Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 6365-1:2006 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 8458-1:2002) quy định các yêu cầu chung đối với dây thép dùng để chế tạo các loại lò xo cơ khí. Đây là văn bản kỹ thuật nền tảng do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành, thiết lập các tiêu chuẩn cơ bản về chất lượng, phương pháp thử nghiệm và điều kiện giao nhận sản phẩm dây thép lò xo.

- Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các loại dây thép tròn, có mặt cắt ngang đặc, được sử dụng rộng rãi trong việc chế tạo các loại lò xo cơ khí chịu tải trọng tĩnh hoặc tải trọng động.
• Các loại dây thép thuộc phạm vi điều chỉnh bao gồm ba nhóm chính: dây thép carbon kéo nguội không hợp kim, dây thép tôi và ram trong dầu, và dây thép không gỉ.
• Tiêu chuẩn này đóng vai trò là phần tổng quan, đưa ra các yêu cầu chung nhất trước khi đi vào các yêu cầu cụ thể cho từng loại dây thép được quy định ở các phần tiếp theo của bộ tiêu chuẩn TCVN 6365.

- Tài liệu viện dẫn và tính tương thích tiêu chuẩn

• Văn bản viện dẫn các tiêu chuẩn quốc tế và quốc gia liên quan đến phương pháp thử nghiệm cơ lý tính của kim loại, bao gồm thử kéo, thử xoắn, thử uốn và thử quấn.
• Các tiêu chuẩn về dung sai kích thước, phương pháp xác định đường kính danh nghĩa và độ không tròn của dây thép cũng được tích hợp để làm căn cứ đối chiếu kỹ thuật.
• Việc áp dụng đồng bộ các tài liệu viện dẫn đảm bảo tính chính xác và thống nhất trong quá trình đánh giá chất lượng sản phẩm trên phạm vi toàn quốc và quốc tế.

- Thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi

• Dây thép làm lò xo cơ khí: Là sản phẩm thép dạng cuộn hoặc thanh thẳng, được xử lý nhiệt và gia công cơ học đặc biệt để đạt được giới hạn đàn hồi cao, độ bền kéo tối ưu và khả năng chống mỏi tốt.
• Dây kéo nguội: Loại dây được tạo hình bằng cách kéo nguội qua các khuôn kéo từ dây thép cuộn cán nóng, giúp tăng cường độ bền kéo thông qua hiện tượng biến cứng nguội.
• Dây tôi và ram: Loại dây thép được xử lý nhiệt liên tục (thường là tôi trong dầu và ram ngay sau đó) để đạt được sự cân bằng tối ưu giữa độ bền và độ dẻo dai trước khi chế tạo lò xo.

- Yêu cầu kỹ thuật chung về chế tạo và chất lượng bề mặt

• Quy trình sản xuất: Thép nguyên liệu phải được luyện bằng các quy trình công nghệ hiện đại, đảm bảo loại bỏ tối đa các tạp chất phi kim loại và đạt độ đồng nhất cao về thành phần hóa học.
• Chất lượng bề mặt: Bề mặt dây thép phải nhẵn mịn, không được có các khuyết tật cơ học hoặc khuyết tật luyện kim có hại như nứt, xước sâu, rỉ sét nặng hoặc vết gấp nếp. Chiều sâu khuyết tật bề mặt cho phép phải nằm trong giới hạn nghiêm ngặt quy định cho từng cấp chất lượng.
• Lớp thoát carbon: Hiện tượng thoát carbon bề mặt phải được kiểm soát chặt chẽ vì nó làm giảm đáng kể giới hạn mỏi của lò xo. Tiêu chuẩn quy định giới hạn chiều sâu tối đa của lớp thoát carbon hoàn toàn và thoát carbon một phần.
• Dung sai kích thước: Đường kính thực tế của dây thép và độ không tròn phải tuân thủ các mức dung sai cho phép được quy định cụ thể dựa trên đường kính danh nghĩa của sản phẩm.

- Phương pháp thử nghiệm và kiểm tra chất lượng

• Thử kéo: Được thực hiện để xác định giới hạn bền kéo và độ giãn dài sau khi đứt, đảm bảo dây thép đáp ứng các chỉ tiêu cơ lý tính bắt buộc.
• Thử xoắn: Áp dụng cho các dây thép có đường kính phù hợp nhằm phát hiện các khuyết tật dọc trục và đánh giá độ dẻo dai, tính đồng nhất của vật liệu dưới tác động của lực xoắn.
• Thử quấn và thử uốn: Dùng để đánh giá khả năng biến dạng dẻo của dây thép khi bị uốn cong quanh một trục có đường kính quy định mà không bị nứt gãy hoặc bong tróc lớp mạ bảo vệ (nếu có).
• Kiểm tra kích thước và bề mặt: Sử dụng các thiết bị đo lường chuyên dụng và phương pháp hiển vi quang học để đo đạc kích thước hình học, chiều sâu khuyết tật và chiều sâu lớp thoát carbon.

- Quy định về ghi nhãn, bao gói và bảo quản

• Ghi nhãn sản phẩm: Mỗi cuộn dây hoặc kiện hàng phải được gắn thẻ nhãn rõ ràng, không bị tẩy xóa, chứa đầy đủ các thông tin: tên nhà sản xuất, mác thép, số hiệu tiêu chuẩn TCVN 6365-1, đường kính danh nghĩa, số lô sản xuất và khối lượng tịnh.
• Bao gói bảo vệ: Dây thép phải được bao gói bằng các vật liệu chống ẩm, chống rỉ sét phù hợp (như giấy chống ẩm, màng nhựa hoặc bôi dầu bảo quản) để ngăn ngừa sự ăn mòn hóa học và hư hỏng cơ học trong quá trình vận chuyển và lưu kho.
• Điều kiện bảo quản: Sản phẩm phải được lưu giữ trong kho khô ráo, thoáng mát, tránh tiếp xúc trực tiếp với hóa chất ăn mòn hoặc môi trường có độ ẩm cao.