Giới thiệu chung về Quyết định 4277/QĐ-BKHCN

Quyết định 4277/QĐ-BKHCN được ban hành năm 2016 bởi Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ nhằm công bố các Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN) mới liên quan đến lĩnh vực thực phẩm, đặc biệt tập trung vào các phương pháp thử nghiệm, xác định hàm lượng dinh dưỡng và vitamin trong thức ăn công thức dành cho trẻ sơ sinh, sữa công thức và các sản phẩm dinh dưỡng dành cho người lớn. Việc ban hành các tiêu chuẩn này đóng vai trò quan trọng trong việc đồng bộ hóa hệ thống kiểm nghiệm chất lượng thực phẩm tại Việt Nam tiệm cận với các tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

Nội dung chi tiết về 08 Tiêu chuẩn quốc gia được công bố

Quyết định 4277/QĐ-BKHCN chính thức công bố 08 Tiêu chuẩn quốc gia mới, quy định cụ thể về các phương pháp phân tích hóa - sinh đối với các thành phần dinh dưỡng cốt lõi trong sữa và thức ăn công thức:

• TCVN 11668:2016 (ISO 20633:2015): Tiêu chuẩn về thức ăn công thức dành cho trẻ sơ sinh và sản phẩm dinh dưỡng dành cho người lớn. Tiêu chuẩn này hướng dẫn phương pháp xác định vitamin A và vitamin E bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao pha thường (NP-HPLC). Đây là phương pháp có độ chính xác cao, giúp kiểm soát hàm lượng vitamin tan trong dầu thiết yếu cho sự phát triển của trẻ nhỏ và sức khỏe người lớn.
• TCVN 11669:2016 (ISO 20639:2015): Tiêu chuẩn xác định axit pantothenic (Vitamin B5) trong thức ăn công thức dành cho trẻ sơ sinh và sản phẩm dinh dưỡng dành cho người lớn. Phương pháp được áp dụng là sắc ký lỏng siêu hiệu năng kết hợp phổ khối lượng hai lần (UHPLC-MS/MS), mang lại khả năng phân tích cực kỳ nhạy và chính xác đối với các hợp chất hữu cơ phức tạp.
• TCVN 11670:2016: Tiêu chuẩn xác định vitamin A trong thức ăn công thức dành cho trẻ sơ sinh và sản phẩm dinh dưỡng dành cho người lớn bằng phương pháp sắc ký lỏng siêu hiệu năng (UPLC) sử dụng detector tử ngoại (UV). Phương pháp này tối ưu hóa thời gian phân tích và lượng dung môi sử dụng so với các phương pháp truyền thống.
• TCVN 11671:2016: Tiêu chuẩn xác định tổng vitamin D2 (ergocalciferol) và vitamin D3 (cholecalciferol) trong thức ăn công thức dành cho trẻ sơ sinh và sản phẩm dinh dưỡng dành cho người lớn. Phương pháp được quy định là sắc ký lỏng kết hợp phổ khối lượng hai lần (LC-MS/MS), giúp phân tách và định lượng chính xác hai dạng vitamin D quan trọng này.
• TCVN 11672:2016: Tiêu chuẩn áp dụng riêng cho sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh, hướng dẫn xác định vitamin C (axit ascorbic dạng khử) bằng phương pháp chuẩn độ hóa học sử dụng chất chỉ thị màu 2,6-dichloroindophenol. Đây là phương pháp cổ điển nhưng có độ tin cậy cao và dễ triển khai tại các phòng thí nghiệm tiêu chuẩn.
• TCVN 11673:2016: Tiêu chuẩn xác định cobalamin (hoạt độ vitamin B12) trong sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh bằng phương pháp đo độ đục. Phương pháp sinh học này đánh giá mức độ hoạt động của vitamin B12 dựa trên sự phát triển của vi sinh vật chỉ thị.
• TCVN 11674:2016: Tiêu chuẩn xác định axit folic (Vitamin B9) trong thức ăn công thức dành cho trẻ sơ sinh bằng phương pháp vi sinh. Axit folic là dưỡng chất đặc biệt quan trọng chống dị tật ống thần kinh ở trẻ nhỏ, đòi hỏi quy trình kiểm nghiệm nghiêm ngặt.
• TCVN 11675:2016: Tiêu chuẩn xác định vitamin D3 (cholecalciferol) trong sữa công thức dành cho trẻ sơ sinh bằng phương pháp sắc ký lỏng (HPLC), giúp kiểm soát hàm lượng vitamin D3 hỗ trợ hấp thu canxi tối ưu ở trẻ em.

Ý nghĩa và tầm quan trọng của các tiêu chuẩn mới

Việc ban hành loạt tiêu chuẩn TCVN từ 11668:2016 đến 11675:2016 mang lại nhiều ý nghĩa thực tiễn đối với công tác quản lý chất lượng và sản xuất thực phẩm dinh dưỡng:

• Hài hòa hóa tiêu chuẩn quốc tế: Nhiều tiêu chuẩn trong danh mục này được xây dựng trên cơ sở chấp nhận hoàn toàn các tiêu chuẩn quốc tế ISO (như ISO 20633:2015, ISO 20639:2015). Điều này giúp các sản phẩm dinh dưỡng sản xuất tại Việt Nam dễ dàng tiếp cận thị trường quốc tế và ngược lại, kiểm soát tốt chất lượng hàng nhập khẩu.
• Nâng cao năng lực kiểm nghiệm: Việc áp dụng các công nghệ phân tích hiện đại như UHPLC-MS/MS, UPLC-UV và LC-MS/MS giúp các cơ quan kiểm tra chất lượng và các doanh nghiệp xác định chính xác hàm lượng vi chất dinh dưỡng ở nồng độ cực thấp, hạn chế sai số trong quá trình công bố chất lượng sản phẩm.
• Bảo vệ sức khỏe trẻ sơ sinh và người tiêu dùng: Trẻ sơ sinh là đối tượng nhạy cảm, mọi sự thiếu hụt hoặc dư thừa vitamin (đặc biệt là vitamin A, D, B12, axit folic) đều ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển thể chất và trí tuệ. Các tiêu chuẩn này là công cụ pháp lý và kỹ thuật để giám sát chặt chẽ chất lượng sữa công thức trên thị trường.

Hiệu lực thi hành

Theo quy định tại Điều 2, Quyết định 4277/QĐ-BKHCN có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký. Các tổ chức chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy, các phòng thử nghiệm được chỉ định và các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh sữa, thức ăn công thức dành cho trẻ em và người lớn có trách nhiệm cập nhật và áp dụng các tiêu chuẩn này trong hoạt động đánh giá sự phù hợp và kiểm soát chất lượng sản phẩm.