Tóm tắt Công văn 4299/BYT-DP năm 2021 về tăng cường xét nghiệm SARS-CoV-2

Công văn 4299/BYT-DP được Bộ Y tế ban hành trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, nhằm mục tiêu đẩy mạnh năng lực giám sát, phát hiện sớm và kiểm soát hiệu quả các nguồn lây nhiễm. Văn bản đưa ra các chỉ đạo cụ thể về chiến lược xét nghiệm, đối tượng ưu tiên và phương thức tổ chức thực hiện trên phạm vi toàn quốc.

1. Mục tiêu và nguyên tắc chỉ đạo chung

Bộ Y tế yêu cầu các địa phương và đơn vị y tế chủ động nâng cao năng lực xét nghiệm, đảm bảo phát hiện nhanh, khoanh vùng gọn và dập dịch kịp thời. Nguyên tắc thực hiện bao gồm:

• Chủ động, thần tốc trong công tác truy vết và xét nghiệm, không để chậm trễ làm lây lan dịch bệnh ra cộng đồng.
• Kết hợp hài hòa, hiệu quả giữa các phương pháp xét nghiệm khác nhau, đặc biệt là xét nghiệm RT-PCR và xét nghiệm nhanh kháng nguyên.
• Tiết kiệm nguồn lực, tối ưu hóa công suất xét nghiệm thông qua các phương pháp gộp mẫu phù hợp với từng nhóm đối tượng.

2. Đối tượng và chiến lược xét nghiệm trọng điểm

Công văn xác định rõ các nhóm đối tượng và khu vực cần tập trung nguồn lực xét nghiệm cao độ:

• Khu công nghiệp, nhà máy, xí nghiệp: Thực hiện xét nghiệm sàng lọc định kỳ cho người lao động, đặc biệt là những người ở khu vực có nguy cơ cao hoặc thường xuyên tiếp xúc với bên ngoài.
• Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh: Xét nghiệm bắt buộc đối với bệnh nhân có biểu hiện ho, sốt, khó thở, nhân viên y tế trực tiếp điều trị và các đối tượng có nguy cơ lây nhiễm cao trong bệnh viện.
• Khu vực phong tỏa, cách ly: Tiến hành xét nghiệm định kỳ theo quy định đối với các trường hợp F1, người sống trong vùng phong tỏa để kịp thời bóc tách F0 ra khỏi cộng đồng.
• Người về từ vùng dịch: Giám sát chặt chẽ và thực hiện xét nghiệm ngay khi phát hiện để ngăn chặn nguồn lây xâm nhập vào địa phương.

3. Phương pháp xét nghiệm và kỹ thuật gộp mẫu

Để tối ưu hóa thời gian và chi phí, Bộ Y tế hướng dẫn cụ thể về việc áp dụng các kỹ thuật xét nghiệm:

• Xét nghiệm RT-PCR: Vẫn là phương pháp khẳng định tiêu chuẩn. Khuyến khích áp dụng phương pháp gộp mẫu (gộp 5, gộp 10 hoặc gộp nhiều hơn tùy thuộc vào tỷ lệ nhiễm tại địa bàn) đối với các mẫu giám sát cộng đồng hoặc nhóm có nguy cơ thấp.
• Xét nghiệm nhanh kháng nguyên: Sử dụng rộng rãi tại các chốt kiểm soát, khu công nghiệp, hoặc các tình huống khẩn cấp cần kết quả nhanh để đưa ra quyết định khoanh vùng tạm thời.

4. Nâng cao năng lực và bảo đảm an toàn sinh học

Các cơ sở y tế cần chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về nhân lực, trang thiết bị và sinh phẩm:

• Tăng cường đào tạo, tập huấn cho cán bộ y tế về kỹ thuật lấy mẫu, bảo quản, vận chuyển mẫu và thực hiện xét nghiệm đảm bảo an toàn sinh học.
• Huy động sự tham gia của các phòng xét nghiệm đủ năng lực trên địa bàn, kể cả các cơ sở y tế tư nhân, nhằm tối đa hóa công suất xét nghiệm khi có yêu cầu.
• Đảm bảo chất lượng sinh phẩm, trang thiết bị xét nghiệm thông qua việc kiểm định, đánh giá nghiêm ngặt trước khi đưa vào sử dụng.

5. Tổ chức thực hiện và chế độ báo cáo

Bộ Y tế giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan liên quan:

• Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm xây dựng kế hoạch xét nghiệm chi tiết, phù hợp với diễn biến dịch bệnh tại địa phương.
• Các Viện Vệ sinh dịch tễ, Viện Pasteur hỗ trợ kỹ thuật, giám sát chất lượng và điều phối năng lực xét nghiệm giữa các địa phương khi cần thiết.
• Thực hiện nghiêm túc chế độ thông tin, báo cáo kết quả xét nghiệm hàng ngày về Bộ Y tế (Cục Y tế dự phòng) để tổng hợp và tham mưu chỉ đạo kịp thời.