Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 9331:2012 (hoàn toàn tương đương với ISO/TS 22117 : 2010) đưa ra các hướng dẫn và yêu cầu cụ thể đối với việc tổ chức, thực hiện thử nghiệm thành thạo (PT) thông qua so sánh liên phòng thử nghiệm trong lĩnh vực vi sinh vật thực phẩm và thức ăn chăn nuôi. Dưới đây là tóm tắt chi tiết các nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn này:

- Mục đích và vai trò của chương trình thử nghiệm thành thạo (PT)

• Chương trình thử nghiệm thành thạo đối với các phòng thử nghiệm vi sinh chủ yếu được thiết lập nhằm đánh giá kỹ năng phân tích của từng đơn vị cụ thể.
• Trọng tâm đánh giá hướng vào độ đúng (độ chệch) của các phép thử vi sinh thực phẩm. Trong một số trường hợp cụ thể, chương trình cũng tiến hành đánh giá cả độ chụm của các phép thử này.
• Thông qua việc so sánh kết quả giữa các phòng thử nghiệm khác nhau, các đơn vị có thể tự định vị năng lực kỹ thuật của mình trong hệ thống chung.

- Mục tiêu cơ bản của chương trình thử nghiệm thành thạo

• Mục tiêu tối cao và cơ bản nhất của mọi chương trình thử nghiệm thành thạo là cung cấp các thông tin khách quan, chính xác.
• Những thông tin này giúp các phòng thử nghiệm tham gia có cơ sở vững chắc để củng cố lòng tin vào độ tin cậy của các kết quả phân tích mà họ công bố.
• Giúp phát hiện sớm các sai sót hệ thống hoặc các vấn đề kỹ thuật phát sinh trong quá trình thử nghiệm để kịp thời khắc phục và cải tiến chất lượng.

- Yêu cầu về tính đơn giản trong thống kê và độ tin cậy của nhà cung cấp

• Tiêu chuẩn thừa nhận thực tế rằng phần lớn các đơn vị tham gia chương trình thử nghiệm thành thạo về vi sinh không có chuyên môn sâu hoặc không quen thuộc với các phép toán thống kê phức tạp.
• Do đó, các đơn vị tham gia phải đặt niềm tin hoàn toàn vào tính chính xác và sự phù hợp của các quy trình thống kê được sử dụng bởi nhà cung cấp chương trình thử nghiệm thành thạo.
• Điều này đặt ra yêu cầu rất cao về năng lực, sự minh bạch và tính chuẩn xác của đơn vị tổ chức chương trình thử nghiệm thành thạo.

- Đánh giá mức độ thành thạo và thách thức trong việc xác định kết quả "đúng"

• Mục tiêu cốt lõi của thử nghiệm thành thạo là đánh giá năng lực của các bên tham gia trong việc đạt được kết quả phân tích "đúng".
• Tuy nhiên, đặc thù của ngành vi sinh cho thấy trong nhiều chương trình thử nghiệm thành thạo, việc xác định một kết quả "đúng" tuyệt đối là vô cùng khó khăn hoặc không thể thực hiện được.
• Nguyên nhân là do khi nhiều kiểm nghiệm viên tiến hành thử nghiệm trên cùng một mẫu vật liệu thử, các kết quả thu được vẫn có thể có sự chênh lệch, sai số ít nhiều do đặc tính phân bố không đều của vi sinh vật và các yếu tố kỹ thuật khách quan khác.

- Các yếu tố kỹ thuật và thông số cốt lõi trong chương trình

• Phần trăm trung bình dương tính: Là một chỉ số quan trọng được sử dụng để đánh giá tỷ lệ phát hiện thành công sự hiện diện của vi sinh vật mục tiêu trong các mẫu thử nghiệm, giúp đánh giá độ nhạy của phương pháp.
• Chương trình kiểm tra thực phẩm: Được thiết kế chuyên biệt để mô phỏng các điều kiện thực tế của thực phẩm và thức ăn chăn nuôi, đảm bảo tính thực tiễn và giá trị áp dụng cao của kết quả thử nghiệm.
• Phần mẫu (mẫu thử): Quy định nghiêm ngặt về cách thức chuẩn bị, phân chia, tính đồng nhất và độ ổn định của phần mẫu thử được gửi đến các phòng thử nghiệm, nhằm đảm bảo tính công bằng và chính xác tối đa cho kết quả đánh giá chung.