Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11892-1:2017

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11892-1:2017 về Thực hành nông nghiệp tốt (VietGAP) - Phần 1: Trồng trọt là văn bản kỹ thuật cốt lõi định hình các tiêu chuẩn sản xuất nông nghiệp an toàn tại Việt Nam. Tiêu chuẩn này được xây dựng trên cơ sở hài hòa với ASEAN GAP và các quy định pháp luật hiện hành về an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và an toàn lao động.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Điều khoản này xác định rõ giới hạn và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn, cụ thể bao gồm:

• Áp dụng đối với các hoạt động trồng trọt, thu hoạch và sơ chế sau thu hoạch đối với các sản phẩm có nguồn gốc thực vật dùng làm thực phẩm hoặc nguyên liệu chế biến thực phẩm.
• Đối tượng áp dụng trực tiếp là các tổ chức, cá nhân (hộ gia đình, hợp tác xã, doanh nghiệp) tham gia vào chuỗi sản xuất và sơ chế sản phẩm trồng trọt tại Việt Nam.
• Mục tiêu cốt lõi của phạm vi áp dụng là kiểm soát toàn diện các mối nguy nhằm đảm bảo an toàn thực phẩm, nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo vệ sức khỏe người lao động và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường sinh thái.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Điều khoản này quy định các văn bản pháp lý và tiêu chuẩn kỹ thuật khác được sử dụng làm căn cứ đối chiếu khi áp dụng TCVN 11892-1:2017. Các tài liệu viện dẫn bao gồm:

• Các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) về giới hạn tối đa cho phép của kim loại nặng, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, và vi sinh vật gây hại trong đất, nước và sản phẩm trồng trọt.
• Các tiêu chuẩn quốc gia về phương pháp lấy mẫu, thử nghiệm và phân tích các chỉ tiêu an toàn thực phẩm.
• Các quy định pháp luật hiện hành của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Y tế và Bộ Tài nguyên và Môi trường liên quan đến quản lý vật tư nông nghiệp và bảo vệ môi trường.

Điều 3: Thuật ngữ và định nghĩa

Để đảm bảo tính thống nhất trong cách hiểu và áp dụng, tiêu chuẩn đưa ra định nghĩa chi tiết cho các thuật ngữ chuyên ngành quan trọng:

• VietGAP trồng trọt (Vietnamese Good Agricultural Practices for crop production): Là những nguyên tắc, trình tự, thủ tục hướng dẫn tổ chức, cá nhân sản xuất, thu hoạch, sơ chế bảo đảm an toàn, chất lượng sản phẩm, an toàn lao động, an sinh xã hội, bảo vệ môi trường và truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
• Mối nguy (Hazard): Tác nhân sinh học, hóa học hoặc vật lý có trong sản phẩm, hoặc điều kiện của sản phẩm có khả năng gây tác động xấu đến sức khỏe con người.
• Ô nhiễm chéo (Cross-contamination): Sự truyền trực tiếp hoặc gián tiếp các tác nhân gây ô nhiễm từ một nguồn (đất, nước, trang thiết bị, con người) sang sản phẩm trồng trọt.
• Truy xuất nguồn gốc (Traceability): Khả năng theo dõi, nhận diện một đơn vị sản phẩm qua từng công đoạn của quá trình sản xuất, sơ chế và phân phối.
• Thời gian cách ly (Pre-harvest Interval - PHI): Khoảng thời gian tối thiểu từ lần áp dụng cuối cùng thuốc bảo vệ thực vật hoặc phân bón đến thời điểm thu hoạch sản phẩm để đảm bảo dư lượng chất độc hại dưới mức cho phép.

Điều 4: Yêu cầu chung

Đây là nhóm quy định nền tảng mang tính bắt buộc đối với mọi cơ sở muốn đạt chứng nhận VietGAP. Các yêu cầu chung bao gồm:

• Đăng ký và quản lý thông tin: Cơ sở sản xuất phải thực hiện đăng ký thông tin chi tiết về địa điểm, diện tích, đối tượng cây trồng và sản lượng dự kiến với cơ quan có thẩm quyền hoặc tổ chức chứng nhận.
• Đào tạo và tập huấn: Người quản lý trực tiếp và người lao động phải được tập huấn kiến thức về VietGAP trồng trọt, an toàn thực phẩm, kỹ thuật sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và an toàn lao động phù hợp với nhiệm vụ được giao.
• Cơ sở vật chất và trang thiết bị: Phải bố trí khu vực sản xuất, nhà kho chứa vật tư (phân bón, thuốc bảo vệ thực vật), khu vực sơ chế, khu vực chứa rác thải riêng biệt để tránh ô nhiễm chéo. Trang thiết bị, dụng cụ sản xuất và thu hoạch phải được vệ sinh định kỳ.
• Hệ thống quản lý tài liệu và ghi chép hồ sơ: Cơ sở phải thiết lập và duy trì hệ thống hồ sơ ghi chép đầy đủ, rõ ràng cho toàn bộ quá trình sản xuất (từ khâu chuẩn bị đất, giống, bón phân, phun thuốc đến thu hoạch và tiêu thụ). Hồ sơ phải được lưu trữ ít nhất 12 tháng kể từ ngày thu hoạch để phục vụ công tác thanh tra và truy xuất nguồn gốc khi có sự cố xảy ra.