Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8896:2012 quy định phương pháp xác định hàm lượng tert-butylhydroquinon (TBHQ) trong dầu mỡ động vật và thực vật bằng phương pháp quang phổ. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng giúp các phòng thử nghiệm, cơ quan kiểm tra chất lượng và doanh nghiệp sản xuất kiểm soát hàm lượng chất chống oxy hóa, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm theo quy định pháp luật. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung từ Điều 1 đến Điều 4 của tiêu chuẩn này.

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định hàm lượng tert-butylhydroquinon (TBHQ) trong các sản phẩm dầu mỡ động vật và thực vật.
• Phương pháp quang phổ được lựa chọn nhờ tính chuẩn xác, khả năng cô lập và định lượng hiệu quả hoạt chất TBHQ trong nền mẫu chất béo phức tạp, phục vụ công tác kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm lưu thông trên thị trường cũng như xuất nhập khẩu.

- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Việc áp dụng tiêu chuẩn này đòi hỏi phải kết hợp với các tài liệu viện dẫn cốt lõi để đảm bảo tính đồng bộ và chính xác của quy trình thử nghiệm.
• Tài liệu viện dẫn bắt buộc là TCVN 6128 (ISO 661) về Dầu mỡ động vật và thực vật - Chuẩn bị mẫu thử. Quy trình chuẩn bị mẫu thử theo tiêu chuẩn này giúp mẫu đồng nhất, không bị lẫn tạp chất và không làm thay đổi tính chất hóa lý của TBHQ trước khi tiến hành phân tích.
• Đối với các tài liệu viện dẫn có ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu; đối với các tài liệu không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất (bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung).

- Nguyên tắc của phương pháp (Điều 3)

• Phương pháp dựa trên nguyên tắc chiết tách hoàn toàn tert-butylhydroquinon (TBHQ) ra khỏi pha dầu mỡ bằng một dung môi phân cực thích hợp.
• Sau khi chiết tách, TBHQ được cho phản ứng với thuốc thử tạo màu đặc trưng trong điều kiện môi trường kiểm soát chặt chẽ để tạo thành một phức chất có màu bền vững.
• Tiến hành đo độ hấp thụ quang học của dung dịch phức chất màu này tại bước sóng cực đại bằng máy quang phổ. Hàm lượng TBHQ trong mẫu thử được tính toán gián tiếp thông qua đường chuẩn được xây dựng từ các dung dịch TBHQ tiêu chuẩn có nồng độ đã biết trước.

- Thuốc thử và vật liệu thử (Điều 4)

• Yêu cầu chung: Tất cả các hóa chất, thuốc thử được sử dụng phải có cấp độ tinh khiết phân tích (đạt tiêu chuẩn dùng cho phân tích hóa học). Nước sử dụng trong quá trình thử nghiệm phải là nước cất hoặc nước có độ tinh khiết tương đương để tránh gây nhiễu kết quả đo quang phổ.
• Dung môi chiết và hòa tan: Sử dụng các dung môi hữu cơ phù hợp như ethanol, isopropyl alcohol hoặc ete dầu mỏ tùy thuộc vào quy trình chiết cụ thể, đảm bảo khả năng hòa tan tốt TBHQ và tách lớp hoàn toàn khỏi pha béo.
• Chất chuẩn TBHQ: Tert-butylhydroquinon tinh khiết hóa học được sử dụng làm chất chuẩn gốc để pha chế các dãy dung dịch tiêu chuẩn phục vụ cho việc thiết lập đường chuẩn tuyến tính.
• Thuốc thử tạo màu: Các hóa chất dùng để phản ứng tạo màu với TBHQ (chẳng hạn như các muối sắt hoặc tác nhân liên hợp tạo màu) phải được chuẩn bị và bảo quản đúng quy định về nồng độ, tránh ánh sáng trực tiếp để không làm phân hủy hoặc thay đổi hoạt tính của thuốc thử.