Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13068:2020 về Dung dịch Bentonite Polyme - Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử quy định các yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử nghiệm và kiểm soát chất lượng đối với dung dịch bentonite polyme sử dụng trong quá trình thi công xây dựng công trình.

Phạm vi áp dụng và đối tượng điều chỉnh

Tiêu chuẩn này áp dụng cho việc chế tạo, kiểm tra và nghiệm thu chất lượng của dung dịch bentonite polyme dùng để giữ thành hố khoan, hố đào trong thi công cọc khoan nhồi, tường vây và các công trình ngầm bằng phương pháp khoan tạo lỗ. Đối tượng áp dụng bao gồm các tổ chức, cá nhân thực hiện công tác thiết kế, thi công, giám sát và nghiệm thu các công trình xây dựng có sử dụng dung dịch bentonite polyme.

- Các thuật ngữ và định nghĩa cốt lõi

• Dung dịch bentonite polyme: Là hệ phân tán của bentonite và polyme trong môi trường nước, được bổ sung các chất phụ gia phù hợp nhằm điều chỉnh các tính chất lưu biến để bảo vệ và giữ ổn định thành hố khoan.
• Độ nhớt Marsh (phễu Marsh): Chỉ số đặc trưng cho tính lưu biến của dung dịch, được xác định bằng thời gian tính bằng giây để một thể tích dung dịch nhất định chảy qua phễu tiêu chuẩn.
• Hàm lượng cát: Tỷ lệ phần trăm thể tích của các hạt cát có kích thước lớn hơn kích thước lỗ sàng tiêu chuẩn bị giữ lại trong dung dịch.
• Độ thải nước (lượng mất nước): Thể tích nước tách ra từ dung dịch dưới tác dụng của áp suất tiêu chuẩn trong một khoảng thời gian quy định.

- Yêu cầu kỹ thuật đối với dung dịch bentonite polyme

• Yêu cầu đối với dung dịch mới pha chế: Trước khi bơm vào hố khoan, dung dịch phải đảm bảo các chỉ tiêu kỹ thuật cơ bản như khối lượng riêng, độ nhớt Marsh, độ pH, hàm lượng cát và lượng mất nước nằm trong giới hạn cho phép để tối ưu hóa khả năng giữ thành hố khoan.
• Yêu cầu đối với dung dịch trong quá trình khoan: Phải thường xuyên kiểm tra, giám sát và điều chỉnh các thông số kỹ thuật của dung dịch nhằm tránh hiện tượng sập thành hố khoan, lắng cặn và hạn chế tối đa sự nhiễm bẩn do đất đá trong quá trình khoan tạo lỗ.
• Yêu cầu đối với dung dịch trước khi đổ bê tông: Hàm lượng cát và khối lượng riêng của dung dịch tại đáy hố khoan phải được kiểm soát chặt chẽ ở mức thấp nhất theo quy định để không làm ảnh hưởng đến chất lượng liên kết của bê tông thân cọc hoặc tường vây.

- Phương pháp thử các chỉ tiêu kỹ thuật

• Xác định khối lượng riêng: Sử dụng dụng cụ cân tỷ trọng (mud balance) chuyên dụng để xác định khối lượng riêng của dung dịch ở nhiệt độ phòng.
• Xác định độ nhớt Marsh: Sử dụng phễu Marsh tiêu chuẩn và bình đong để đo thời gian chảy của 946 ml dung dịch từ phễu.
• Xác định hàm lượng cát: Sử dụng bộ dụng cụ đo hàm lượng cát (gồm bình đo và lưới sàng tiêu chuẩn) để tách và xác định thể tích cát có trong dung dịch.
• Xác định trị số pH: Sử dụng giấy thử pH hoặc máy đo pH cầm tay để xác định tính kiềm hoặc tính axit của dung dịch bentonite polyme.
• Xác định lượng mất nước và chiều dày bánh bùn: Sử dụng thiết bị lọc ép áp suất API tiêu chuẩn để đo thể tích nước thoát ra và đo chiều dày lớp bánh bùn hình thành trên giấy lọc sau khoảng thời gian quy định.

Hiệu lực thi hành

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13068:2020 có hiệu lực kể từ ngày công bố, làm cơ sở kỹ thuật thống nhất cho việc kiểm soát chất lượng dung dịch giữ thành trong suốt quá trình thi công và nghiệm thu công trình xây dựng.