kỹ thuật

• Thiết lập các ký hiệu đồ họa đơn giản, trực quan và dễ nhận biết cho từng loại ống và phụ tùng trên bản vẽ hai chiều (2D) và sơ đồ trục đo (isometric).
• Ký hiệu đường ống: Quy định cụ thể về nét vẽ (độ dày nét, dạng nét liền, nét đứt) để phân biệt rõ ràng giữa các đường ống dẫn các môi chất khác nhau như nước, khí, hơi nước, dầu hoặc hóa chất.
• Ký hiệu phụ tùng nối: Mỗi loại phụ tùng (tê, cút, côn thu, mặt bích) có một ký hiệu hình học đặc trưng riêng biệt, thể hiện rõ phương thức liên kết là liên kết hàn, liên kết ren hay liên kết mặt bích.
• Quy định cách thể hiện hướng dòng chảy của lưu chất, các điểm giao cắt không nối, các điểm phân nhánh và các vị trí thay đổi kích thước đường kính ống trên sơ đồ.

- Yêu cầu trình bày và ghi chú thông tin kỹ thuật

• Bên cạnh ký hiệu hình học, tiêu chuẩn hướng dẫn chi tiết cách ghi chú các thông số kỹ thuật cơ bản trực tiếp trên sơ đồ, bao gồm: đường kính danh nghĩa (DN), đường kính ngoài và chiều dày thành ống, mác thép (vật liệu) và áp suất làm việc định mức.
• Các ký hiệu chữ và số đi kèm phải được trình bày rõ ràng, đúng kích thước quy chuẩn, không làm ảnh hưởng đến tính trực quan của các đường nét kỹ thuật trên bản vẽ.
• Khuyến khích việc lập bảng thống kê chi tiết vật tư (BOM) đi kèm bản vẽ, trong đó tên gọi và ký hiệu của ống, phụ tùng phải hoàn toàn trùng khớp với các quy định trong tiêu chuẩn này để phục vụ hiệu quả cho công tác dự toán và nghiệm thu công trình.