Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13073:2020 về Thức ăn chăn nuôi - Xác định hàm lượng cysteamin - Phương pháp sắc ký lỏng - Phổ khối lượng hai lần được ban hành nhằm quy định quy trình kỹ thuật chuẩn hóa trong việc phân tích và kiểm soát chất lượng thức ăn chăn nuôi. Tiêu chuẩn này cung cấp phương pháp thử nghiệm chính xác để xác định sự hiện diện và hàm lượng của hoạt chất cysteamin, một chất thuộc danh mục cấm hoặc hạn chế sử dụng trong chăn nuôi nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm và sức khỏe vật nuôi.

Đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn bao gồm các phòng thử nghiệm, kiểm nghiệm thức ăn chăn nuôi, các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu thức ăn chăn nuôi, cùng các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn tại Việt Nam.

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định hàm lượng cysteamin tự do trong các loại thức ăn chăn nuôi, bao gồm thức ăn hỗn hợp, thức ăn đậm đặc và các loại nguyên liệu đơn dùng làm thức ăn chăn nuôi.
• Phương pháp phân tích được quy định là phương pháp sắc ký lỏng kết hợp phổ khối lượng hai lần (LC-MS/MS), đảm bảo độ nhạy cao, giới hạn phát hiện thấp và độ đặc hiệu tối ưu đối với nền mẫu thức ăn chăn nuôi phức tạp.

• Tiêu chuẩn này tích hợp và viện dẫn các tài liệu kỹ thuật liên quan về phương pháp lấy mẫu và chuẩn bị mẫu thử đối với thức ăn chăn nuôi để đảm bảo tính đồng nhất và đại diện của mẫu phân tích.
• Đối với các tài liệu viện dẫn ghi năm công bố thì áp dụng bản được nêu; đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

• Cysteamin tự do có trong mẫu thức ăn chăn nuôi được chiết xuất bằng dung dịch axit loãng thích hợp để giải phóng hoàn toàn hoạt chất ra khỏi nền mẫu.
• Dịch chiết sau đó được làm sạch bằng phương pháp lọc hoặc sử dụng kỹ thuật chiết pha rắn (SPE) phù hợp nhằm loại bỏ tối đa các tạp chất hữu cơ và vô cơ có thể gây nhiễu tín hiệu phân tích.
• Hợp chất cysteamin trong dịch lọc được phân tách bằng hệ thống sắc ký lỏng pha đảo (RP-LC) và được phát hiện, định lượng bằng đầu dò phổ khối lượng hai lần (MS/MS) hoạt động ở chế độ giám sát phản ứng nhiều mảnh (MRM) với kỹ thuật ion hóa phun sương điện tử (ESI).
• Việc định lượng được thực hiện dựa trên phương pháp đường chuẩn ngoại hoặc sử dụng chất chuẩn nội đánh dấu đồng vị (như cysteamin-d4) để hiệu chỉnh các sai số do hiệu ứng nền mẫu gây ra trong quá trình ion hóa.

• Yêu cầu tất cả các hóa chất, dung môi được sử dụng phải thuộc loại tinh khiết phân tích hoặc loại chuyên dùng cho phân tích sắc ký lỏng - phổ khối lượng (LC-MS grade).
• Nước dùng trong toàn bộ quá trình chuẩn bị dung dịch và pha động phải là nước siêu tinh khiết, có điện trở suất cao để tránh gây nhiễu đường nền của thiết bị.
• Chất chuẩn cysteamin hydrochloride và chất chuẩn nội cysteamin-d4 hydrochloride phải có chứng nhận độ tinh khiết rõ ràng và được bảo quản nghiêm ngặt trong điều kiện nhiệt độ thấp, tránh ánh sáng trực tiếp để ngăn ngừa sự oxy hóa.
• Các dung dịch chuẩn gốc và dung dịch chuẩn làm việc phải được pha chế định kỳ, bảo quản trong các lọ thủy tinh tối màu ở nhiệt độ lạnh theo đúng chỉ dẫn kỹ thuật để đảm bảo tính ổn định của nồng độ chất phân tích.

Về hiệu lực thi hành, Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13073:2020 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày công bố, đóng vai trò là công cụ kỹ thuật pháp lý quan trọng giúp các cơ quan chức năng kiểm soát hành vi sử dụng chất cấm cysteamin trong chuỗi sản xuất thức ăn chăn nuôi tại Việt Nam.