Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 5657:1992 quy định phương pháp lấy mẫu dầu mỏ và sản phẩm dầu mỏ nhằm mục đích đánh giá mức độ ô nhiễm. Đây là văn bản kỹ thuật quan trọng giúp kiểm soát chất lượng sản phẩm trong quá trình vận chuyển, tàng trữ và phân phối, hạn chế tối đa các tác động tiêu cực từ tạp chất bên ngoài. Dưới đây là tóm tắt chi tiết nội dung Phần mở đầu và các điều khoản đầu (từ Điều 1 đến Điều 4) của tiêu chuẩn:

• Tiêu chuẩn này quy định các phương pháp lấy mẫu đại diện đối với dầu mỏ và các sản phẩm dầu mỏ dạng lỏng, hóa lỏng hoặc bán rắn nhằm xác định và đánh giá mức độ ô nhiễm bởi các tạp chất lạ như nước, cặn lơ lửng, chất bẩn cơ học.
• Phạm vi áp dụng bao gồm việc lấy mẫu từ các bể chứa cố định (bể đứng, bể nằm), các phương tiện vận chuyển (tàu thủy, sà lan, toa xe xitec, xe bồn đường bộ) và các đường ống dẫn dầu trong quá trình bơm chuyển.
• Tiêu chuẩn không áp dụng cho các sản phẩm dầu mỏ dạng khí hoặc các sản phẩm đặc biệt đòi hỏi quy trình lấy mẫu chuyên biệt riêng biệt.

• Để áp dụng tiêu chuẩn này một cách chính xác, người thực hiện cần phối hợp viện dẫn các tiêu chuẩn quốc gia liên quan về phương pháp lấy mẫu dầu mỏ và sản phẩm dầu mỏ nói chung (như các tiêu chuẩn về đo lường thể tích, khối lượng và an toàn dầu khí).
• Các tài liệu viện dẫn này là nền tảng để xác định các thông số kỹ thuật cơ bản của thiết bị lấy mẫu, phương pháp hiệu chuẩn thiết bị đo và đảm bảo tính đồng bộ trong hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật ngành dầu khí.

• Mẫu đại diện: Là mẫu được lấy sao cho tính chất vật lý và hóa học của nó phản ánh chính xác nhất tính chất của toàn bộ lô sản phẩm dầu mỏ cần đánh giá.
• Sự ô nhiễm: Được định nghĩa là sự xuất hiện của các chất không mong muốn (nước tự do, nước hòa tan, rỉ sét, cát bụi, sợi vải, hoặc các sản phẩm dầu mỏ khác loại) làm giảm chất lượng của sản phẩm chính.
• Yêu cầu về an toàn và vệ sinh: Quá trình lấy mẫu phải tuyệt đối tuân thủ các quy định về an toàn phòng chống cháy nổ, bảo vệ môi trường và an toàn lao động cho nhân viên lấy mẫu.
• Tránh ô nhiễm thứ cấp: Dụng cụ lấy mẫu, bình chứa mẫu và khu vực xung quanh điểm lấy mẫu phải được làm sạch triệt để trước khi tiến hành nhằm tránh đưa thêm tạp chất từ bên ngoài vào mẫu thử, làm sai lệch kết quả đánh giá.

• Yêu cầu chung về vật liệu: Tất cả các dụng cụ lấy mẫu (bình lấy mẫu, ống lấy mẫu, dây xích, dây cáp) phải được làm từ vật liệu không phản ứng hóa học với dầu mỏ, không bị ăn mòn và không làm thay đổi thành phần của mẫu (ví dụ: thép không gỉ, đồng brass, thủy tinh chịu lực).
• Bình lấy mẫu (Sampling bottles/cans): Phải có thiết kế phù hợp để lấy mẫu ở các độ sâu khác nhau (mẫu bề mặt, mẫu tầng giữa, mẫu đáy). Bình phải có nắp kín để ngăn ngừa sự bay hơi của các cấu tử nhẹ hoặc sự xâm nhập của nước mưa, bụi bẩn trong quá trình di chuyển.
• Dây thả dụng cụ: Phải sử dụng dây kim loại không phát tia lửa điện (như đồng) hoặc dây sợi tự nhiên không tích điện tĩnh để đảm bảo an toàn cháy nổ tuyệt đối trong vùng hơi xăng dầu.
• Bình chứa mẫu (Sample containers): Phải sạch, khô và được tráng rửa bằng chính sản phẩm dầu mỏ cần lấy mẫu trước khi chứa mẫu chính thức. Bình chứa phải có dung tích đủ lớn để thực hiện đầy đủ các phép thử nghiệm đánh giá ô nhiễm theo yêu cầu của phòng thí nghiệm.