Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 1741:1985

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 1741:1985 quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với trục cam của động cơ máy kéo và máy liên hợp. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng nhằm đảm bảo chất lượng chế tạo, độ bền và tính đồng bộ của chi tiết trục cam trong quá trình vận hành, bảo dưỡng và sửa chữa máy móc nông nghiệp.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Điều khoản này xác định rõ đối tượng và phạm vi điều chỉnh của tiêu chuẩn kỹ thuật:

• Tiêu chuẩn áp dụng trực tiếp đối với trục cam của các loại động cơ diesel được sử dụng trên máy kéo và các loại máy liên hợp (như máy gặt đập liên hợp, máy thu hoạch).
• Quy chuẩn này đóng vai trò là căn cứ pháp lý và kỹ thuật để các cơ sở sản xuất, chế tạo, nghiệm thu và kiểm tra chất lượng sản phẩm trục cam trước khi đưa vào lưu thông hoặc lắp ráp trên thị trường.

Yêu cầu về vật liệu chế tạo (Điều 2)

Vật liệu là yếu tố quyết định đến tuổi thọ và khả năng chịu tải của trục cam dưới điều kiện làm việc khắc nghiệt:

• Trục cam phải được chế tạo từ các loại thép hợp kim, thép cacbon chất lượng cao hoặc gang chuyên dụng có cơ tính phù hợp, đảm bảo khả năng chống mài mòn và chịu mỏi tốt dưới tác động của lực va đập liên tục từ con đội và lò xo xupap.
• Phôi chế tạo trục cam phải qua các bước kiểm tra nghiêm ngặt về khuyết tật bề mặt và khuyết tật bên trong (như rỗ khí, nứt ngầm, lẫn tạp chất) trước khi tiến hành gia công cơ khí chi tiết.

Yêu cầu về độ cứng và nhiệt luyện (Điều 3)

Để đảm bảo khả năng làm việc tối ưu của các vấu cam và cổ trục, tiêu chuẩn đưa ra các chỉ tiêu cụ thể về nhiệt luyện:

• Các bề mặt làm việc của vấu cam (bao gồm cam hút, cam thải) và các cổ trục phải được tôi bề mặt (tôi cao tần hoặc thấm cacbon, thấm nitơ) để đạt được độ cứng bề mặt tối ưu theo đúng thiết kế kỹ thuật.
• Độ sâu của lớp thấm tôi phải đồng đều trên toàn bộ bề mặt làm việc, đảm bảo phần lõi của trục cam vẫn giữ được độ dẻo dai cần thiết để chống lại hiện tượng gãy gập khi chịu lực xoắn lớn.
• Sau quá trình nhiệt luyện, trên bề mặt chi tiết tuyệt đối không được xuất hiện các vết nứt, rạn do nhiệt hoặc các vùng bị cháy lẹm cấu trúc kim loại.

Sai lệch kích thước và dung sai hình học (Điều 4)

Độ chính xác về mặt hình học quyết định đến sự phối hợp nhịp nhàng của cơ cấu phân phối khí trong động cơ:

• Dung sai kích thước của các cổ trục cam, chiều cao vấu cam và các kích thước lắp ráp khác phải tuân thủ nghiêm ngặt theo các thông số kỹ thuật được quy định trên bản vẽ thiết kế đã phê duyệt.
• Độ nhám bề mặt (độ bóng) của các cổ trục và vấu cam sau khi mài tinh phải đạt tiêu chuẩn quy định, không được có các vết xước dọc hoặc ngang làm ảnh hưởng đến màng dầu bôi trơn khi động cơ vận hành.
• Độ đảo hướng tâm của các cổ trục so với đường tâm chung không được vượt quá trị số giới hạn cho phép nhằm tránh hiện tượng rung lắc, mất cân bằng và mài mòn không đều trong quá trình hoạt động của động cơ.