Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12504-2:2020 (hoàn toàn tương đương với ISO 6469-2:2018) về Phương tiện giao thông đường bộ chạy điện - Đặc tính kỹ thuật an toàn - Phần 2: An toàn vận hành xe do Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, quy định các yêu cầu kỹ thuật cụ thể nhằm bảo vệ người vận hành phương tiện và môi trường xung quanh khỏi các mối nguy hiểm liên quan đến hệ thống truyền động điện khi xe hoạt động.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các phương tiện giao thông đường bộ chạy điện (bao gồm xe điện chạy pin thuần túy và xe điện hybrid) có hệ thống truyền động điện điện áp lớp B. Đối tượng áp dụng trực tiếp bao gồm các cơ quan quản lý chất lượng, các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu phương tiện giao thông đường bộ chạy điện, cùng các tổ chức thử nghiệm và chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật tại Việt Nam.

Các quy định cốt lõi về an toàn vận hành xe chạy điện

1. Quy định về chế độ sẵn sàng lái (Active driving possible mode)

• Yêu cầu kích hoạt: Việc chuyển đổi từ trạng thái tắt sang chế độ sẵn sàng lái phải yêu cầu ít nhất hai hành động có ý thức và riêng biệt từ người lái (ví dụ: đạp phanh đồng thời nhấn nút khởi động) nhằm ngăn ngừa việc xe tự vô tình di chuyển.
• Tín hiệu cảnh báo: Xe phải có ít nhất một tín hiệu cảnh báo rõ ràng bằng hình ảnh hoặc âm thanh để thông báo cho người lái biết xe đang ở chế độ sẵn sàng lái khi họ bước vào hoặc chuẩn bị rời khỏi cabin.
• Tự động hủy bỏ: Chế độ sẵn sàng lái phải tự động tắt khi người lái tắt hệ thống điều khiển chính hoặc khi hệ thống phát hiện các điều kiện không an toàn được thiết lập sẵn.

2. Quy định về vận hành lùi xe (Reversing)

• Kiểm soát tốc độ: Hệ thống điều khiển động cơ phải giới hạn tốc độ tối đa hoặc lực kéo khi xe di chuyển lùi để đảm bảo an toàn cho người lái và người xung quanh.
• Cảnh báo chuyển hướng: Khi chuyển sang số lùi, xe phải kích hoạt ngay lập tức các tín hiệu cảnh báo bằng âm thanh hoặc hình ảnh phía sau xe để cảnh báo cho người đi đường.

3. Quy định về giảm công suất và cảnh báo năng lượng thấp

• Cảnh báo dung lượng pin thấp: Hệ thống quản lý năng lượng phải đưa ra cảnh báo rõ ràng cho người lái khi dung lượng của hệ thống lưu trữ năng lượng có thể nạp lại (REESS) xuống dưới mức giới hạn cho phép.
• Chế độ vận hành khẩn cấp (Limp-home mode): Khi năng lượng của REESS quá thấp hoặc khi phát hiện lỗi hệ thống nghiêm trọng, xe phải tự động chuyển sang chế độ giảm công suất chủ động để cho phép người lái di chuyển xe đến vị trí đỗ an toàn mà không gây ra tình trạng dừng xe đột ngột giữa đường.

4. Quy định an toàn trong quá trình sạc điện (Charging)

• Khóa di chuyển vật lý: Phương tiện phải được thiết kế sao cho không thể chuyển sang chế độ sẵn sàng lái hoặc di chuyển khi phích cắm sạc bên ngoài vẫn đang kết nối vật lý với cổng sạc của xe.
• Bảo vệ chống giật điện: Đảm bảo các biện pháp cách điện và bảo vệ chống tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với các bộ phận mang điện áp lớp B trong suốt quá trình kết nối và sạc điện.

5. Quy định về đỗ xe và ngắt nguồn khẩn cấp

• Hệ thống phanh đỗ: Phải đảm bảo xe không tự ý di chuyển khi đỗ, đặc biệt là khi hệ thống truyền động điện đã tắt hoàn toàn.
• Ngắt nguồn khẩn cấp: Xe phải được trang bị cơ chế ngắt nguồn điện áp cao (lớp B) một cách nhanh chóng và an toàn trong trường hợp xảy ra tai nạn hoặc sự cố nghiêm trọng để bảo vệ hành khách và lực lượng cứu hộ.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12504-2:2020 có hiệu lực kể từ ngày ban hành. Các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp liên quan có trách nhiệm tuân thủ các quy định kỹ thuật nêu trên trong quá trình thiết kế, thử nghiệm và lưu hành phương tiện giao thông đường bộ chạy điện tại thị trường Việt Nam.