Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 2682:2020 về Xi măng poóc lăng do Viện Vật liệu xây dựng biên soạn, Bộ Xây dựng đề nghị, Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng thẩm định và Bộ Khoa học và Công nghệ công bố nhằm thay thế cho tiêu chuẩn TCVN 2682:2009. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử và các quy tắc nghiệm thu đối với sản phẩm xi măng poóc lăng thông dụng.

Phạm vi áp dụng và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với ba mác xi măng poóc lăng thông dụng bao gồm PC30, PC40 và PC50. Đối tượng áp dụng là các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, nhập khẩu, thử nghiệm, kinh doanh và sử dụng xi măng poóc lăng tại Việt Nam.

Quy định chung và phân loại xi măng poóc lăng (Điều 1 đến Điều 4)

Nội dung cốt lõi của phần mở đầu và các điều khoản đầu tiên tập trung vào việc định hình khung pháp lý kỹ thuật cho sản phẩm, cụ thể:

• Phạm vi áp dụng (Điều 1): Xác định rõ tiêu chuẩn chỉ áp dụng cho xi măng poóc lăng thông dụng, không áp dụng cho các loại xi măng poóc lăng đặc biệt như xi măng poóc lăng bền sun phát, xi măng poóc lăng ít tỏa nhiệt hoặc xi măng poóc lăng hỗn hợp.
• Tài liệu viện dẫn (Điều 2): Hệ thống các tiêu chuẩn quốc gia liên quan được áp dụng đồng thời để xác định các chỉ tiêu kỹ thuật của xi măng poóc lăng, bao gồm các tiêu chuẩn về phương pháp phân tích hóa học (TCVN 141), xác định độ mịn (TCVN 4030), xác định cường độ nén (TCVN 6016), và xác định thời gian đông kết, độ ổn định thể tích (TCVN 6017).
• Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3): Định nghĩa xi măng poóc lăng là chất kết dính thủy lực, được chế tạo bằng cách nghiền mịn clinker xi măng poóc lăng với thạch cao (thạch cao thiên nhiên hoặc thạch cao nhân tạo). Ngoài ra, tiêu chuẩn cũng định nghĩa rõ về clinker xi măng poóc lăng là sản phẩm nung đến nóng chảy một phần của hỗn hợp nguyên liệu được tính toán và phối liệu chính xác.
• Phân loại và ký hiệu (Điều 4): Xi măng poóc lăng được phân thành ba mác dựa trên giới hạn cường độ nén tối thiểu sau 28 ngày tuổi mẫu bảo dưỡng, ký hiệu cụ thể là PC30, PC40 và PC50. Trong đó, "PC" là viết tắt của cụm từ tiếng Anh Portland Cement, và các trị số 30, 40, 50 thể hiện cường độ nén tối thiểu của mẫu vữa chuẩn sau 28 ngày tính bằng Megapascal (MPa).

Các chỉ tiêu chất lượng cốt lõi của xi măng poóc lăng

Để đảm bảo chất lượng công trình xây dựng, tiêu chuẩn đặt ra các giới hạn nghiêm ngặt về chỉ tiêu lý hóa đối với từng mác xi măng:

• Giới hạn cường độ nén: Đối với mác PC30, cường độ nén sau 3 ngày tuổi không nhỏ hơn 16 MPa và sau 28 ngày tuổi không nhỏ hơn 30 MPa. Đối với mác PC40, các chỉ số tương ứng là 21 MPa và 40 MPa. Đối với mác PC50, yêu cầu tối thiểu là 28 MPa sau 3 ngày và 50 MPa sau 28 ngày.
• Thời gian đông kết: Thời gian bắt đầu đông kết không được sớm hơn 45 phút và thời gian kết thúc đông kết không được muộn hơn 375 phút đối với tất cả các mác xi măng.
• Độ mịn: Được xác định bằng phương pháp đo diện tích bề mặt riêng (phương pháp Blaine), yêu cầu không được nhỏ hơn 2800 cm²/g, hoặc lượng dư trên sàng kích thước lỗ 0,09 mm không lớn hơn 10%.
• Độ ổn định thể tích: Xác định theo phương pháp Le Chatelier, yêu cầu độ nở không được lớn hơn 10 mm.
• Các chỉ tiêu hóa học bắt buộc: Hàm lượng anhydrit sunfuric (SO3) không lớn hơn 3,5%; hàm lượng mất khi nung (MKN) không lớn hơn 3,0%; hàm lượng magie oxit (MgO) không lớn hơn 5,0%; và hàm lượng cặn không tan không lớn hơn 1,5%.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 2682:2020 có hiệu lực kể từ ngày được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, thay thế hoàn toàn cho tiêu chuẩn TCVN 2682:2009. Các doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu xi măng poóc lăng phải thực hiện việc đánh giá sự phù hợp và công bố hợp chuẩn theo các quy định kỹ thuật mới được ban hành trong tiêu chuẩn này.