Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13751:2023 quy định các yêu cầu đối với chuyên gia năng suất, nhằm xây dựng một chuẩn mực chung để đánh giá, xác nhận và phát triển năng lực của đội ngũ chuyên gia hoạt động trong lĩnh vực cải tiến năng suất tại Việt Nam.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn

TCVN 13751:2023 được xây dựng nhằm áp dụng cho các tổ chức đánh giá sự phù hợp, các tổ chức chứng nhận chuyên gia, các cơ quan quản lý nhà nước, các doanh nghiệp và các cá nhân hoạt động trong lĩnh vực năng suất chất lượng. Tiêu chuẩn này là cơ sở pháp lý và kỹ thuật để đánh giá năng lực chuyên môn, kỹ năng và đạo đức nghề nghiệp của chuyên gia năng suất ở các cấp độ khác nhau.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Dưới đây là phân tích chi tiết các nội dung quy định tại phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên của tiêu chuẩn:

Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Xác định rõ tiêu chuẩn này đưa ra các yêu cầu về năng lực đối với chuyên gia năng suất, bao gồm kiến thức, kỹ năng, phẩm chất cá nhân và kinh nghiệm làm việc thực tế.
• Tiêu chuẩn áp dụng cho việc đánh giá và chứng nhận chuyên gia năng suất, đồng thời làm tài liệu tham khảo cho các tổ chức trong việc tuyển dụng, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực năng suất chất lượng.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

• Quy định các tài liệu viện dẫn cần thiết cho việc áp dụng tiêu chuẩn này. Các tài liệu viện dẫn bao gồm các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế liên quan đến quản lý chất lượng, đánh giá sự phù hợp và quản lý nguồn nhân lực.
• Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm cơ bản để đảm bảo sự thống nhất trong cách hiểu và áp dụng, bao gồm:

• Chuyên gia năng suất (Productivity Specialist): Cá nhân có đầy đủ năng lực được thừa nhận để thực hiện các hoạt động tư vấn, đào tạo, đánh giá và cải tiến năng suất cho các tổ chức, doanh nghiệp.
• Năng lực (Competence): Khả năng áp dụng kiến thức và kỹ năng để đạt được kết quả dự kiến.
• Cải tiến năng suất (Productivity Improvement): Quá trình tối ưu hóa việc sử dụng các nguồn lực đầu vào để tạo ra kết quả đầu ra lớn hơn hoặc có giá trị cao hơn.

Điều 4: Yêu cầu chung đối với chuyên gia năng suất

Điều khoản này thiết lập khung năng lực cơ bản mà một chuyên gia năng suất cần phải đáp ứng, bao gồm các nhóm yêu cầu sau:

• Kiến thức chuyên môn: Phải nắm vững các nguyên lý về năng suất, các công cụ và phương pháp cải tiến năng suất (như Lean, Six Sigma, 5S, Kaizen, TPM, KPI). Hiểu biết về hệ thống quản lý chất lượng và các tiêu chuẩn quốc tế liên quan.
• Kỹ năng thực hành: Khả năng phân tích dữ liệu, nhận diện lãng phí, thiết kế và triển khai các giải pháp cải tiến. Kỹ năng thuyết trình, đào tạo, tư vấn và quản lý dự án hiệu quả.
• Kinh nghiệm làm việc: Yêu cầu về thời gian công tác thực tế trong lĩnh vực liên quan và số lượng các dự án cải tiến năng suất đã tham gia hoặc chủ trì thực hiện thành công.
• Phẩm chất cá nhân và đạo đức nghề nghiệp: Tính trung thực, khách quan, bảo mật thông tin của khách hàng, tư duy tích cực và khả năng làm việc độc lập cũng như làm việc nhóm dưới áp lực cao.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13751:2023 có hiệu lực kể từ ngày công bố. Các tổ chức và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực năng suất chất lượng cần chủ động nghiên cứu, áp dụng các quy định của tiêu chuẩn này để chuẩn hóa năng lực đội ngũ chuyên gia, góp phần nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.