Tổng quan về Công văn 3457/TCT-KK năm 2020

Công văn 3457/TCT-KK được Tổng cục Thuế ban hành nhằm giải quyết các vướng mắc thực tế của người nộp thuế và cơ quan thuế địa phương liên quan đến việc xử lý, hoàn trả số tiền thuế giá trị gia tăng (GTGT) nộp thừa. Văn bản này đưa ra những hướng dẫn mang tính nguyên tắc để phân định rõ ràng giữa cơ chế khấu trừ, hoàn thuế GTGT theo pháp luật thuế GTGT và cơ chế xử lý tiền thuế nộp thừa theo pháp luật quản lý thuế, từ đó thống nhất quy trình thực hiện trên toàn quốc.

Phân biệt thuế GTGT đầu vào được khấu trừ và thuế GTGT nộp thừa

Một trong những nội dung cốt lõi của Công văn 3457/TCT-KK là việc làm rõ ranh giới giữa hai khái niệm dễ gây nhầm lẫn trong hạch toán và kê khai thuế:

• Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ: Là số thuế GTGT ghi trên hóa đơn giá trị gia tăng mua hàng hóa, dịch vụ, hoặc chứng từ nộp thuế GTGT của hàng hóa ở khâu nhập khẩu dùng cho sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT. Việc kê khai, khấu trừ và hoàn thuế đối với khoản này phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện quy định tại Luật Thuế giá trị gia tăng và các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Thuế GTGT nộp thừa: Được xác định khi người nộp thuế có số tiền thuế đã nộp lớn hơn số tiền thuế phải nộp theo tờ khai thuế, quyết định xử lý của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, hoặc do sai sót trong quá trình chuyển tiền vào ngân sách nhà nước (bao gồm cả việc nộp thừa thuế GTGT ở khâu nhập khẩu tại cơ quan hải quan). Khoản nộp thừa này được giải quyết theo quy định về xử lý tiền thuế nộp thừa tại Luật Quản lý thuế.

Nguyên tắc và phương án xử lý thuế GTGT nộp thừa

Công văn 3457/TCT-KK hướng dẫn chi tiết các phương án xử lý số tiền thuế GTGT nộp thừa nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế nhưng vẫn quản lý chặt chẽ ngân sách:

• Bù trừ nghĩa vụ thuế: Số tiền thuế GTGT nộp thừa sẽ được cơ quan thuế thực hiện bù trừ tự động hoặc theo đề nghị của người nộp thuế với các khoản nợ thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt còn nợ của các kỳ thuế trước hoặc các sắc thuế khác. Nếu vẫn còn thừa, số tiền này sẽ được bù trừ vào số thuế phải nộp của kỳ tính thuế tiếp theo.
• Hoàn trả trực tiếp: Trường hợp người nộp thuế không còn nợ tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt và không có nhu cầu bù trừ vào kỳ tiếp theo, người nộp thuế có quyền nộp hồ sơ đề nghị hoàn trả tiền thuế nộp thừa. Cơ quan thuế quản lý trực tiếp có trách nhiệm tiếp nhận và giải quyết hoàn trả theo đúng trình tự, thủ tục quy định.
• Xử lý đặc thù đối với thuế GTGT nộp thừa khâu nhập khẩu: Đối với số thuế GTGT đã nộp thừa tại khâu nhập khẩu (do khai sai, áp sai mã thuế suất hoặc do cơ quan hải quan ấn định lại), nếu doanh nghiệp chưa kê khai khấu trừ thuế GTGT đầu vào trên tờ khai thuế GTGT nộp cho cơ quan thuế, doanh nghiệp thực hiện thủ tục hoàn trả tại cơ quan hải quan nơi phát sinh khoản nộp thừa. Trường hợp doanh nghiệp đã kê khai khấu trừ đầu vào đối với số thuế này, doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện kê khai điều chỉnh giảm số thuế đã khấu trừ trước khi nộp hồ sơ hoàn trả tại cơ quan hải quan.

Trách nhiệm phối hợp của cơ quan thuế và người nộp thuế

Để ngăn ngừa việc trục lợi chính sách hoặc hoàn thuế trùng lặp (vừa được khấu trừ đầu vào vừa được hoàn nộp thừa), Công văn 3457/TCT-KK quy định rõ trách nhiệm của các bên liên quan:

• Đối với người nộp thuế: Có trách nhiệm tự rà soát hệ thống sổ sách kế toán, hóa đơn chứng từ và các tờ khai thuế GTGT đã nộp. Khi phát hiện có khoản nộp thừa, phải xác định rõ nguồn gốc phát sinh và thực hiện các bước điều chỉnh kê khai (nếu có) trước khi nộp hồ sơ đề nghị hoàn trả. Người nộp thuế hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính trung thực, chính xác của số liệu đề nghị hoàn.
• Đối với cơ quan thuế: Phải tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và đối chiếu thông tin trên hệ thống dữ liệu ngành thuế với dữ liệu của cơ quan hải quan. Cơ quan thuế quản lý trực tiếp có nghĩa vụ hướng dẫn người nộp thuế thực hiện đúng quy trình kê khai điều chỉnh, đồng thời giải quyết hồ sơ hoàn thuế nộp thừa đúng thời hạn quy định, tránh gây phiền hà cho doanh nghiệp nhưng phải đảm bảo không thất thoát ngân sách nhà nước.