Trong nỗ lực thúc đẩy hội nhập kinh tế khu vực, Bộ Tài chính đã chính thức xây dựng danh mục các sản phẩm công nghệ thông tin và truyền thông (ICT) của Việt Nam cùng lộ trình xóa bỏ thuế quan cụ thể cho giai đoạn 2008-2010. Đây là bước đi quan trọng nhằm thực hiện cam kết trong Hiệp định khung e-ASEAN (Hiệp định ASEAN điện tử).

Bước ngoặt từ Hiệp định khung e-ASEAN

Việc cắt giảm thuế quan đối với các mặt hàng ICT không chỉ là nghĩa vụ quốc tế mà còn là đòn bẩy để hiện đại hóa nền kinh tế. Theo bối cảnh hiện tại của năm 2006, khi Việt Nam đang chuẩn bị những bước cuối cùng để gia nhập WTO, việc thực hiện các cam kết trong khu vực ASEAN thông qua chương trình ưu đãi thuế quan có hiệu lực chung (CEPT) đóng vai trò tiên phong.

Theo quy định tại Thông tư 14/2006/TT-BTC, mức thuế suất CEPT/AFTA áp dụng cho các mặt hàng điện tử trong năm 2006 về cơ bản vẫn duy trì ở mức 5%. Tuy nhiên, lộ trình mới mà Bộ Tài chính vừa công bố sẽ đưa mức thuế này về 0% trong tương lai gần.

Chi tiết lộ trình giảm thuế cho 325 mặt hàng ICT

Danh mục ICT của Việt Nam dự kiến bao gồm 325 mặt hàng, bao phủ hầu hết các thiết bị thiết yếu cho đời sống và sản xuất. Các nhóm hàng chủ lực bao gồm:

• Thiết bị viễn thông: Điện thoại di động, điện thoại cố định, các thiết bị truyền dẫn.
• Thiết bị tin học: Máy tính cá nhân, máy in, máy quét, linh kiện máy tính.
• Thiết bị nghe nhìn: Ca-mê-ra, máy quay phim, các loại băng đĩa ghi hình.

Lộ trình xóa bỏ thuế quan được chia thành 3 giai đoạn then chốt:

1. Năm 2008: Sẽ có 228 mặt hàng đầu tiên được giảm thuế xuống mức 0%. Đây là nhóm các sản phẩm công nghệ cơ bản và linh kiện sản xuất.
2. Năm 2009: Tiếp tục đưa 25 mặt hàng khác vào danh sách hưởng thuế suất 0%.
3. Năm 2010: Hoàn tất lộ trình với 72 mặt hàng cuối cùng, chính thức xóa bỏ rào cản thuế quan đối với toàn bộ danh mục ICT trong ASEAN.

Điều kiện để hưởng ưu đãi thuế suất CEPT/AFTA

Để được áp dụng mức thuế suất ưu đãi đặc biệt theo lộ trình này, các doanh nghiệp nhập khẩu cần tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện do Bộ Tài chính quy định, phù hợp với Nghị định 13/2005/NĐ-CP. Cụ thể:

Hàng hóa phải thuộc danh mục thuế suất CEPT của Việt Nam, được nhập khẩu từ các nước thành viên ASEAN và phải đáp ứng các tiêu chuẩn về quy tắc xuất xứ (thường là hàm lượng giá trị khu vực ít nhất 40%) và có Giấy chứng nhận xuất xứ mẫu D (C/O Form D).

Bên cạnh đó, hàng hóa phải được vận chuyển trực tiếp từ nước xuất khẩu là thành viên ASEAN đến Việt Nam theo quy định của cơ quan Hải quan.

Tác động đến thị trường và người tiêu dùng

Việc công bố lộ trình này vào thời điểm đầu năm 2006 mang lại tín hiệu cực kỳ tích cực. Đối với người tiêu dùng, viễn cảnh được tiếp cận với các sản phẩm công nghệ cao như máy tính, điện thoại với giá rẻ hơn từ 5-15% (tùy mức thuế suất hiện hành) đang trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết.

Đối với các doanh nghiệp trong nước, đây vừa là cơ hội vừa là thách thức. Một mặt, chi phí đầu vào cho các thiết bị văn phòng và dây chuyền sản xuất công nghệ sẽ giảm mạnh. Mặt khác, các doanh nghiệp sản xuất đồ điện tử nội địa sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc công nghệ trong khu vực như Thái Lan, Malaysia hay Singapore.

Với lộ trình này, Việt Nam đang khẳng định quyết tâm xây dựng một nền kinh tế số và hội nhập sâu rộng vào cộng đồng kinh tế ASEAN, tạo tiền đề vững chắc cho sự phát triển của ngành công nghệ thông tin nước nhà trong thập kỷ tới.

(Theo HNM - Tổng hợp và phân tích bởi Hệ Thống Pháp Luật)