Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11041-12:2023 về Nông nghiệp hữu cơ - Phần 12: Rau mầm hữu cơ quy định các yêu cầu kỹ thuật cụ thể đối với quá trình sản xuất, thu hoạch và xử lý sau thu hoạch sản phẩm rau mầm hữu cơ. Tiêu chuẩn này được ban hành nhằm đồng bộ hóa hệ thống tiêu chuẩn quốc gia về nông nghiệp hữu cơ, tạo cơ sở pháp lý và kỹ thuật để kiểm soát chất lượng sản phẩm rau mầm hữu cơ tại Việt Nam.

Phạm vi áp dụng và đối tượng áp dụng

Tiêu chuẩn này áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân tham gia vào chuỗi sản xuất, chế biến, bao gói, ghi nhãn, bảo quản, vận chuyển và phân phối sản phẩm rau mầm hữu cơ. Đối tượng áp dụng trực tiếp bao gồm các cơ sở sản xuất rau mầm, các đơn vị đánh giá chứng nhận sản phẩm hữu cơ và các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan.

Nội dung cốt lõi của Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11041-12:2023

1. Phạm vi và tài liệu viện dẫn (Điều 1 và Điều 2)

• Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu đối với rau mầm thu được từ hạt của các loài thực vật được sản xuất theo phương thức hữu cơ, dùng làm thực phẩm cho người.
• Các tài liệu viện dẫn không thể thiếu cho việc áp dụng tiêu chuẩn này bao gồm TCVN 11041-1 (yêu cầu chung đối với sản xuất, chế biến, ghi nhãn sản phẩm nông nghiệp hữu cơ) và các tiêu chuẩn liên quan đến chất lượng nước, đất và an toàn thực phẩm hiện hành.

2. Thuật ngữ và định nghĩa quan trọng (Điều 3)

• Rau mầm (Sprouts): Sản phẩm thu được từ việc nảy mầm của hạt giống, bao gồm cả lá mầm, thân mầm và có thể cả rễ mầm, được thu hoạch trước khi xuất hiện các lá thật.
• Hạt giống rau mầm hữu cơ: Hạt giống được sản xuất từ cây mẹ được canh tác theo phương thức hữu cơ, không sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật hóa học và chất kích thích sinh trưởng tổng hợp trong quá trình sản xuất và bảo quản.
• Giá thể hữu cơ: Vật liệu sử dụng để nâng đỡ và cung cấp môi trường cho hạt nảy mầm, phải có nguồn gốc tự nhiên hoặc được phép sử dụng trong nông nghiệp hữu cơ theo quy định tại TCVN 11041-1.

3. Các nguyên tắc sản xuất rau mầm hữu cơ (Điều 4)

• Quản lý nguồn nước: Nước sử dụng cho quá trình ngâm hạt, tưới và rửa rau mầm phải là nước sạch, đáp ứng các tiêu chuẩn về nước ăn uống hoặc nước sinh hoạt theo quy định của Bộ Y tế. Nghiêm cấm sử dụng nước thải hoặc nước nhiễm bẩn chưa qua xử lý đạt chuẩn.
• Quản lý hạt giống: Ưu tiên sử dụng hạt giống hữu cơ được chứng nhận. Trường hợp không có sẵn hạt giống hữu cơ, được phép sử dụng hạt giống tự nhiên không xử lý bằng hóa chất bảo vệ thực vật hóa học hoặc chất diệt nấm.
• Quản lý giá thể và khay trồng: Giá thể phải sạch bệnh, không chứa các kim loại nặng hoặc chất độc hại vượt quá giới hạn cho phép. Khay trồng và dụng cụ sản xuất phải được vệ sinh, khử trùng bằng các biện pháp vật lý hoặc các chất được phép sử dụng trong nông nghiệp hữu cơ.
• Kiểm soát dịch hại và mầm bệnh: Áp dụng các biện pháp phòng ngừa là chủ yếu, bao gồm vệ sinh nhà xưởng, kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm và thông gió để hạn chế sự phát triển của nấm mốc và vi khuẩn gây hại. Không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học tổng hợp.
• Thu hoạch và xử lý sau thu hoạch: Quá trình thu hoạch phải đảm bảo vệ sinh, tránh làm dập nát rau mầm. Thiết bị, dụng cụ thu hoạch và bao bì chứa đựng phải sạch sẽ, không gây ô nhiễm chéo cho sản phẩm.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11041-12:2023 có hiệu lực kể từ ngày công bố. Việc áp dụng tiêu chuẩn này góp phần nâng cao giá trị sản phẩm rau mầm hữu cơ, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp hữu cơ tại Việt Nam.