Giới thiệu chung về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11673:2016

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11673:2016 quy định phương pháp xác định hàm lượng cobalamin (hoạt độ vitamin B12) trong sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh và sản phẩm dinh dưỡng dành cho người lớn bằng phương pháp đo độ đục (phương pháp vi sinh vật). Đây là tiêu chuẩn kỹ thuật quan trọng giúp kiểm soát chất lượng dinh dưỡng và đảm bảo an toàn thực phẩm đối với các sản phẩm sữa công thức lưu hành trên thị trường Việt Nam.

Điều 1: Phạm vi áp dụng

Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn được quy định cụ thể như sau:

• Tiêu chuẩn này áp dụng cho việc xác định hoạt độ vitamin B12 (cobalamin) trong các sản phẩm sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh.
• Tiêu chuẩn cũng được áp dụng đối với các sản phẩm dinh dưỡng công thức dành cho người lớn.
• Phương pháp đo độ đục vi sinh vật này cho phép xác định chính xác hàm lượng vitamin B12 ở các mức nồng độ vết, phù hợp với yêu cầu kiểm nghiệm nghiêm ngặt của các sản phẩm dinh dưỡng đặc thù.

Điều 2: Tài liệu viện dẫn

Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, các tài liệu viện dẫn sau đây là cực kỳ cần thiết:

• Các tài liệu viện dẫn bao gồm các tiêu chuẩn quốc tế và quốc gia về lấy mẫu, chuẩn bị mẫu thử và các hướng dẫn thực hành phòng thí nghiệm vi sinh vật nói chung.
• Đối với các tài liệu viện dẫn ghi rõ năm công bố thì áp dụng phiên bản được nêu. Đối với các tài liệu viện dẫn không ghi năm công bố thì áp dụng phiên bản mới nhất, bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung (nếu có).

Điều 3: Nguyên tắc của phương pháp

Phương pháp đo độ đục xác định cobalamin dựa trên nguyên tắc sinh học chặt chẽ:

• Chiết xuất mẫu: Vitamin B12 trong mẫu sữa công thức được giải phóng bằng phương pháp thủy phân (thường sử dụng nhiệt và chất đệm thích hợp) để chuyển hóa toàn bộ các dạng cobalamin về dạng tự do hoạt động.
• Sử dụng vi sinh vật chỉ thị: Sử dụng chủng vi sinh vật kiểm thử đặc hiệu (thường là Lactobacillus leichmannii hoặc chủng tương đương) có sự sinh trưởng phụ thuộc hoàn toàn vào sự có mặt của vitamin B12 trong môi trường nuôi cấy.
• Đo độ đục: Sự sinh trưởng của vi sinh vật chỉ thị tỷ lệ thuận với nồng độ vitamin B12 có trong dung dịch thử. Độ đục (mật độ quang) của dịch nuôi cấy được đo bằng máy đo quang phổ ở bước sóng thích hợp.
• Tính toán kết quả: Hàm lượng cobalamin trong mẫu được xác định bằng cách so sánh độ đục của dung dịch mẫu thử với đường cong chuẩn được thiết lập từ các nồng độ cyanocobalamin chuẩn đã biết trước.

Điều 4: Thuốc thử và vật liệu thử

Yêu cầu về hóa chất, thuốc thử và các chế phẩm sinh học phục vụ thử nghiệm bao gồm:

• Chất chuẩn: Cyanocobalamin chuẩn có độ tinh khiết cao, được bảo quản nghiêm ngặt để tránh phân hủy bởi ánh sáng và nhiệt độ.
• Môi trường nuôi cấy: Môi trường cơ bản thiếu vitamin B12 (Basal medium) để đảm bảo sự phát triển của vi sinh vật chỉ thị hoàn toàn phụ thuộc vào lượng vitamin B12 bổ sung từ mẫu hoặc chất chuẩn.
• Chủng vi sinh vật kiểm thử: Chủng vi khuẩn thuần chủng, được hoạt hóa và duy trì theo đúng quy trình kỹ thuật để đảm bảo độ nhạy và tính ổn định đối với cobalamin.
• Nước và các hóa chất khác: Nước cất hoặc nước có chất lượng tương đương (không chứa chất ức chế vi sinh vật) và các hóa chất tinh khiết phân tích dùng để pha chế dung dịch đệm, dung dịch hiệu chỉnh pH.