Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11041-6:2018 là một phần quan trọng trong bộ tiêu chuẩn quốc gia về nông nghiệp hữu cơ, tập trung quy định các yêu cầu kỹ thuật cụ thể đối với quá trình sản xuất, chế biến và ghi nhãn sản phẩm chè hữu cơ tại Việt Nam. Dưới đây là tóm tắt chi tiết các nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn này nhằm giúp các tổ chức, cá nhân nắm rõ và áp dụng chính xác vào thực tế sản xuất.

- Thông tin chung về văn bản

• Tên tiêu chuẩn: Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11041-6:2018 về Nông nghiệp hữu cơ - Phần 6: Chè hữu cơ.
• Cơ quan biên soạn: Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC/F3 Phân tích thực phẩm.
• Cơ quan đề nghị: Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng.
• Cơ quan công bố: Bộ Khoa học và Công nghệ.

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu đối với chè hữu cơ được sản xuất từ cây chè (Camellia sinensis).
• Tiêu chuẩn áp dụng đối với các hoạt động trồng trọt, thu hoạch, chế biến, bao gói, ghi nhãn, bảo quản và vận chuyển chè hữu cơ.
• Tiêu chuẩn này được sử dụng đồng thời với TCVN 11041-1:2017 (yêu cầu chung) và TCVN 11041-2:2017 (trồng trọt hữu cơ).

- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• TCVN 11041-1:2017, Nông nghiệp hữu cơ - Phần 1: Yêu cầu chung đối với sản xuất, chế biến, ghi nhãn sản phẩm nông nghiệp hữu cơ.
• TCVN 11041-2:2017, Nông nghiệp hữu cơ - Phần 2: Trồng trọt hữu cơ.

- Thuật ngữ và định nghĩa (Điều 3)

• Chè hữu cơ (Organic tea): Sản phẩm chè được sản xuất, chế biến, ghi nhãn và chứng nhận phù hợp với các yêu cầu của tiêu chuẩn này và các tiêu chuẩn liên quan khác thuộc bộ TCVN 11041.
• Các thuật ngữ khác như vùng đệm, giai đoạn chuyển đổi, quản lý dịch hại tổng hợp được áp dụng theo định nghĩa tại TCVN 11041-1 và TCVN 11041-2.

- Các yêu cầu cốt lõi đối với sản xuất chè hữu cơ (Điều 4)

Để đạt được chứng nhận chè hữu cơ, cơ sở sản xuất phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc và yêu cầu kỹ thuật sau:

- Khu vực sản xuất và vùng đệm

• Khu vực sản xuất chè hữu cơ phải được cách ly tốt khỏi các nguồn ô nhiễm từ các hoạt động sản xuất phi hữu cơ xung quanh.
• Phải thiết lập vùng đệm vật lý (như hàng rào cây xanh, khoảng cách đất trống) để ngăn chặn sự xâm nhiễm của các chất không được phép sử dụng trong nông nghiệp hữu cơ (thuốc bảo vệ thực vật hóa học, phân bón hóa học).

- Giai đoạn chuyển đổi

• Thời gian chuyển đổi đối với đất trồng chè (cây lâu năm) ít nhất là 18 tháng hoặc 24 tháng tùy thuộc vào lịch sử sử dụng đất và quy định cụ thể của tổ chức chứng nhận.
• Trong giai đoạn chuyển đổi, toàn bộ quy trình canh tác phải tuân thủ đầy đủ các yêu cầu của tiêu chuẩn hữu cơ, nhưng sản phẩm thu hoạch chưa được ghi nhãn là chè hữu cơ.

- Quản lý đất và dinh dưỡng

• Duy trì và nâng cao độ phì nhiêu của đất bằng các biện pháp canh tác tự nhiên như trồng cây che phủ, cây phân xanh, tủ gốc chè bằng tàn dư thực vật.
• Chỉ được sử dụng phân bón hữu cơ truyền thống (phân chuồng ủ hoai mục, phân xanh) hoặc các loại phân bón thương mại nằm trong danh mục cho phép của TCVN 11041-2.
• Nghiêm cấm sử dụng phân bón hóa học, phân đạm tổng hợp, phân bắc chưa qua xử lý và các chất kích thích sinh trưởng tổng hợp.

- Quản lý nguồn nước

• Nguồn nước tưới cho cây chè phải đảm bảo không bị ô nhiễm bởi nước thải công nghiệp, nước thải sinh hoạt chưa xử lý hoặc hóa chất độc hại.
• Phải tiến hành phân tích định kỳ chất lượng nước tưới để đảm bảo các chỉ số an toàn theo quy định hiện hành.

- Kiểm soát sinh vật gây hại

• Ưu tiên áp dụng các biện pháp canh tác (cắt tỉa cành tạo tán, vệ sinh nương chè) để hạn chế nơi cư trú của sâu bệnh.
• Sử dụng các biện pháp sinh học (bảo vệ thiên địch, dùng chế phẩm sinh học) và biện pháp vật lý, cơ học (bẫy dính, bẫy bả, bắt tay).
• Chỉ sử dụng các chất bảo vệ thực vật có nguồn gốc tự nhiên hoặc sinh học được phép dùng trong nông nghiệp hữu cơ khi các biện pháp trên không hiệu quả. Nghiêm cấm hoàn toàn thuốc bảo vệ thực vật hóa học tổng hợp.

- Thu hoạch, vận chuyển và chế biến chè hữu cơ

• Thu hoạch: Quá trình hái chè phải được thực hiện bằng tay hoặc bằng máy chuyên dụng đã được làm sạch, không để lẫn tạp chất hoặc sản phẩm chè không hữu cơ.
• Vận chuyển: Phương tiện và dụng cụ vận chuyển chè búp tươi phải sạch sẽ, không chứa các chất độc hại và phải được phân biệt rõ ràng để tránh lẫn lộn với chè thông thường.
• Chế biến: Nhà máy chế biến chè hữu cơ phải có dây chuyền riêng biệt hoặc phải được vệ sinh triệt để trước khi chế biến chè hữu cơ (nếu dùng chung dây chuyền với chè thông thường). Nghiêm cấm sử dụng các chất phụ gia hóa học, chất bảo quản tổng hợp trong quá trình chế biến.

- Ghi nhãn và truy xuất nguồn gốc

• Sản phẩm chè hữu cơ lưu thông trên thị trường phải được ghi nhãn rõ ràng với các thông tin về chứng nhận hữu cơ, tên tổ chức chứng nhận và mã số lô hàng để phục vụ truy xuất nguồn gốc.
• Cơ sở sản xuất phải lưu trữ đầy đủ hồ sơ ghi chép về nhật ký canh tác, vật tư đầu vào, sản lượng thu hoạch và nhật ký chế biến trong suốt quá trình hoạt động.