Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12667-1:2020 (hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn quốc tế IEC 62321-1:2013) về "Xác định một số chất trong sản phẩm kỹ thuật điện - Phần 1: Giới thiệu và tổng quan" là văn bản kỹ thuật nền tảng nhằm thiết lập các nguyên tắc chung, thuật ngữ và quy trình tổng quan để xác định hàm lượng các chất bị hạn chế trong các sản phẩm điện và điện tử.

Phạm vi và đối tượng áp dụng của tiêu chuẩn

• Phạm vi áp dụng: Tiêu chuẩn này cung cấp hướng dẫn tổng quát và các định nghĩa cơ bản cho toàn bộ bộ tiêu chuẩn TCVN 12667 (IEC 62321). Tiêu chuẩn áp dụng đối với việc xác định các chất hóa học cụ thể (như chì, thủy ngân, cadmium, crom hóa trị sáu và các chất chống cháy brom hóa như PBB, PBDE) trong các sản phẩm kỹ thuật điện, bao gồm cả các linh kiện và vật liệu cấu thành.
• Đối tượng áp dụng: Các phòng thử nghiệm, tổ chức chứng nhận chất lượng, các nhà sản xuất, nhập khẩu và các cơ quan quản lý nhà nước liên quan đến việc đánh giá sự phù hợp và kiểm soát hàm lượng chất độc hại trong thiết bị điện, điện tử lưu thông trên thị trường Việt Nam.

Nội dung cốt lõi của TCVN 12667-1:2020

- Cấu trúc và mục tiêu của bộ tiêu chuẩn

• Bộ tiêu chuẩn TCVN 12667 (IEC 62321) được thiết kế để hỗ trợ ngành công nghiệp điện tử toàn cầu trong việc tuân thủ các quy định pháp lý về bảo vệ môi trường và sức khỏe con người (ví dụ như Chỉ thị RoHS).
• Phần 1 đóng vai trò định hướng, giúp người sử dụng hiểu rõ mối liên kết giữa các phần khác nhau trong bộ tiêu chuẩn, từ khâu lấy mẫu, sàng lọc ban đầu cho đến các phương pháp phân tích định lượng chuyên sâu.

- Các thuật ngữ và định nghĩa quan trọng

• Vật liệu đồng nhất (Homogeneous material): Là vật liệu có thành phần đồng nhất trong suốt hoặc vật liệu bao gồm sự kết hợp của các vật liệu không thể tách rời bằng các hoạt động cơ học đơn giản. Đây là khái niệm cốt lõi để xác định ranh giới lấy mẫu thử nghiệm.
• Sản phẩm kỹ thuật điện (Electrotechnical product): Bao gồm mọi thiết bị, linh kiện hoặc cụm lắp ráp phụ thuộc vào dòng điện hoặc điện từ trường để hoạt động bình thường.
• Sàng lọc (Screening): Phương pháp phân tích nhanh nhằm xác định sự hiện diện và ước lượng nồng độ của các chất mục tiêu trong mẫu thử để quyết định xem có cần tiến hành phân tích định lượng chuyên sâu hay không.

- Nguyên tắc chung trong việc xác định các chất

• Tiêu chuẩn không tự thiết lập các giới hạn nồng độ tối đa cho phép đối với các chất độc hại, mà chỉ tập trung cung cấp các quy trình thử nghiệm chuẩn hóa để thu được kết quả chính xác và khách quan nhất.
• Quy trình đánh giá phải tuân thủ nghiêm ngặt các bước: chuẩn bị mẫu, tháo dỡ cơ học để tách biệt các vật liệu đồng nhất, tiến hành sàng lọc sơ bộ và thực hiện phân tích hóa học định lượng khi cần thiết.

- Hướng dẫn về quy trình lấy mẫu và chuẩn bị mẫu

• Việc lấy mẫu phải đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ sản phẩm hoặc bộ phận cần đánh giá.
• Quá trình chuẩn bị mẫu (như nghiền, cắt, hòa tan) phải được thực hiện cẩn thận để tránh làm nhiễm bẩn chéo giữa các mẫu hoặc làm thất thoát các chất cần phân tích do bay hơi hoặc phản ứng hóa học phụ.

Hiệu lực và áp dụng thực tế

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12667-1:2020 được áp dụng tự nguyện hoặc bắt buộc theo các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng. Việc áp dụng tiêu chuẩn này giúp các doanh nghiệp Việt Nam chuẩn hóa quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu hàng hóa kỹ thuật điện sang các thị trường quốc tế có tiêu chuẩn môi trường nghiêm ngặt.