Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13876:2023 về Vi sinh vật trong chuỗi thực phẩm - Định lượng nhanh nấm men và nấm mốc bằng phương pháp sử dụng đĩa Compact Dry YMR quy định phương pháp kiểm nghiệm và xác định số lượng nấm men, nấm mốc trong các sản phẩm thuộc chuỗi thực phẩm bằng công nghệ đĩa đông khô tiện lợi.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này được áp dụng đối với các sản phẩm dành cho sự tiêu thụ của con người, thức ăn chăn nuôi, cũng như các mẫu môi trường trong khu vực sản xuất, chế biến và phân phối thực phẩm.
• Đối tượng áp dụng: Các phòng thử nghiệm vi sinh vật thực phẩm, các cơ quan kiểm tra chất lượng an toàn thực phẩm, cùng các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm có nhu cầu kiểm soát chỉ tiêu nấm men và nấm mốc.

Nội dung cốt lõi của tiêu chuẩn (Điều 1 đến Điều 4)

1. Nguyên tắc của phương pháp sử dụng đĩa Compact Dry YMR

• Phương pháp dựa trên việc sử dụng các đĩa môi trường nuôi cấy sẵn, được làm khô (Compact Dry YMR) chứa các chất dinh dưỡng chọn lọc và chất chỉ thị màu đặc trưng.
• Khi cho dịch mẫu thử hoặc dịch pha loãng mẫu vào đĩa, dịch lỏng sẽ tự động khuếch tán đều khắp bề mặt đĩa nhờ tấm đệm chuyên dụng, chuyển đổi môi trường khô thành dạng gel nuôi cấy.
• Sự phát triển của nấm men và nấm mốc trên đĩa sẽ tạo ra các khuẩn lạc có màu sắc đặc trưng nhờ phản ứng với chất chỉ thị màu, giúp việc phân biệt và đếm số lượng trở nên dễ dàng và nhanh chóng hơn so với phương pháp đổ đĩa truyền thống.

2. Thiết bị, dụng cụ và môi trường nuôi cấy

• Sử dụng đĩa Compact Dry YMR chuyên dụng đã được chuẩn bị sẵn từ nhà sản xuất, đảm bảo tính đồng nhất và hạn chế sai số do quá trình pha chế môi trường thủ công.
• Các thiết bị hỗ trợ cơ bản bao gồm: tủ ấm có khả năng duy trì nhiệt độ ổn định theo yêu cầu, thiết bị đồng hóa mẫu, pipet tự động và các dụng cụ vô trùng thông thường trong phòng thí nghiệm vi sinh.

3. Quy trình chuẩn bị mẫu và cấy mẫu

• Tiến hành chuẩn bị mẫu thử và các dung dịch pha loãng ban đầu theo đúng các quy định chung về phân tích vi sinh vật trong chuỗi thực phẩm.
• Nhỏ một lượng thể tích dịch mẫu thử (thường là 1 ml) đã pha loãng thích hợp vào chính giữa đĩa Compact Dry YMR. Dịch mẫu sẽ tự động phân bố đều mà không cần dùng que gạt.
• Đậy nắp đĩa và tiến hành lật ngược đĩa trước khi đưa vào tủ ấm để tránh hiện tượng ngưng tụ hơi nước ảnh hưởng đến kết quả đọc.

4. Ủ ấm và đọc kết quả định lượng

• Tiến hành ủ các đĩa Compact Dry YMR ở điều kiện nhiệt độ và thời gian quy định cụ thể trong tiêu chuẩn để tối ưu hóa sự phát triển của nấm men và nấm mốc.
• Sau thời gian ủ, tiến hành đếm tất cả các khuẩn lạc xuất hiện trên đĩa. Nấm men thường biểu hiện dưới dạng các khuẩn lạc nhỏ, có màu sắc rõ ràng, trong khi nấm mốc phát triển thành các khuẩn lạc dạng sợi, có thể lan rộng và có màu sắc đặc trưng của bào tử.
• Tính toán kết quả mật độ nấm men và nấm mốc trên một đơn vị khối lượng (g) hoặc thể tích (ml) mẫu thử ban đầu dựa trên số lượng khuẩn lạc đếm được và hệ số pha loãng tương ứng.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13876:2023 có hiệu lực áp dụng kể từ ngày ban hành, cung cấp một giải pháp kỹ thuật tiên tiến, rút ngắn thời gian phân tích và đơn giản hóa quy trình kiểm nghiệm vi sinh vật trong chuỗi thực phẩm tại Việt Nam.