Tóm tắt Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4193:2012 về Cà phê nhân (Từ Điều 1 đến Điều 4)

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 4193:2012 do Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F16 Cà phê và sản phẩm cà phê biên soạn, Bộ Khoa học và Công nghệ công bố. Tiêu chuẩn này thay thế cho phiên bản TCVN 4193:2005, đưa ra các quy chuẩn kỹ thuật thống nhất nhằm đánh giá, phân loại và kiểm soát chất lượng cà phê nhân thương phẩm tại Việt Nam.

- Điều 1: Phạm vi áp dụng

• Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu chất lượng và phương pháp phân loại đối với cà phê nhân thuộc các loài phổ biến bao gồm: Cà phê chè (Coffea arabica Linnaeus) và Cà phê vối (Coffea canephora Pierre ex Froehner).
• Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân tham gia vào hoạt động sản xuất, chế biến, kinh doanh, xuất nhập khẩu và kiểm định chất lượng cà phê nhân trên thị trường Việt Nam.

- Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, các bên liên quan cần tham chiếu và phối hợp sử dụng các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế sau đây (áp dụng phiên bản mới nhất):

• TCVN 6539 (ISO 4072) về phương pháp lấy mẫu đối với cà phê nhân đóng bao.
• TCVN 6537 (ISO 4149) về phương pháp kiểm tra ngoại quan, xác định tạp chất và các khuyết tật của cà phê nhân.
• TCVN 5103 (ISO 1446) về phương pháp xác định hàm lượng nước (độ ẩm) của cà phê nhân.

- Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Điều khoản này chuẩn hóa các khái niệm chuyên ngành để phục vụ công tác kiểm định chất lượng:

• Cà phê nhân (Green coffee): Là hạt cà phê thu được sau khi đã loại bỏ hoàn toàn các lớp vỏ quả, vỏ thịt và vỏ trấu bên ngoài bằng phương pháp chế biến khô hoặc chế biến ướt.
• Hạt khuyết tật (Defective beans): Các hạt cà phê không đạt trạng thái phát triển bình thường hoặc bị hư hại trong quá trình thu hoạch, chế biến. Các loại hạt khuyết tật bao gồm: hạt đen, hạt nâu, hạt non, hạt mốc, hạt bị sâu hại, hạt vỡ, hạt tai voi.
• Tạp chất (Foreign matter): Tất cả các vật chất không phải là hạt cà phê nhân có trong khối sản phẩm, bao gồm đất, đá, cành cây, mảnh vỏ trấu, vỏ quả khô hoặc các dị vật khác.
• Hạt lỗi tương đương (Equivalent defect points): Hệ thống quy đổi các loại hạt khuyết tật khác nhau về một đơn vị đo lường chuẩn (điểm lỗi) để làm căn cứ phân hạng chất lượng cà phê.

- Điều 4: Phân loại và Yêu cầu kỹ thuật

Đây là nội dung cốt lõi quy định các tiêu chuẩn chất lượng bắt buộc đối với cà phê nhân thương phẩm:

• Phân loại: Cà phê nhân được phân loại dựa trên loài (Arabica hoặc Robusta), phương pháp chế biến (chế biến khô hoặc chế biến ướt) và kích cỡ hạt (xác định qua sàng lỗ tròn).
• Yêu cầu cảm quan: Cà phê nhân phải có màu sắc đặc trưng của từng chủng loại (từ xanh xám, xanh đồng cỏ đến màu nâu nhạt tùy theo phương pháp chế biến và thời gian bảo quản). Mùi của cà phê nhân phải tự nhiên, không được có mùi lạ như mùi mốc, mùi chua lên men quá mức, mùi hóa chất hoặc mùi dầu máy.
• Yêu cầu về độ ẩm: Độ ẩm của cà phê nhân thương phẩm không được vượt quá mức giới hạn tối đa quy định (thông thường là không quá 12,5% đối với cả Arabica và Robusta) để đảm bảo an toàn trong quá trình bảo quản, tránh hiện tượng nấm mốc phát triển.
• Tỷ lệ hạt khuyết tật và tạp chất: Tiêu chuẩn quy định nghiêm ngặt giới hạn tối đa về tỷ lệ phần trăm khối lượng tạp chất và tổng số điểm lỗi cho phép đối với từng cấp hạng chất lượng (Hạng đặc biệt, Hạng 1, Hạng 2, Hạng 3). Cà phê có tỷ lệ hạt lỗi và tạp chất càng thấp thì phân hạng chất lượng càng cao.