Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8473:2010 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn châu Âu EN 15086:2006) là văn bản kỹ thuật quan trọng quy định phương pháp xác định hàm lượng các chất tạo ngọt nhóm polyol bao gồm isomalt, lactitol, maltitol, mannitol, sorbitol và xylitol trong thực phẩm bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC). Dưới đây là phần tóm tắt chi tiết và chuyên sâu về nội dung Phần mở đầu cùng các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định hàm lượng các chất polyol phổ biến bao gồm isomalt, lactitol, maltitol, mannitol, sorbitol và xylitol có trong các sản phẩm thực phẩm.
• Phương pháp phân tích này đã được nghiên cứu, thử nghiệm liên phòng thử nghiệm và xác nhận giá trị sử dụng đối với nhiều nền mẫu thực phẩm khác nhau, đặc biệt là các sản phẩm như bánh quy, kẹo cao su, sô cô la, sữa chua và các sản phẩm thực phẩm dành cho người ăn kiêng hoặc người bị bệnh tiểu đường.
• Việc áp dụng tiêu chuẩn giúp các cơ quan kiểm nghiệm và nhà sản xuất kiểm soát chính xác hàm lượng chất tạo ngọt, phục vụ công tác ghi nhãn dinh dưỡng và bảo đảm an toàn thực phẩm theo quy định pháp luật.

- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Tiêu chuẩn này tích hợp các tài liệu viện dẫn vô cùng quan trọng và không thể tách rời để đảm bảo tính chính xác khi áp dụng phương pháp.
• Đối với các tài liệu viện dẫn có ghi năm công bố, các bên liên quan bắt buộc phải áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố, phiên bản mới nhất (bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung) sẽ được áp dụng.
• Các tài liệu viện dẫn chủ yếu liên quan đến các tiêu chuẩn chung về lấy mẫu thực phẩm, chuẩn bị mẫu thử và các yêu cầu kỹ thuật đối với trang thiết bị dụng cụ trong phòng thí nghiệm hóa phân tích.

- Nguyên tắc của phương pháp (Điều 3)

• Chiết xuất mẫu: Các chất polyol (isomalt, lactitol, maltitol, mannitol, sorbitol và xylitol) được hòa tan và chiết tách ra khỏi nền mẫu thực phẩm bằng nước ấm hoặc hỗn hợp dung môi thích hợp tùy thuộc vào tính chất của từng loại thực phẩm.
• Làm sạch dịch chiết: Dịch chiết sau khi thu được cần được tiến hành làm sạch để loại bỏ các tạp chất hữu cơ, chất béo hoặc protein có thể gây nhiễu quá trình phân tích. Quá trình này thường sử dụng các kỹ thuật lọc cơ học hoặc sử dụng các cột chiết pha rắn (SPE) chuyên dụng.
• Phân tách sắc ký: Dịch lọc sạch sau đó được bơm vào hệ thống sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC). Quá trình phân tách các chất polyol được thực hiện trên cột trao đổi ion (cation hoặc anion) hoặc cột pha tĩnh thích hợp khác dưới điều kiện nhiệt độ và tốc độ dòng pha động được kiểm soát nghiêm ngặt.
• Phát hiện và định lượng: Các polyol sau khi tách ra khỏi cột sắc ký được phát hiện bằng đầu dò chỉ số khúc xạ (RI - Refractive Index detector) hoặc đầu dò tán xạ ánh sáng bay hơi (ELSD). Hàm lượng của từng chất được tính toán định lượng dựa trên phương pháp ngoại chuẩn, so sánh diện tích pic hoặc chiều cao pic của mẫu thử với các pic của dung dịch chuẩn tương ứng có nồng độ đã biết trước.

- Hóa chất và thuốc thử (Điều 4)

• Yêu cầu về độ tinh khiết: Tất cả các hóa chất, thuốc thử được sử dụng trong quá trình phân tích phải đạt độ tinh khiết phân tích (AR) hoặc cấp độ dùng cho sắc ký lỏng (HPLC grade). Nước sử dụng phải là nước cất hai lần hoặc nước có chất lượng tương đương (nước siêu sạch dùng cho HPLC).
• Chất chuẩn đối chứng: Tiêu chuẩn yêu cầu sử dụng các chất chuẩn tinh khiết hóa học có độ tinh khiết tối thiểu đã được xác định rõ ràng, bao gồm: isomalt (hỗn hợp của 1,6-GPS và 1,1-GPM), lactitol, maltitol, mannitol, sorbitol và xylitol.
• Chuẩn bị dung dịch: Hướng dẫn chi tiết cách pha chế các dung dịch chuẩn gốc (stock standard solutions) và các dung dịch chuẩn làm việc (working standard solutions) ở các dải nồng độ khác nhau để xây dựng đường chuẩn.
• Pha động và dung môi: Quy định về việc chuẩn bị pha động (thường là nước hoặc các dung dịch đệm nhẹ), yêu cầu bắt buộc phải lọc qua màng lọc có kích thước lỗ 0,45 micromet và tiến hành khử khí (bằng siêu âm hoặc sục khí trơ) trước khi đưa vào hệ thống HPLC nhằm bảo vệ cột và tránh tạo bọt khí trong đầu dò.