Chiều ngày 07/04/2020, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội đã ghi nhận thêm 02 trường hợp dương tính lần 1 với SARS-CoV-2, là những người có tiếp xúc gần với bệnh nhân số 243 (BN243). Sự việc này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về tính chất phức tạp của dịch bệnh và tầm quan trọng của việc tuân thủ các quy định tại Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 2007.

Lịch trình di chuyển dày đặc và tiền sử dịch tễ phức tạp

Theo báo cáo từ Ban chỉ đạo phòng, chống dịch COVID-19 Hà Nội, BN243 (ông Q.Q.T) có lịch trình di chuyển cực kỳ phức tạp, đi qua nhiều địa điểm tập trung đông người trong thời gian ủ bệnh. Cụ thể:

• Ngày 12/03/2020: Đưa vợ đi khám tại Khoa Khám bệnh - phòng khám Miễn dịch dị ứng, Bệnh viện Bạch Mai. Đây là ổ dịch lớn nhất cả nước thời điểm đó.
• Ngày 14 - 15/03/2020: Đi ăn cưới và ăn giỗ tại thôn Hạ Lôi, xã Mê Linh, tiếp xúc với rất nhiều người, bao gồm cả người cao tuổi.
• Ngày 22 - 26/03/2020 và 03 - 04/04/2020: Thường xuyên đi giao hoa tại chợ hoa Quảng Bá (quận Tây Hồ) vào buổi tối.
• Ngày 04 - 05/04/2020: Đến Bệnh viện Đa khoa Phúc Yên và Bệnh viện Phụ sản Hà Nội để thăm người thân, tiếp xúc với nhiều nhân viên y tế.

Đáng chú ý, dù đã có biểu hiện ngấy sốt từ ngày 21/03, bệnh nhân vẫn tự ý mua thuốc điều trị tại nhà và tiếp tục các hoạt động giao thương, thăm hỏi mà không khai báo y tế kịp thời cho đến khi có yêu cầu rà soát người từng đến Bệnh viện Bạch Mai.

Góc nhìn pháp lý về trách nhiệm phòng chống dịch bệnh

Trong bối cảnh cả nước đang thực hiện nghiêm ngặt Chỉ thị 16/CT-TTg về cách ly xã hội, việc BN243 di chuyển nhiều nơi và chậm trễ trong khai báo y tế đã gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho cộng đồng.

Nghĩa vụ của cá nhân trong phòng chống dịch bệnh

Theo quy định tại Điều 7 Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm 2007, các hành vi bị nghiêm cấm bao gồm việc che giấu, không khai báo hoặc khai báo không kịp thời các trường hợp mắc bệnh truyền nhiễm. Việc BN243 không chủ động khai báo ngay sau khi trở về từ vùng dịch (Bệnh viện Bạch Mai) là hành vi vi phạm nghĩa vụ pháp lý của công dân.

"Điều 7. Các hành vi bị nghiêm cấm
1. Cố ý làm lây lan tác nhân gây bệnh truyền nhiễm.
2. Người mắc bệnh truyền nhiễm, người bị nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm và người mang mầm bệnh truyền nhiễm làm các công việc dễ lây truyền tác nhân gây bệnh truyền nhiễm theo quy định của pháp luật.
3. Che giấu, không khai báo hoặc khai báo không kịp thời các trường hợp mắc bệnh truyền nhiễm theo quy định của pháp luật..."

Chế tài xử phạt vi phạm hành chính

Tại thời điểm tháng 4/2020, các hành vi vi phạm về khai báo y tế và phòng chống dịch bệnh được điều chỉnh bởi Nghị định 176/2013/NĐ-CP. Cụ thể, hành vi che giấu tình trạng bệnh của mình hoặc của người khác khi mắc bệnh truyền nhiễm nhóm A có thể bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 10 Nghị định 176/2013/NĐ-CP.

Lời kết và khuyến cáo

Trường hợp của BN243 là bài học đắt giá về ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với cộng đồng. Trong giai đoạn cam go của cuộc chiến chống đại dịch, mỗi công dân cần tuyệt đối tuân thủ các hướng dẫn của Bộ Y tế, thực hiện khai báo y tế trung thực và kịp thời. Việc bảo vệ sức khỏe bản thân cũng chính là bảo vệ sự an toàn cho gia đình và toàn xã hội.