Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 11519:2016 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 16931:2009) quy định phương pháp xác định hàm lượng các triglycerid đã polyme hóa trong dầu mỡ động vật và thực vật bằng phương pháp sắc ký lỏng thẩm thấu gel (GPC) hoặc sắc ký lỏng hiệu năng cao loại trừ cỡ (HPSEC). Đây là một phương pháp phân tích hóa lý hiện đại, đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát chất lượng thực phẩm, đặc biệt là đánh giá mức độ suy thoái và biến đổi nhiệt của chất béo trong quá trình chế biến ở nhiệt độ cao như chiên, rán.

Phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định phương pháp xác định hàm lượng các triglycerid đã polyme hóa (bao gồm các dimer và polyme có khối lượng phân tử lớn hơn) xuất hiện trong dầu mỡ động vật và thực vật.
• Phương pháp này được thiết kế đặc biệt để áp dụng cho các loại dầu mỡ đã qua xử lý nhiệt, dầu chiên rán thương mại, hoặc các sản phẩm chất béo bị biến đổi cấu trúc do tác động của nhiệt độ cao.
• Giới hạn áp dụng của phương pháp cho phép định lượng chính xác các thành phần polyme hóa nhằm phục vụ công tác kiểm tra chất lượng, nghiên cứu khoa học và giám sát an toàn thực phẩm đối với các sản phẩm dầu mỡ lưu thông trên thị trường.

Tài liệu viện dẫn liên quan (Điều 2)

• Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, việc viện dẫn các tài liệu kỹ thuật liên quan là bắt buộc. Tài liệu viện dẫn cốt lõi được áp dụng là TCVN 6128 (ISO 661) về Dầu mỡ động vật và thực vật - Chuẩn bị mẫu thử.
• Việc tuân thủ quy trình chuẩn bị mẫu theo TCVN 6128 giúp đảm bảo mẫu thử đạt độ đồng nhất cao, không bị lẫn tạp chất bên ngoài và không làm thay đổi bản chất hóa học của các triglycerid trước khi tiến hành phân tích sắc ký.

Nguyên tắc của phương pháp sắc ký lỏng thẩm thấu gel (Điều 3)

• Mẫu thử dầu mỡ được hòa tan hoàn toàn trong một dung môi hữu cơ thích hợp, thông thường là tetrahydrofuran (THF) để tạo thành dung dịch đồng nhất.
• Dịch lọc sau đó được bơm vào hệ thống sắc ký lỏng hiệu năng cao loại trừ cỡ (HPSEC) sử dụng các cột gel có kích thước lỗ xốp xác định, phù hợp cho việc tách các phân tử có khối lượng phân tử lớn.
• Quá trình tách xảy ra dựa trên sự khác biệt về kích thước phân tử (khối lượng phân tử): các phân tử triglycerid đã polyme hóa (có kích thước lớn hơn) không thể đi vào sâu trong các lỗ xốp của gel nên sẽ di chuyển nhanh hơn và được rửa giải ra khỏi cột trước. Ngược lại, các monomer triglycerid và các thành phần nhỏ hơn (như diacylglycerol, axit béo tự do) sẽ đi vào trong các lỗ xốp, di chuyển chậm hơn và được rửa giải ra sau.
• Các thành phần sau khi ra khỏi cột sắc ký được phát hiện và ghi nhận bằng detector khúc xạ vi sai (RI Detector). Hàm lượng phần trăm khối lượng của các triglycerid đã polyme hóa được tính toán dựa trên tỷ lệ diện tích pic của chúng so với tổng diện tích của tất cả các pic xuất hiện trên sắc ký đồ.

Thuốc thử và vật liệu yêu cầu (Điều 4)

• Tetrahydrofuran (THF): Phải là loại tinh khiết chuyên dụng cho sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC grade), không chứa chất chống oxy hóa hoặc các chất ổn định khác để tránh gây nhiễu tín hiệu trên detector khúc xạ vi sai. THF đóng vai trò kép vừa là dung môi hòa tan mẫu vừa là pha động trong quá trình chạy sắc ký.
• Chất chuẩn hoặc chất đánh dấu: Sử dụng các chất chuẩn phù hợp (ví dụ như toluene hoặc các chất chuẩn triglycerid) để kiểm tra hiệu năng phân tách của cột sắc ký, xác định thời gian lưu của các phân đoạn polyme, dimer và monomer.
• Vật liệu lọc mẫu: Sử dụng các màng lọc dùng cho dung môi hữu cơ có kích thước lỗ lọc không quá 0,45 micromet nhằm loại bỏ hoàn toàn các tạp chất cơ học hoặc các hạt lơ lửng trước khi bơm mẫu vào hệ thống sắc ký, bảo vệ cột và đầu dò khỏi bị tắc nghẽn.