Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 10018:2013

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN ISO 10018:2013 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 10018:2012) là văn bản hướng dẫn chuyên sâu về quản lý chất lượng, tập trung vào hai yếu tố quyết định sự thành bại của mọi tổ chức: sự tham gia và năng lực của con người. Tiêu chuẩn này cung cấp một khuôn khổ thực tiễn giúp các tổ chức tối ưu hóa nguồn lực nhân sự, gắn kết mục tiêu cá nhân với mục tiêu chung của tổ chức nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống quản lý chất lượng.

Phạm vi áp dụng (Điều 1)

Điều khoản này xác định rõ giới hạn, mục tiêu và đối tượng hướng tới của tiêu chuẩn:

• Tiêu chuẩn đưa ra các hướng dẫn cụ thể về cách thức tác động, khuyến khích sự tham gia tích cực và nâng cao năng lực của nhân sự trong hệ thống quản lý chất lượng.
• Văn bản được thiết kế với tính linh hoạt tối đa, cho phép áp dụng đối với mọi tổ chức, không phân biệt quy mô (từ doanh nghiệp siêu nhỏ đến các tập đoàn đa quốc gia), loại hình hoạt động (sản xuất, dịch vụ, thương mại) hoặc thuộc khu vực công hay tư nhân.
• Hướng dẫn này đóng vai trò bổ trợ đắc lực cho việc áp dụng bộ tiêu chuẩn TCVN ISO 9001, giúp tổ chức hiện thực hóa các nguyên tắc quản lý chất lượng liên quan đến con người một cách hiệu quả nhất.

Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác và đồng bộ, tổ chức cần tham chiếu đến tài liệu nền tảng sau:

• Tài liệu viện dẫn bắt buộc là TCVN ISO 9000 (ISO 9000) về Hệ thống quản lý chất lượng - Cơ sở và từ vựng.
• Các nguyên tắc, khái niệm và thuật ngữ cơ bản được nêu trong TCVN ISO 9000 là cơ sở lý thuyết trực tiếp để giải thích và vận hành các nội dung hướng dẫn trong TCVN ISO 10018:2013.

Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm cốt lõi nhằm tạo ra sự hiểu biết thống nhất trong toàn bộ tổ chức:

• Năng lực (Competence): Được định nghĩa là khả năng áp dụng kiến thức, kỹ năng và thái độ để đạt được kết quả dự kiến. Năng lực không chỉ là bằng cấp lý thuyết mà phải được chứng minh qua hiệu quả công việc thực tế.
• Sự tham gia (Involvement): Là việc người lao động tham gia vào các hoạt động, chia sẻ trách nhiệm và đóng góp ý kiến vào quá trình ra quyết định nhằm đạt được các mục tiêu chất lượng của tổ chức.
• Sự cam kết/gắn kết (Engagement): Thể hiện mức độ gắn bó sâu sắc hơn của cá nhân đối với tổ chức, khi người lao động tự nguyện nỗ lực vượt bậc, chủ động sáng tạo vì sự phát triển bền vững của đơn vị.

Quản lý sự tham gia và năng lực của con người (Điều 4)

Đây là điều khoản nền tảng thiết lập mô hình và nguyên tắc quản lý tổng thể đối với yếu tố con người trong tổ chức:

• Cách tiếp cận theo quá trình: Việc quản lý năng lực và sự tham gia của con người phải được thực hiện như một quá trình liên tục, có hệ thống, áp dụng chu trình PDCA (Hoạch định - Thực hiện - Kiểm tra - Cải tiến).
• Sự tích hợp hệ thống: Các chính sách phát triển nhân sự, đào tạo và gắn kết không được hoạt động độc lập mà phải tích hợp chặt chẽ, đồng bộ với chiến lược kinh doanh và hệ thống quản lý chất lượng chung của tổ chức.
• Vai trò quyết định của lãnh đạo: Lãnh đạo cao nhất có trách nhiệm tạo dựng môi trường văn hóa doanh nghiệp cởi mở, minh bạch, nơi sự đóng góp của mỗi cá nhân được tôn trọng, ghi nhận và khen thưởng kịp thời.
• Xác định nhu cầu và mong đợi: Tổ chức cần chủ động nhận diện, phân tích nhu cầu của người lao động và các bên liên quan để xây dựng lộ trình phát triển nghề nghiệp, chính sách đãi ngộ và môi trường làm việc phù hợp, từ đó thúc đẩy động lực làm việc tự nguyện.