Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6017:2015 (ISO 9597:2008)

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 6017:2015 (hoàn toàn tương đương với ISO 9597:2008) là văn bản kỹ thuật quy định phương pháp xác định thời gian đông kết và độ ổn định thể tích của các loại xi măng. Đây là hai chỉ tiêu cơ lý đặc biệt quan trọng, quyết định trực tiếp đến chất lượng thi công và độ bền vững của các công trình xây dựng sử dụng chất kết dính xi măng.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này mô tả chi tiết các phương pháp xác định thời gian đông kết và độ ổn định thể tích của hồ xi măng có độ dẻo tiêu chuẩn. Phạm vi áp dụng cụ thể bao gồm:

• Áp dụng cho tất cả các loại xi măng thông thường và các loại xi măng khác được quy định theo các tiêu chuẩn sản phẩm riêng biệt.
• Quy định phương pháp chuẩn để xác định thời gian bắt đầu đông kết, thời gian kết thúc đông kết bằng thiết bị Vicat và xác định độ ổn định thể tích bằng phương pháp Le Chatelier.
• Cho phép sử dụng các phương pháp thử nghiệm thay thế khác nếu có bằng chứng khoa học chứng minh tính tương đương, tuy nhiên khi có tranh chấp hoặc cần trọng tài phân xử, phương pháp chuẩn trong tiêu chuẩn này là căn cứ pháp lý duy nhất.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Các tài liệu viện dẫn dưới đây là bắt buộc phải áp dụng cùng với tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu; đối với các tài liệu không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất:

• TCVN 4787 (ISO 1927-1) về phương pháp lấy mẫu xi măng, đảm bảo mẫu thử mang tính đại diện cao nhất cho lô sản phẩm.
• TCVN 6016 (ISO 679) về phương pháp thử xi măng - Xác định độ bền, cung cấp các chỉ dẫn kỹ thuật liên quan đến thiết bị trộn và quy trình chuẩn bị mẫu.

Điều 3: Nguyên tắc thử nghiệm

Tiêu chuẩn thiết lập nguyên tắc thử nghiệm dựa trên các phản ứng hóa lý của hồ xi măng trong quá trình hydrat hóa:

• Xác định thời gian đông kết: Dựa trên sự biến đổi độ dẻo của hồ xi măng từ trạng thái lỏng sang trạng thái rắn. Quá trình này được theo dõi bằng cách đo độ lún của kim thiết bị Vicat dưới tác dụng của trọng lực vào trong khối hồ xi măng có độ dẻo tiêu chuẩn ở các khoảng thời gian xác định.
• Xác định độ ổn định thể tích: Nhằm đánh giá nguy cơ nở muộn của xi măng do sự hiện diện của vôi tự do (CaO tự do) hoặc magnesia tự do (MgO tự do). Thử nghiệm được thực hiện bằng cách đúc hồ xi măng tiêu chuẩn vào khuôn Le Chatelier, sau đó gia nhiệt trong nước sôi để đẩy nhanh phản ứng hydrat hóa và đo khoảng cách dịch chuyển giữa hai đầu kim của khuôn.

Điều 4: Yêu cầu chung về thử nghiệm và phòng thí nghiệm

Để đảm bảo độ lặp lại và độ tái lập của kết quả thử nghiệm, tiêu chuẩn đưa ra các yêu cầu nghiêm ngặt về điều kiện môi trường và dụng cụ:

• Nhiệt độ và độ ẩm phòng thử nghiệm: Nhiệt độ của phòng thí nghiệm nơi chuẩn bị mẫu và tiến hành thử nghiệm phải được duy trì ổn định ở mức 27 độ C (sai lệch cho phép trong khoảng cộng trừ 2 độ C). Độ ẩm tương đối của không khí không được nhỏ hơn 50%.
• Nhiệt độ của nước và dụng cụ: Nước trộn, khuôn thử, tấm kính và toàn bộ dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với xi măng phải được giữ ở nhiệt độ phòng thử nghiệm (27 độ C cộng trừ 2 độ C).
• Buồng dưỡng hộ mẫu: Tủ ẩm hoặc buồng dưỡng hộ dùng để bảo dưỡng các mẫu thử trong khuôn phải được duy trì ở nhiệt độ ổn định 27 độ C (sai lệch cho phép cộng trừ 1 độ C) và độ ẩm tương đối không được nhỏ hơn 90%.
• Nước dùng để trộn: Phải sử dụng nước cất hoặc nước khử khoáng cho tất cả các phép thử trọng tài. Đối với các thử nghiệm thông thường hàng ngày, có thể sử dụng nước sạch sinh hoạt nhưng phải đảm bảo không chứa các tạp chất hóa học làm thay đổi thời gian đông kết của xi măng.