Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 1766:1975

Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 1766:1975 quy định chi tiết về mác thép và các yêu cầu kỹ thuật đối với thép cacbon kết cấu chất lượng tốt. Đây là nhóm thép có hàm lượng tạp chất có hại thấp, độ đồng nhất cao, được ứng dụng rộng rãi trong chế tạo máy, cơ khí chính xác và các kết cấu chịu lực yêu cầu cơ tính ổn định.

- Phạm vi áp dụng và phân loại mác thép

• Tiêu chuẩn này áp dụng cho các sản phẩm thép cacbon kết cấu chất lượng tốt được cung cấp dưới dạng thép thanh cán nóng, thép rèn, thép bán thành phẩm, thép tấm, thép dây và thép kéo nguội.
• Ký hiệu mác thép được quy định bằng chữ cái "C" kết hợp với các con số chỉ hàm lượng cacbon trung bình tính theo phần vạn. Ví dụ: C8, C10, C15, C20, C25, C30, C35, C40, C45, C50, C55, C60, C65, C70, C80, C85.
• Đối với các mác thép có hàm lượng mangan cao hơn (từ 0,70% đến 1,00%), ký hiệu mác thép sẽ được thêm chữ "Mn" phía sau để phân biệt (ví dụ: C15Mn, C30Mn, C45Mn, C60Mn).

- Yêu cầu về thành phần hóa học

• Hàm lượng các nguyên tố hóa học chủ yếu bao gồm Cacbon (C), Silic (Si), Mangan (Mn) phải nằm trong giới hạn nghiêm ngặt đối với từng mác thép cụ thể để đảm bảo tính chất cơ lý ổn định sau khi gia công và nhiệt luyện.
• Hàm lượng tạp chất có hại như Lưu huỳnh (S) và Phốt pho (P) được kiểm soát cực kỳ chặt chẽ, thông thường không được vượt quá 0,035% hoặc 0,040% tùy thuộc vào phương pháp luyện và yêu cầu chất lượng cụ thể của sản phẩm nhằm tránh hiện tượng giòn nóng và giòn nguội.
• Hàm lượng các nguyên tố hợp kim phụ như Crôm (Cr), Niken (Ni) và Đồng (Cu) có mặt dưới dạng tạp chất ngẫu nhiên không được vượt quá các giới hạn quy định để tránh ảnh hưởng đến khả năng gia công áp lực và tính hàn của thép.

- Yêu cầu về tính chất cơ lý và thử nghiệm

• Thép thành phẩm phải đáp ứng đầy đủ các chỉ tiêu cơ lý quy định sau khi được nhiệt luyện tiêu chuẩn (thường hóa, tôi và ram).
• Các chỉ tiêu cơ lý bắt buộc phải kiểm tra bao gồm: giới hạn bền kéo (độ bền tức thời), giới hạn chảy, độ giãn dài tương đối sau khi đứt, độ thắt tỷ đối và độ dai va đập.
• Phương pháp thử nghiệm cơ lý phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành về thử kéo, thử uốn nguội và thử va đập ở nhiệt độ thường để đảm bảo tính chính xác của kết quả đo.

- Chất lượng bề mặt và cấu trúc vĩ mô

• Bề mặt của thép cán nóng và thép rèn không được có các khuyết tật nghiêm trọng như nứt, rạn, nếp gấp, xỉ lẫn hoặc bong tróc ảnh hưởng đến khả năng sử dụng và độ bền mỏi của chi tiết.
• Cấu trúc vĩ mô của thép khi kiểm tra trên mẫu tẩm thực không được xuất hiện các khuyết tật như rỗng co, phân tích lỏng, nứt chân chim, bọt khí hoặc lẫn tạp chất phi kim loại lớn.
• Các khuyết tật bề mặt cục bộ nhỏ cho phép được loại bỏ bằng phương pháp cơ học (như mài hoặc đục) nhưng phải đảm bảo kích thước sản phẩm sau khi xử lý vẫn nằm trong phạm vi dung sai kích thước cho phép theo quy định.