Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 8119:2009 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế ISO 5517:1978) quy định phương pháp xác định hàm lượng sắt trong rau, quả và các sản phẩm chế biến từ rau quả bằng phương pháp đo quang dùng thuốc thử 1,10-phenanthrolin. Dưới đây là tóm tắt chi tiết và chuyên sâu về phần mở đầu cùng các điều khoản đầu tiên (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn này.

- Phạm vi áp dụng (Điều 1)

• Tiêu chuẩn này quy định cụ thể phương pháp đo quang phổ sử dụng thuốc thử 1,10-phenanthrolin để xác định hàm lượng sắt có trong rau, quả và các sản phẩm được chế biến từ rau quả.
• Phương pháp này được thiết kế để áp dụng cho các phòng thử nghiệm hóa lý thực phẩm, giúp kiểm tra chất lượng, hàm lượng dinh dưỡng tự nhiên hoặc lượng sắt bổ sung trong quá trình chế biến công nghiệp.

- Tài liệu viện dẫn (Điều 2)

• Các tài liệu viện dẫn là bộ phận cấu thành không thể tách rời khi áp dụng tiêu chuẩn này. Đối với các tài liệu viện dẫn có ghi năm công bố, các phiên bản được nêu sẽ được áp dụng trực tiếp. Đối với các tài liệu không ghi năm công bố, phiên bản mới nhất (bao gồm cả các sửa đổi, bổ sung) sẽ được áp dụng.
• Thông thường, các tài liệu viện dẫn liên quan chặt chẽ đến quy trình lấy mẫu thử nghiệm đối với rau quả tươi và các sản phẩm rau quả chế biến nhằm đảm bảo tính đồng nhất và đại diện của mẫu trước khi đưa vào phân tích hóa học.

- Nguyên tắc của phương pháp (Điều 3)

• Vô cơ hóa mẫu thử: Tiến hành phân hủy hoàn toàn các hợp chất hữu cơ có trong mẫu thử bằng một trong hai phương pháp: phương pháp tro hóa khô (nung mẫu trong lò nung ở nhiệt độ kiểm soát) hoặc phương pháp phân hủy ướt (sử dụng hỗn hợp các axit mạnh có tính oxy hóa cao) để giải phóng hoàn toàn các ion sắt dưới dạng tự do.
• Khử sắt (III) thành sắt (II): Sử dụng chất khử chuyên dụng là hydroxylammonium clorua để chuyển đổi toàn bộ lượng sắt (III) có trong dung dịch sau phân hủy về trạng thái hóa trị thấp hơn là sắt (II).
• Tạo phức màu đặc trưng: Cho các ion sắt (II) phản ứng trực tiếp với thuốc thử 1,10-phenanthrolin trong môi trường đệm được kiểm soát nghiêm ngặt về độ pH (dao động trong khoảng từ 3,5 đến 4,5) để tạo thành một phức chất màu đỏ cam bền vững.
• Đo quang phổ hấp thụ: Tiến hành đo độ hấp thụ quang của phức chất màu đỏ cam này tại bước sóng cực đại khoảng 510 nm bằng thiết bị đo quang phổ hoặc máy đo màu phù hợp, từ đó xác định được nồng độ sắt dựa trên đường chuẩn đã xây dựng.

- Thuốc thử và hóa chất yêu cầu (Điều 4)

• Trong suốt quá trình phân tích, chỉ được phép sử dụng các loại thuốc thử đạt độ tinh khiết phân tích hóa học cao và nước cất hoặc nước có độ tinh khiết tương đương, hoàn toàn không chứa vết của sắt.
• Axit clohydric (HCl): Sử dụng dung dịch axit clohydric loãng hoặc đậm đặc để hòa tan phần tro sau khi nung hoặc dùng để điều chỉnh môi trường axit của dung dịch mẫu thử.
• Chất khử Hydroxylammonium clorua (NH2OH.HCl): Chuẩn bị dung dịch nồng độ xác định (thường là 100 g/l) để thực hiện phản ứng khử sắt.
• Thuốc thử tạo phức 1,10-phenanthrolin monohydrat (C12H8N2.H2O): Chuẩn bị dung dịch nồng độ 2,5 g/l, yêu cầu bảo quản nghiêm ngặt trong chai thủy tinh tối màu và tránh ánh sáng trực tiếp để không làm phân hủy thuốc thử.
• Dung dịch đệm axetat: Được pha chế từ hỗn hợp natri axetat và axit axetic băng nhằm mục đích duy trì và ổn định trị số pH của dung dịch phản ứng luôn nằm trong khoảng tối ưu từ 3,5 đến 4,5, giúp phản ứng tạo phức màu diễn ra hoàn toàn và ổn định nhất.
• Dung dịch sắt tiêu chuẩn: Chuẩn bị dung dịch gốc chứa sắt với nồng độ chính xác (thường được pha chế từ muối sắt amoni sunfat). Từ dung dịch gốc này, tiến hành pha loãng để tạo ra các dung dịch tiêu chuẩn có nồng độ khác nhau nhằm xây dựng đồ thị đường chuẩn phục vụ cho việc tính toán kết quả phân tích cuối cùng.