Tổng quan về Công văn 4888/TCHQ-TXNK năm 2018

Công văn 4888/TCHQ-TXNK do Tổng cục Hải quan ban hành là văn bản hướng dẫn nghiệp vụ quan trọng gửi đến Cục Hải quan các tỉnh, thành phố nhằm thống nhất việc xác định trị giá hải quan đối với các khoản chi phí vận tải và các chi phí có liên quan đến việc vận chuyển hàng hóa nhập khẩu đến cửa khẩu nhập đầu tiên. Văn bản này tập trung giải quyết các vướng mắc thực tế liên quan đến việc có hay không cộng các khoản phụ phí vận tải biển (như THC, CIC, D/O, vệ sinh container) vào trị giá tính thuế của hàng hóa nhập khẩu.

Nguyên tắc xác định chi phí vận chuyển trong trị giá hải quan

Căn cứ vào các quy định pháp luật về trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu, Tổng cục Hải quan tái khẳng định nguyên tắc cốt lõi:

• Chỉ những chi phí liên quan trực tiếp đến việc vận chuyển hàng hóa đến cửa khẩu nhập đầu tiên mới thuộc diện phải cộng vào trị giá hải quan.
• Cửa khẩu nhập đầu tiên được xác định là cảng đích ghi trên vận đơn đối với phương thức vận tải đường biển, hoặc sân bay đến đối với phương thức vận tải đường hàng không.
• Các khoản chi phí phát sinh sau khi hàng hóa đã đến cửa khẩu nhập đầu tiên không phải cộng vào trị giá hải quan, với điều kiện các chi phí này được tách biệt rõ ràng với các khoản phí phát sinh trước khi đến cửa khẩu nhập đầu tiên.

Hướng dẫn phân loại và xử lý đối với từng loại phụ phí cụ thể

Công văn 4888/TCHQ-TXNK đưa ra hướng dẫn chi tiết đối với từng loại phí dịch vụ do hãng tàu hoặc đại lý giao nhận (forwarder) thu của doanh nghiệp nhập khẩu:

• Phí xếp dỡ tại cảng (THC - Terminal Handling Charge): Trường hợp phí THC phát sinh tại cảng xếp hàng (cảng xuất khẩu) hoặc tại cảng trung chuyển trước khi hàng hóa đến cửa khẩu nhập đầu tiên thì phải cộng vào trị giá hải quan. Ngược lại, nếu phí THC phát sinh tại cảng dỡ hàng (cửa khẩu nhập đầu tiên) thuộc Việt Nam thì không phải cộng vào trị giá hải quan, trừ trường hợp khoản phí này đã được tính gộp trong cước vận chuyển ghi trên vận đơn.
• Phí mất cân đối vỏ container (CIC - Container Imbalance Charge): Đây là khoản phí bù đắp chi phí vận chuyển container rỗng từ nơi thừa đến nơi thiếu. Tổng cục Hải quan xác định phí CIC là khoản chi phí liên quan trực tiếp đến việc vận chuyển hàng hóa. Do đó, nếu phí CIC phát sinh trước khi hàng hóa đến cửa khẩu nhập đầu tiên và chưa được bao gồm trong giá thực tế đã thanh toán thì bắt buộc phải cộng vào trị giá hải quan để tính thuế.
• Phí lệnh giao hàng (D/O - Delivery Order fee): Phí D/O là khoản phí phát sinh tại cảng đích nhằm mục đích làm thủ tục nhận chứng từ giải phóng hàng hóa sau khi tàu đã cập cảng. Vì khoản phí này phát sinh sau khi hàng hóa đã đến cửa khẩu nhập đầu tiên, doanh nghiệp không phải cộng phí D/O vào trị giá hải quan.
• Phí vệ sinh container (Cleaning fee): Đây là khoản phí phát sinh sau khi hàng hóa đã được dỡ khỏi container tại kho của người nhập khẩu hoặc tại bãi cảng đích để làm sạch container trả về cho hãng tàu. Do phát sinh sau khi hàng hóa đến cửa khẩu nhập đầu tiên, phí vệ sinh container không thuộc đối tượng phải cộng vào trị giá hải quan.

Yêu cầu tổ chức thực hiện đối với cơ quan hải quan và doanh nghiệp

Để đảm bảo tính đồng bộ và minh bạch trong quá trình áp dụng, Tổng cục Hải quan yêu cầu:

• Đối với cơ quan hải quan địa phương: Phải thực hiện kiểm tra kỹ lưỡng hồ sơ hải quan, chứng từ vận tải, hóa đơn thương mại và các chứng từ thanh toán thực tế của doanh nghiệp. Việc xác định các khoản phụ phí phải dựa trên cơ sở hồ sơ thực tế, hợp đồng mua bán và điều kiện giao hàng (Incoterms) để tránh việc áp thuế trùng lặp hoặc bỏ sót nguồn thu.
• Đối với doanh nghiệp nhập khẩu: Có trách nhiệm tự kê khai, tự xác định và xuất trình đầy đủ các chứng từ chứng minh nguồn gốc, thời điểm phát sinh của các khoản phụ phí khi có yêu cầu kiểm tra từ cơ quan hải quan nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.