Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7534:2005

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 7534:2005 hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 5402:2002. Tiêu chuẩn này do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành, quy định phương pháp xác định độ bền uốn gấp ở trạng thái khô hoặc ướt của da và các lớp hoàn thiện bề mặt da. Đây là một trong những phép thử cơ lý quan trọng nhất để đánh giá chất lượng và độ bền của da thành phẩm trong quá trình sử dụng thực tế.

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định độ bền uốn gấp khô hoặc ướt của da và các lớp hoàn thiện của chúng nhằm đánh giá khả năng chịu đựng lực uốn lặp đi lặp lại.
• Phương pháp này được áp dụng rộng rãi cho tất cả các loại da dẻo có độ dày dưới 3,0 mm, đặc biệt là các loại da dùng trong sản xuất giày dép, may mặc, găng tay và bọc đệm nội thất.

- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, việc viện dẫn các tiêu chuẩn liên quan về chuẩn bị mẫu và điều hòa mẫu là bắt buộc. Các tài liệu viện dẫn cốt lõi bao gồm:

• TCVN 7117 (ISO 2418) Da - Phép thử hóa, lý, cơ học và độ bền màu - Vị trí lấy mẫu: Quy định quy trình và vị trí chuẩn để lấy mẫu thử từ tấm da nguyên bản nhằm đảm bảo tính đại diện.
• TCVN 7115 (ISO 2419) Da - Phép thử cơ lý - Chuẩn bị và điều hòa mẫu thử: Quy định các điều kiện tiêu chuẩn về nhiệt độ và độ ẩm để điều hòa mẫu trước khi tiến hành thử nghiệm uốn gấp.

- Nguyên tắc tiến hành phép thử (Điều 3)

• Mẫu thử bằng da được gấp lại với bề mặt cần thử (bề mặt hoàn thiện hoặc bề mặt cật da) hướng ra ngoài hoặc hướng vào trong tùy thuộc vào yêu cầu kỹ thuật cụ thể của từng loại sản phẩm.
• Mẫu sau khi gấp được kẹp chặt vào các ngàm kẹp của máy uốn gấp (flexometer). Trong đó, một ngàm kẹp được giữ cố định và ngàm kẹp còn lại chuyển động uốn gập liên tục.
• Chuyển động của ngàm kẹp tạo ra một nếp gấp liên tục và tuần hoàn tại phần giữa của mẫu thử da.
• Quá trình uốn gập được duy trì liên tục và dừng lại ở các khoảng chu kỳ xác định để kiểm tra bằng mắt thường hoặc kính lúp nhằm phát hiện các dấu hiệu hư hỏng như nứt gãy, bong tróc màng sơn hoàn thiện hoặc rách da.

- Thiết bị và dụng cụ thử nghiệm (Điều 4)

Thiết bị thử nghiệm phải đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt để đảm bảo tính đồng nhất và độ chính xác của kết quả đo:

• Máy uốn gấp (Flexometer): Thiết bị phải có ngàm kẹp phía trên chuyển động tịnh tiến qua lại nhờ một cơ cấu truyền động với góc uốn quy định là 22,5 độ ± 0,5 độ. Tần số uốn gập tiêu chuẩn phải đạt 100 chu kỳ/phút ± 5 chu kỳ/phút. Ngàm kẹp phía dưới phải được giữ cố định tuyệt đối.
• Dao dập mẫu: Công cụ cắt mẫu phải có dạng hình chữ nhật sắc bén với kích thước chuẩn là 70 mm x 45 mm để đảm bảo mẫu thử không bị xơ xước ở các cạnh biên.
• Kính lúp quan sát: Sử dụng kính lúp có độ phóng đại từ 4 lần đến 6 lần để phát hiện sớm các vết nứt rạn li ti trên bề mặt lớp hoàn thiện của da mà mắt thường khó nhìn thấy.

Ý nghĩa thực tiễn của tiêu chuẩn đối với ngành công nghiệp da giày

TCVN 7534:2005 là công cụ kỹ thuật kiểm soát chất lượng không thể thiếu đối với các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu da giày, đồ da. Việc xác định chính xác độ bền uốn gấp giúp nhà sản xuất dự báo được tuổi thọ của sản phẩm, hạn chế tối đa hiện tượng nứt gãy tại các nếp gấp tự nhiên (như phần mui giày hoặc khuỷu tay áo) trong quá trình người tiêu dùng sử dụng sản phẩm.