Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 7767:2007 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 6635:1984) quy định phương pháp đo phổ hấp thụ phân tử để xác định hàm lượng nitrat và nitrit trong rau, quả và các sản phẩm từ rau, quả. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp đo phổ hấp thụ phân tử nhằm xác định chính xác hàm lượng nitrat và nitrit trong các loại rau, quả và các sản phẩm chế biến từ rau, quả.
• Phương pháp này đặc biệt phù hợp để kiểm soát chất lượng, phát hiện hàm lượng vết của các hợp chất nitơ, phục vụ công tác kiểm tra an toàn vệ sinh thực phẩm đối với các sản phẩm rau quả lưu thông trên thị trường và xuất nhập khẩu.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Các tài liệu viện dẫn là cơ sở kỹ thuật không thể tách rời khi áp dụng tiêu chuẩn này. Thông thường bao gồm các tiêu chuẩn quốc gia hoặc quốc tế về lấy mẫu, chuẩn bị mẫu thử và các phương pháp thử chung đối với sản phẩm rau quả.
• Đối với các tài liệu viện dẫn có ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

- Điều 3: Nguyên tắc của phương pháp

• Chiết xuất và làm trong dịch lọc: Tiến hành chiết xuất hoàn toàn nitrat và nitrit từ phần mẫu thử bằng nước nóng. Sau đó, làm trong dung dịch chiết bằng cách thêm các thuốc thử kết tủa protein và tạp chất hữu cơ (như kẽm axetat và kali hexacyanoferat(II)) rồi tiến hành lọc để thu được dịch lọc trong suốt.
• Khử nitrat thành nitrit: Một phần dịch lọc thu được sẽ được cho đi qua cột chứa cadmi đã được đồng hóa (cột khử cadmi-đồng) để khử toàn bộ ion nitrat (NO3-) có trong mẫu thành ion nitrit (NO2-).
• Phản ứng tạo màu azo: Cho phần dung dịch đã qua cột khử (để xác định tổng nitrat và nitrit) và phần dung dịch chưa qua cột khử (để xác định riêng nitrit ban đầu) phản ứng với sulfanilamid và N-(1-naphthyl)ethylendiamin dihydroclorua trong môi trường axit mạnh để tạo thành hợp chất màu đỏ azo đặc trưng.
• Đo phổ hấp thụ phân tử: Tiến hành đo độ hấp thụ quang học của phức màu đỏ thu được bằng thiết bị đo phổ hấp thụ phân tử ở bước sóng cực đại khoảng 540 nm.
• Tính toán kết quả: Hàm lượng nitrit được tính toán trực tiếp từ độ hấp thụ của dung dịch không qua cột khử. Hàm lượng nitrat được tính toán dựa trên hiệu số giữa tổng lượng nitrit sau khi khử và lượng nitrit ban đầu trước khi khử.

- Điều 4: Thuốc thử và vật liệu thử

• Yêu cầu về độ tinh khiết: Tất cả các hóa chất được sử dụng trong quá trình phân tích phải thuộc loại tinh khiết phân tích (AR). Nước dùng trong toàn bộ quá trình thử nghiệm phải là nước cất hoặc nước có độ tinh khiết tương đương, hoàn toàn không chứa nitrat và nitrit.
• Các hóa chất và thuốc thử chính bao gồm:
  • Cadmi kim loại (dạng hạt hoặc dạng sợi) và dung dịch Đồng(II) sulfat để chuẩn bị cột khử cadmi-đồng.
  • Axit clohydric và dung dịch Amoniac để điều chỉnh pH và chuẩn bị dung dịch đệm amoni clorua (pH khoảng 9,6 đến 9,7).
  • Dung dịch Carrez I (Kẽm axetat) và dung dịch Carrez II (Kali hexacyanoferat(II)) dùng để kết tủa protein và làm trong dịch chiết mẫu thử.
  • Thuốc thử tạo màu: Sulfanilamid và N-(1-naphthyl)ethylendiamin dihydroclorua hòa tan trong môi trường axit.
  • Dung dịch tiêu chuẩn Nitrat: Được chuẩn bị từ Kali nitrat (KNO3) đã được sấy khô ở 110 độ C đến khối lượng không đổi.
  • Dung dịch tiêu chuẩn Nitrit: Được chuẩn bị từ Natri nitrit (NaNO2) đã được sấy khô ở 110 độ C đến khối lượng không đổi.