Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13166-4:2020 về Truy xuất nguồn gốc - Yêu cầu đối với chuỗi cung ứng thịt gia súc và gia cầm - Phần 4: Thịt lợn được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố vào năm 2020, đưa ra các quy định kỹ thuật và yêu cầu quản lý cốt lõi nhằm thiết lập hệ thống truy xuất nguồn gốc hiệu quả cho sản phẩm thịt lợn từ trang trại chăn nuôi đến tay người tiêu dùng.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với tất cả các tổ chức, cá nhân tham gia vào chuỗi cung ứng thịt lợn, bao gồm các công đoạn: sản xuất thức ăn chăn nuôi, cung cấp con giống, chăn nuôi lợn thương phẩm, vận chuyển, giết mổ, chế biến, phân phối và bán lẻ sản phẩm thịt lợn. Tiêu chuẩn này giúp các bên liên quan định dạng, ghi chép và chia sẻ thông tin truy xuất nguồn gốc một cách thống nhất và minh bạch.

Nội dung cốt lõi của các điều khoản đầu (Từ Điều 1 đến Điều 4)

1. Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Xác định các yêu cầu tối thiểu đối với hệ thống truy xuất nguồn gốc trong chuỗi cung ứng thịt lợn.
• Đảm bảo khả năng nhận diện nguồn gốc của thịt lợn ở từng công đoạn cụ thể và trên toàn bộ chuỗi cung ứng.
• Hỗ trợ việc thu hồi sản phẩm nhanh chóng, chính xác khi phát hiện sự cố về an toàn thực phẩm hoặc dịch bệnh.

2. Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Việc áp dụng tiêu chuẩn này cần được phối hợp chặt chẽ với các tiêu chuẩn cơ bản về truy xuất nguồn gốc, đặc biệt là TCVN 12850 (Truy xuất nguồn gốc - Yêu cầu chung đối với hệ thống truy xuất nguồn gốc).
• Các tài liệu viện dẫn khác liên quan đến an toàn thực phẩm, ghi nhãn hàng hóa và quản lý chất lượng trong ngành chăn nuôi, giết mổ và chế biến thực phẩm.

3. Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

Tiêu chuẩn làm rõ các khái niệm chuyên ngành để đảm bảo tính đồng nhất trong cách hiểu và áp dụng trên toàn chuỗi cung ứng:

• Chuỗi cung ứng thịt lợn: Toàn bộ quá trình từ sản xuất ban đầu (chăn nuôi), giết mổ, chế biến, vận chuyển cho đến khi sản phẩm tới tay người tiêu dùng cuối cùng.
• Vật nuôi (Lợn): Lợn sống được nuôi để lấy thịt hoặc phục vụ mục đích sinh sản trong chuỗi cung ứng.
• Lô sản phẩm (Batch/Lot): Một lượng thịt lợn hoặc sản phẩm từ thịt lợn được xác định có cùng các đặc tính sản xuất, chế biến hoặc đóng gói trong cùng một khoảng thời gian và điều kiện nhất định.
• Bên tham gia chuỗi cung ứng: Tổ chức hoặc cá nhân thực hiện một hoặc nhiều hoạt động trong chuỗi cung ứng thịt lợn.
• Truy xuất nguồn gốc (Traceability): Khả năng theo dõi đường đi của thịt lợn hoặc sản phẩm thịt lợn qua các công đoạn sản xuất, chế biến và phân phối.

4. Nguyên tắc và yêu cầu chung đối với hệ thống truy xuất nguồn gốc (Điều 4)

Điều khoản này thiết lập nền tảng kỹ thuật và quản lý cho toàn bộ hệ thống truy xuất nguồn gốc thịt lợn:

• Nguyên tắc một bước trước - một bước sau (One step back - One step forward): Mỗi bên tham gia chuỗi cung ứng phải có khả năng xác định rõ nguồn gốc của sản phẩm nhận vào (từ ai, khi nào, thuộc lô nào) và điểm đến của sản phẩm chuyển đi (cho ai, khi nào, thuộc lô nào).
• Yêu cầu về định dạng và mã hóa: Sử dụng các mã định danh duy nhất cho vật nuôi, lô sản phẩm, địa điểm sản xuất và các bên tham gia. Khuyến khích áp dụng các công nghệ nhận dạng hiện đại như mã vạch hoặc công nghệ nhận dạng bằng sóng vô tuyến (RFID) để tự động hóa quá trình thu thập dữ liệu.
• Yêu cầu về lưu trữ thông tin: Toàn bộ dữ liệu truy xuất nguồn gốc phải được ghi chép đầy đủ, chính xác và lưu trữ trong một khoảng thời gian tối thiểu theo quy định (thường là ít nhất 1 năm kể từ ngày hết hạn sử dụng của sản phẩm) để phục vụ công tác kiểm tra, thanh tra khi cần thiết.
• Sự liên kết thông tin: Đảm bảo dòng thông tin truy xuất nguồn gốc luôn đi kèm và khớp với dòng luân chuyển vật chất của sản phẩm thịt lợn thực tế trên thị trường.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13166-4:2020 có hiệu lực kể từ ngày được Bộ Khoa học và Công nghệ công bố áp dụng. Tiêu chuẩn này đóng vai trò là công cụ kỹ thuật quan trọng giúp các doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu quốc tế đối với sản phẩm thịt lợn.